Oost-Europa ontdekt Nederland als gunstige vestigingsplaats

Ook Tsjechische, Russische en Roemeense bedrijven profiteren via postbusfirma’s van het gunstige belastingklimaat in Nederland...

Amsterdam Vlak achter het hoofdkantoor van ING aan de Amsterdamse Jachthavenweg zit een klein kantoor van het Tsjechische kolenmijnbedrijf New World Resources. Een twintigtal analisten, juristen en boekhouders vormt samen met de financieel directeur het wereldwijde hoofdkantoor van deze toeleverancier van de zware industrie.

In Nederland heeft New World Resources op het eerste gezicht weinig te zoeken. De kolenmijnen van het bedrijf bevinden zich in Tsjechië en Polen. De kolenklanten zitten vooral in Oost-Europa, Oostenrijk en Duitsland. En de beleggers van het bedrijf kunnen op de beurs in Londen, Warschau en Praag aandelen inslaan. Op de Amsterdamse beurs zijn de aandelen niet te koop.

Toch koos het industriële bedrijf voor Nederland als vestigingsplaats voor het hoofdkantoor. De belangrijkste reden: het belastingklimaat in Nederland is gunstig voor bedrijven als New World Resources. Over dividend dat buitenlandse dochterbedrijven uitkeren, hoeft in Nederland dankzij allerlei belastingverdragen geen belasting te worden betaald. Nederland is hierdoor juist voor internationale bedrijven met veel vestigingen een aantrekkelijke locatie.

‘Het Nederlandse juridische en fiscale systeem is stabiel, ondubbelzinnig en eerlijk’, zegt woordvoerster Petra Masinova van New World Resources. Er zijn ook nog enkele andere redenen om in Nederland neer te strijken, zo stelt ze. Vanuit Schiphol zit je zo in het financiële centrum van Londen, waar alle specialisten voor de financiering van mijnbedrijven zijn gevestigd. Ook roemt Masinova het gezonde ondernemingsklimaat en de goede sociale voorzieningen. ‘Nederland is kortom een logische keuze voor ons bedrijf.’

New World Resource is niet de enige buitenlandse onderneming die Nederland als vestigingsplaats kiest, terwijl klanten noch de fabrieken zich hier bevinden. Duizenden hebben ergens aan de Zuid-as in Amsterdam een klein kantoor waar de zetel van het bedrijf is gevestigd.

Postbusfirma’s
Deze postbusfirma’s opereren meestal in de anonimiteit en zijn alleen door het napluizen van de gegevens van de Kamer van Koophandel te achterhalen. Maar dan zijn details als herkomst van bedrijf en de aandeelhouders vaak nog niet terug te vinden.

Een kleine groep van deze postbusbedrijven moet zich ook aanmelden bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM), omdat hun aandelen ergens ter wereld op een effectenbeurs worden verhandeld. Zo’n vijftig bedrijven hebben elders een beursnotering, maar hebben in Nederland op papier hun hoofdkantoor gevestigd. Aan de hand van deze vijftig ondernemingen ontstaat er een beeld wie Nederland uitkiest als vestigingsplek.

Naast enkele Europese conglomeraten als Airbusbouwer EADS en chipfabrikant STMicroelectronics, hebben vooral Tsjechische, Roemeense en Russische bedrijven Nederland ontdekt als vestigingsplaats, blijkt uit de gegevens. Ook vanuit uit Frankrijk, Duitsland en Japan strijken de postbusfirma’s neer in Amsterdam. De aandeelhouders van deze bedrijven komen grotendeels ook uit deze landen. De bedrijven zijn samen zo’n 50 miljard euro waard.

China en andere Aziatische landen weten Nederland daarentegen niet te vinden. Alleen enkele aandeelhouders zijn afkomstig van dit continent. Ook het Midden-Oosten, met uitzondering van Israël, ontbreekt in de landenlijst. Daarmee lijkt Nederland in de wereld vooral een regionale functie te vervullen als vestingsplek voor Europese bedrijven.

De laatste jaren lijkt de aanwas van nieuwe postbusfirma’s te stokken. Tussen 2007 en 2010 hebben zich nauwelijks nieuwe bedrijven zich in Nederland gevestigd, blijkt uit de gegevens van de AFM. Over de bijdrage van deze firma’s aan de Nederlandse economie laait geregeld een politiek debat op. Wat heeft Nederland eraan dat buitenlandse bedrijven gebruikmaken van gunstige belastingtarieven, maar nauwelijks bijdragen aan de Nederlandse economie?

Trustkantoren
De trustkantoren die de vele postbusbv’s beheren vinden de kritiek onterecht. Er stroomt wel degelijk belastinggeld naar Nederland en bovendien worden er duizenden juristen en financiële specialisten aan het werk gehouden. Aan directe werkgelegenheid bij de postbusfirma’s is het effect echter gering. Neem New World Resources. Het kolenbedrijf heeft 18 duizend werknemers in dienst, waarvan slechts één promille in Nederland zijn boterham verdient.

New World Resources is een uitzondering met in Amsterdam een kantoor. Sommige bedrijven hebben alleen een jurist in Nederland in dienst om de documenten bij de Belastingdienst te kunnen inleveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden