Oorzaak

De Oorzaak van het Gevolg. Het boek heet zo. Het beschrijft het wonder dat uit een gebeurtenis een nieuwe gebeurtenis opborrelt....

Het staat in het boek.

Kijk, het zit zo. Sinds de oerknal is er verschrikkelijk veel gebeurd. Sterrenstelsels slingerden de ruimte in, de Franse Revolutie brak uit, Rotterdam is gebombardeerd en de veter van mijn schoen is gebroken. Dat laatste gebeurde vanmorgen. Aan die gebeurtenis ging een onnoemelijke hoeveelheid gebeurtenissen vooraf. Ze hebben geresulteerd in het breken van mijn veter. Je kunt rustig stellen dat als Rotterdam niet was gebombardeerd, mijn veter niet was gebroken.

De structuur van gebeurtenissen is er namelijk een van een stamboom. Het gevolg kun je zien als het nageslacht van de oorzaak. Zodra het gevolg volwassen is, levert het nieuwe nakomelingen op. Het komt voor dat nakomelingen identiek zijn met een van hun voorouders. We hebben dan te maken met vicieuze cirkels.

Mijn leven zit er vol mee. Zodra ik namelijk een slokje bier neem, krijg ik trek in een sigaret. Eén trek van de sigaret roept drankzucht op. Het gaat de hele avond door. Het is een stevig ritme. Niet alleen in míjn leven, de wereld draait op cycli. De geschiedenis herhaalt zich voordurend. De Franse Revolutie blijft uitbreken.

Een gebeurtenis kun je zien als de overgang van de ene toestand naar een volgende. Stel nu dat je een toestand kunt weergeven door een getal. Het zal een groot getal zijn, want er bestaan onnoemelijk veel toestanden. Een gebeurtenis maakt van het ene getal een volgend getal. Het gevolggetal is dan onlosmakelijk met het oorzaakgetal verbonden. De wereld is teruggebracht tot getallen die nieuwe getallen genereren. Een dergelijke wereld kun je gemakkelijk simuleren in de computer. Heb ik gedaan.

Wat blijkt? Hoe groot het aantal gebeurtenissen ook is, er treden meestal drie of vier cycli op.

Stel dat je dit kunt doortrekken tot oneindig veel mogelijke gebeurtenissen. Je hebt dan de situatie van de werkelijke wereld. Het wordt hierdoor begrijpelijk dat de geschiedenis zich herhaalt, zowel op microscopische schaal als op macroscopische schaal.

Hoe complex de wereld ook is, er zullen altijd cycli optreden. Die cycli bestaan weer uit subcycli op lokaal niveau: het bier en de sigaretten.

Graag had ik een boek over dit onderwerp geschreven. Het zit helemaal in mijn hoofd. Aardse zaken houden mij tegen. Mijn veter breekt. Ik zie de komende weken alweer voor me. Zeeën van tijd ben ik kwijt om 's morgens de korte eindjes aan elkaar te knopen en ze 's avonds weer te ontwarren. De gebeurtenissen spannen samen om mij te beletten over hen te schrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.