Oorlogszuchtige nationalist werd pacifist

Van beroep is hij dichter en van nature romantisch. Volgens critici is daarmee meteen alles gezegd over de politieke kwaliteiten van Vuk Draskovic, de ontslagen vice-premier van Joegoslavië....

AL SINDS het begin van zijn politieke carrière, in 1990, is de charismatische Vuk Draskovic aan het zwalken: van links naar rechts, van nationalisme naar pacifisme en van felle oppositie tegen de Joegoslavische leider Slobodan Milosevic naar pure collaboratie.

Draskovic is afkomstig uit Herzegovina, een tegenwoordig door Kroaten beheerst stuk Bosnië. Hij brak met een keurig communistisch verleden door in 1982 de roman Het mes te publiceren. Hierin beschrijft hij de wreedheden die de fascistische staat Kroatië in de periode 1941-'45 tegen de Serviërs heeft begaan. Uit deze tijd dateert zijn bijnaam 'de auteur van de genocide'.

Aanvankelijk ontpopte Draskovic zich als representant van een oorlogszuchtig en monarchistisch nationalisme - in tegenstelling tot het 'communistische nationalisme' van Milosevic. Hij zag eruit als een 19de-eeuwse vrijheidsstrijder, met lang haar en een wapperende baard. Tegen de geslepen oud-partijbons Milosevic maakte hij echter geen schijn van kans.

Ondanks zijn nationalistische inborst werd Draskovic zo geraakt door de Servische verwoesting van de Kroatische stad Vukovar, dat hij zich tegen de oorlog keerde en pacifist werd. In 1993 werden zijn vrouw Danica en hij na een vredesmars gevangen gezet. Het echtpaar ging in hongerstaking, maar kwam dankzij bemiddeling van Danielle Mitterand na een maand weer vrij.

In de winter van 1996-'97 leidde Draskovic samen met Zoran Djindjic en Vesna Pesic de maandenlange demonstraties van de oppositiecoalitie Zajedno ('Samen'), die Milosevic tot concessies dwongen. Tot ieders verbijstering brak hij daarna echter weer met zowel Djindjic als Pesic. Volgens velen was dat de schuld van de ambitieuze Danica Draskovic, die een enorme invloed op haar man schijnt te hebben en die vond dat Djindjic ten onrechte met de eer was gaan strijken.

Nog groter was de verbijstering toen Draskovic even later toenadering zocht tot Milosevic. De band werd hechter naarmate de Kosovo-crisis groter werd. In januari dit jaar benoemde Milosevic hem zelfs tot vice-premier van Joegoslavië. Vanaf het begin van de bombardementen werd Draskovic door Milosevic steeds ingezet om westerse journalisten vriendelijk te woord te staan.

Of Draskovic met zijn voorstel voor een VN-vredesmacht in Kosovo werkelijk gepoogd heeft een oplossing voor het conflict te forceren, of dat hij Milosevic ter wille van zijn eigen macht heeft willen afbluffen, is niet duidelijk. Evenmin is duidelijk of Draskovic van plan is nieuwe demonstraties tegen Milosevic te gaan leiden. Politieke geloofwaardigheid bezit Draskovic al lang niet meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden