Oorlogsstad

Pristina: een patchworkstad waar de wereld wil bewijzen dat een kapotgescheurd land weer tot bloei kan komen.

Pristina is de stad met de mooie naam en de lelijke geschiedenis. Niet lang geleden loeiden hier de luchtalarmen en kwamen de F16's over, ook Nederlandse, die bommen gooiden. Huizen in brand. Doden. Openingen Journaal. Een verloren stad, die ten onder ging aan diepe, etnische woede.


Het is merkwaardig met dat beeld in je hoofd door Pristina te lopen. Als je niet wist wat hier is gebeurd, zou je het niet geloven. In de avondspits schuiven mensen over de Bulevardi Nenë Tereza, alleen maar jonge mensen. De helft van de stadsbevolking is jonger dan 25. Ze lopen doelgericht van modewinkel naar koffiebar, met een tred die je gewend bent in een metropool. Er zijn meer koffiebars dan je wilt geloven.


Dat Kosovo het armste land van Europa is, is Pristina nauwelijks aan te zien - ja, het vijfsterren Grand Hotel Prishtina valt bijna uit elkaar, en heet 's avonds GR D H T L TINA omdat de dakverlichting het niet meer doet, maar verderop is het Swiss Diamond Hotel geopend, een paleis van goud op snee. Kennelijk zijn er mensen die hun geld op deze stad durven te zetten, ook al ligt een nieuwe oorlog altijd op de loer.


Zou het kunnen dat een kapotgescheurd land weer tot bloei kan komen, een wirtschaftswunder op de Balkan? En zou het lukken Kosovo in de lucht te houden, het jongste land van Europa, ook al staat het officieel nog maar een paar maanden op eigen benen?


Pristina is geen gewone stad. De stadsbussen die er rijden, komen uit Turijn, uit het Bregenzer Wald of uit Innsbruck, ze rijden naar de Place Vendôme of naar de Berliner Allee en verraden zo door welke landen ze geschonken zijn. Welke lijn het is en waar ze stoppen, moet je van tevoren weten. Alles moet je weten in de stad waar straten twee of drie namen hebben, omdat er steeds weer anderen de macht kregen, waar een stadswijk in het centrum Peyton City heet (naar Peyton Place, de Amerikaanse soapserie, ik ben er nog niet achter waarom) en waar de expats de noordelijke, heuvelachtige woonwijk San Francisco noemen (omdat het daar ook heuvelachtig wonen is). Om een mobiele telefoon te bellen in Pristina, gebruik je de landcode van Slovenië of die van Monaco.


Kosovo is een internationaal experiment. Hier wil de internationale gemeenschap bewijzen dat multiculturaliteit werkelijk mogelijk is. Over de Bulevardi Bill Klinton (die niet lang geleden nog Bulevardi Lenin heette) schuiven Land Cruisers van de VN, jeeps van KFOR en wagens van een hoop andere internationale organisaties die het land Kosovo overeind proberen te houden. Het blijft een couveusekind. Op het vliegveld hijsen ze elke dag alle vlaggen van alle landen die Kosovo ondersteunen, om maar te bewijzen dat het kan, opnieuw geboren worden als staat. Op het plein voor de Amerikaanse school zijn niet voor niets manshoge, gele, vrijstaande letters neergezet: NEWBORN.


Pristina is een rare patchworkstad van van alles en nog wat. Dat is het zijn hele leven geweest; dan weer Turks, dan weer Servisch, dan weer Albanees. Een korrel zand op de Balkan, ingeklemd tussen zwerfkeien, nog maar net bekomen van de oorlog en de NAVO-bombardementen in 1999. De Serviërs joegen er eerst de Albanezen weg en staken hun huizen in brand, vervolgens kwamen de Albanezen terug en staken de huizen van de Serviërs in brand. Is dat voorbij?


Veel Serviërs wonen er niet meer in Pristina. Een stuk of vijftien, wordt geschat. Voor de rest zijn buiten de stad enclaves ingericht.


Is het mogelijk om de geschiedenis te trotseren?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden