Oorlogskunst voor Utrecht 'ongepast'

De provincie Utrecht vindt het 'ongepast' om kunstwerken in bruikleen te hebben, die vermoedelijk behoren tot de joodse particuliere collecties van Gutman en Goudstikker, die in de Tweede Wereldoorlog in handen van de Duitsers kwamen....

Deze week gaf de provincie de drie schilderijen en een aantal kunstnijverheidsobjecten uit het Paushuis, de voormalige ambtswoning van de Commissaris van de Koningin, terug aan het Instituut Collectie Nederland (ICN) dat de kunstcollectie van het Rijk beheert. De provincie had het werk al jaren in bruikleen. Door een documentaire van de VPRO kwam de provincie achter de herkomst van de werken.

Uit onderzoek van het ICN is gebleken dat één schilderij, een Stilleven met fruitmand en asperges van de Spaanse achttiende eeuwse kunstenaar L. Menéndez de Ribera vermoedelijk afkomstig is uit de collectie Goudstikker

/Miedl. Twee schilderijen van A. Schuszler (Kippen en Eenden bij een vijver, beide uit 1822), vier glazen en zes borden zouden tot de collectie Gutman behoren. Twee porseleinen vaasjes behoren zeker tot de Gutman-collectie.

In totaal heeft de Nederlandse overheid tientallen werken in het bezit van de joodse bankier en kunstverzamelaar F.B.E. Gutmann. Tijdens de Tweede Wereld oorlog werd een deel van zijn collectie geconfisceerd en gekocht door de Duitsers. In 1943 kwamen Gutman en zijn vrouw in een concentratiekamp om het leven. Na de oorlog werd de kunst door de Nederlandse staat uit Duitsland teruggehaald.

Sinds een paar jaar claimt de in Amerika woonachtige kleinzoon van Gutman, Nick Goodman, de werken terug. 'Deze teruggave van de provincie Utrecht aan ICN veranderd niets aan deze zaak', zegt R. Ekkart van de gelijknamige commissie die staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) aanbevelingen heeft gedaan over het teruggavebeleid van oorlogskunst.

'Maar de collectie-Gutman zal wel een van de eerste zaken zijn waarover de commissie Polak zich zal buigen.' Deze adviescommissie gaat per 1 januari 2002 claims van oorlogskunst door erven behandelen. Pas als van alle Gutman-kunst de herkomst is vastgesteld en is nagegaan of deze wel of niet vrijwillig zijn verkocht aan de Duitsers, beslist Van der Ploeg over teruggave.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden