Oorlog voeren met zogenaamde wijsheden

Wat hebben wij met oorlog? Dat is de vraag bij lezing van De 33 wetten van de oorlog van de Amerikaanse publicist Robert Greene....

Han van Gessel

Het boek gooit in Amerika hoge ogen, net als zijn vorige bestsellers De48 wetten van de macht en De 24 wetten van de verleiding. Greene doet hetkennelijk goed in de managementscursussen. Maar oorlog is een gevaarlijkgenre. Het meest gangbaar is het historische genre: laat de feiten voorzichzelf spreken. Greene maakt er een potje van. Hij hutseklutst vrolijkalles door elkaar. Historische anekdotes, psychologische associaties,psychiatrische adviezen, en dan ook nog scheef kijken naar China.

Waarom oorlog voeren? De historie geeft tal van voorbeelden, en RobertGreene put daaruit met overduidelijk plezier, zoals uit de klassieke en deFrans/Engelse historie en de Tweede Wereldoorlog natuurlijk. Allemaalverhalen vol 'glamour'. Maar hij gaat verder. Hij verbindt aan de politiekestrategieën ook psychologische strategieën. Hij denkt dat wij zo inelkaar zitten. Vandaar al die zogenaamde wijsheden: 'Zorg dat u eenangstaanjagende reputatie krijgt.'

Het is onbegrijpelijk dat een uitgeverij zich door dit soortcharlatanerie laat leiden. Heeft het met de naam van Joost Elffers temaken, de man die toch te boek staat als iemand die op boektechnisch gebiediets kan en die op het omslag wordt gefêteerd als de maker van een 'JoostElffers-boek'? Hij was kennelijk degene die had bedacht dat in de margesvan de tekst de citaten kunnen worden weergegeven. Niet te lezen, tenzijmet een loep.

En dan nog iets: Greene eindigt elk hoofdstuk (van de 33) met een'Omkering'. Een omkering waarvan? Dat eindigt altijd inRatelband-psychologie: 'Het is daarentegen altijd wijs om ervoor te zorgendat uw tegenstander zo veel mogelijk van zijn middelen verspilt. Dit isbijvoorbeeld te bereiken door een soort tikkertje te spelen, waardoor hijenergie verbruikt om achter u aan te rennen.'

Soms zijn zijn 'adviezen' ronduit bedenkelijk. 'Vuile oorlogvoering' isbreed doorgedrongen in samenleving en cultuur, zegt hij. 'Betrapt wordenop misleiding is gevaarlijk', stelt hij vervolgens. 'U moet misleiding dusuiterst behoedzaam gebruiken, zo min mogelijk inzetten en deonvermijdelijke lekken vermijden. U zou altijd voor uzelf eenontsnappingsroute moeten openhouden, een verhaal om u eruit te praten alsu wordt ontmaskerd.'

Hoevelen hebben aan de uitgave van dit boek gewerkt? Denken zij echtlezers een dienst te bewijzen met dit soort adviezen voor het beëindigenvan een kleine oorlog ('Traagheid kan van grote waarde zijn, met name alsvoorzet. Wanneer u langzaam en doordacht overkomt, zelfs op het dwaze af,sust u uw tegenstanders in slaap.')?

Han van Gessel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden