Oorlog tegen Irak is ramp, niets doen een catastrofe

Hoeveel bewijs is er nodig voor een actie tegen Saddam Hussein, vraagt Leon de Winter zich af. Is het niet voldoende dat een krankzinnige over massavernietigingswapens beschikt?...

DE REDENERINGEN die de sociaal-democratische politici Koenders, Van den Berg en Wiersma, allen linkse kopstukken, onder de kop Europa moet onberaden aanval op Irak voorkomen (Forum, 26 augustus) ten beste geven, vertonen de traditionele kenmerken van de lafhartige progressieve Europese internationale politiek. Al decennia lang biedt deze een treurig podium voor goedkoop anti-Amerikanisme en suïcidale cirkelredeneringen.

Hun sabelgekletter klinkt bevlogen rechtsfilosofisch: Saddam Hussein mag dan een krankzinnige massamoordenaar zijn maar we moeten er wel bewijzen voor hebben, en als we die vinden moeten we argumenten hebben voor een preventieve aanval - want bewijzen voor het bezit van massavernietigingswapens in handen van deze krankzinnige zijn niet genoeg - en als er argumenten zijn die voor een preventieve oorlog spreken, is het nog altijd zaak om die te vergelijken met argumenten die voor een 'geïntensiveerde indammingspolitiek' pleiten.

Als De Drie Musketiers van het Linkse Theater pleiten ze voor deze indammingspolitiek. Hoe? Allereerst willen ze Saddam 'op systematische wijze' dwingen de wapeninspecties te laten hervatten.

Daar kijken we van op. Want wat is de huidige situatie? Tegen de hoogst mogelijke prijs weerstaat Saddam de druk van de Verenigde Naties, de Verenigde Staten en de Europese Unie om inspecteurs toe te laten. Volgens zijn diplomaten en media weigert Saddam die inspecteurs omdat hij niet wil dat westerse inspecteurs zijn fabrieken voor medicijnen, poedermelk en kunstmest van binnen te zien krijgen want dat willen Organon en de Melkunie ook niet. Toch beweren de Drie Musketiers dat Saddam 'systematisch' tot iets te bewegen valt. Misschien met een borreltje in een van de restaurants van het Europese Parlement?

Hun oproep tot 'systematische wijze' is lege retoriek: niets helpt tegen Saddams weigering, De Musketiers weten dat maar zoals links gewend is te doen, blijven zij hopen en dromen tot ze er straks bij neervallen. Hoe dat voelt kunnen ze alvast navragen bij de Koerden die in 1988 Saddams chemische aanvallen hebben overleefd.

Hun tweede punt betreft 'de eis' dat 'opnieuw gepoogd' moet worden om een VN-programma uit te voeren dat sociale investeringen, voedsel en medicijnen bekostigt via olieverkoop. Lees goed wat er staat: de heren eisen dat dat opnieuw moet worden gepoogd. Daar staat niet dat ze eisen dat iets wordt ingevoerd. Nee, ze eisen dat het opnieuw moet worden gepóógd. En als dat niet lukt, dan... dan blijven ze het eisen en blijven ze het pogen en zijn dan niet boos maar wel verdrietig.

Het derde actiepunt in hun artikel betreft het volgende: Saddam 'moet worden helder gemaakt' dat de Veiligheidsraad, inclusief de EU, geweld kan gebruiken wanneer hij geen wapencontroles toelaat. Maar, zo voegen de Musketiers er haastig aan toe, dat kan pas 'ná uitputting van alle mogelijkheden én uitsluitend op basis van Veiligheidsraaduitspraken en een beschikbare proportionele en effectieve strategie'.

Dus dat helder maken aan Saddam gaat zo: beste Saddam, als je niet doet wat wij van je willen dan slaan we er op, echt waar, maar we doen dat pas nadat we eerst alles hebben gedaan om het niet te doen en nadat we de veto's in de Veiligheidsraad van Rusland en China hebben afgekocht en nadat we weten dat we niemand per ongeluk zullen raken en nadat we zeker weten dat we ons achter de Amerikanen kunnen verschuilen. Het moge duidelijk zijn dat Saddam, zodra hem dat helder is gemaakt, siddert van angst en direct die inspecteurs toelaat.

Het vierde punt van de Musketiers betreft het 'echt gezamenlijk optreden van de VS en de EU in het Midden-Oosten'. Lees het volgende: 'In plaats van Amerikaanse unilaterale steun aan de regering Sharon, zouden de Palestijnen en Israëli's opnieuw en met een structureel perspectief op vrede (...) moeten doorgaan aan de onderhandelingstafel'.

De zin loopt voor geen meter, wat niet verrassend is omdat je van politici niks anders verwacht. Het gaat me om de gesuggereerde inhoud. Het aardige is dat daar in feite staat: zou het niet beter zijn dat Sinterklaas bestaat? Ja, denk je dan, dat zou beter zijn, het probleem is echter: hij bestaat niet. De Musketiers blijven dromen over structurele perspectieven aan onderhandelingstafels en over, zoals zij schrijven, 'twee economisch leefbare staten', en dat klinkt allemaal heel erg mooi en heel erg links, het stomme is alleen: de werkelijkheid stoort er zich niet aan.

Het sabelgekletter voorkomt dat hun ware stemmetjes duidelijk te horen zijn. Maar ik luister scherp toe en weet wat zij in feite denken: Saddam weigert die inspecteurs natuurlijk niet om zijn geheime zetmeelfabrieken te beschermen maar zo lang we kunnen roepen dat we op basis van beproefde rechtsregels willen handelen en dus keiharde, onomstotelijke bewijzen willen zien, dan hoeven we niks te doen en als het meezit kunnen we straks die Amerikanen verwijten dat het is misgegaan.

Het is hun een rotzorg dat ze daarmee Saddam in de kaart spelen; deze vertikt het om westerse inspecteurs de bewijzen te laten vinden die de Musketiers nodig hebben wanneer zij besluiten om geweld toe te passen. Zo lang er mensen zijn als Koenders, Van den Berg en Wiersma, zo lang hij ze de bewijzen kan onthouden, weet Saddam dat hij van Europa door mag gaan met de voorbereiding van nucleaire en chemische oorlogen. Want het onomstotelijke bewijs dat Saddam niemand toelaat om onomstotelijke bewijzen te vinden, geldt voor de progressieve rechtsmoraal niet. Dus leunen de heren met schone handen en een zuiver geweten achterover tot de Amerikanen het vuil hebben opgeruimd.

Wanneer de heren het soort bewijzen aantreffen dat hen tot daden kan bewegen, is het te laat. Dát is het duivelse van de situatie. De keuze luidt: als je nu tot actie overgaat, bestaat het gevaar dat je disproportioneel geweld uitoefent en onschuldigen doodt. Als je niet tot actie overgaat, zit Saddam over drie jaar op zijn bommen en ben je te laat om jezelf te verdedigen en worden nog meer onschuldigen gedood. Koenders, Van den Berg en Wiersma doen voorkomen alsof het mogelijk is om ten aanzien van Saddam Hussein zuiver en zindelijk te handelen; ze liegen. Het is kiezen tussen een ramp en een catastrofe.

Leon de Winter is schrijver.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden