Oorlog of vrede

IN het Amerikaanse Camp David is de afgelopen week de spanning tot ongekende hoogte opgelopen. Enkele uren heeft het er serieus naar uitgezien dat de 'make- or break'-onderhandelingen over een Israëlisch-Palestijns vredesakkoord op een totaal fiasco zouden uitlopen....

Clinton deelde voor zijn vertrek naar de G8-top in Okinawa mee dat de inhoudelijke geschillen nog groot zijn. En dat de voornaamste reden voor zijn gesprekspartners om te blijven praten is, dat ze terugdeinzen voor de gevolgen van een mislukking. Die huiver is allerminst misplaatst.

Ten eerste nadert de datum waarop volgens de Akkoorden van Oslo een definitieve regeling moet zijn bereikt (september). Oslo '93 is van grote historische betekenis, omdat toen voor het eerst sinds het begin van het conflict tussen Israëli's en Palestijnen tot uiting kwam dat de politieke leiders van beide volkeren bereid waren elkaars nationale rechten en aspiraties als legitiem te erkennen. Het was het begin van een moeizaam verlopen vredesproces dat in de Israëlische en de Palestijnse samenleving omstreden is. Nu is de tijd gekomen om de kroon op dit werk te zetten. Als die kans niet wordt gegrepen, is het gevaar reëel dat het perspectief op vrede voor lange tijd verloren gaat.

Als de Israëlische premier Barak zonder vredesakkoord naar huis komt, terwijl hij daarvoor wel zijn nek heeft uitgestoken, zal daar door de rechtse oppositie, gesteund door een teleurgestelde meerderheid van de kiezers, vakkundig de bijl in worden gezet. Als de Palestijnse leider Arafat met lege handen terugkeert, is hij vrijwel gedwongen zijn belofte waar te maken om op 13 september eenzijdig een Palestijnse staat uit te roepen. Er is niet heel veel fantasie voor nodig om te bedenken wat de gevolgen kunnen zijn van een verschuiving naar rechts in Israël die samenvalt met een verharding in de Palestijnse houding. Een nieuwe ronde van bloedvergieten lijkt dan moeilijk te vermijden.

President Clinton heeft zich van meet af aan ingezet voor vrede in het Midden-Oosten. Het is de vraag of zijn opvolger (of dat nu Gore is of Bush) evenveel betrokkenheid bij dit probleem zal tonen. Een mislukking van Camp David zal ongetwijfeld afbreuk doen aan de Amerikaanse bereidheid zich in te spannen voor Israëlisch/Palestijnse verzoening.

Tussen vredesdroom en -daad staat Jeruzalem. Inderdaad een heel moeilijk punt. Beide partijen hebben sterke historische, religieuze en emotionele banden met Jeruzalem. Maar alvorens zich vast te bijten in het eigen gelijk zullen zij voor zichzelf de vraag moeten beantwoorden wat zwaarder weegt: Jeruzalem of veiligheid, erkenning en vrede. Pas als dat antwoord er ligt, ontstaat ruimte om voor Jeruzalem een pragmatische oplossing te zoeken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden