NieuwsNeonazistische partij

Oordeel in testzaak voor Griekse democratie: Gouden Dageraad runde criminele organisatie

De Griekse neonazistische partij Gouden Dageraad is een criminele organisatie. Dit oordeelde de rechtbank in Athene woensdag. Het merendeel van de 68 leden en aanhangers, die terechtstonden voor (poging tot) moord en illegaal wapenbezit, is schuldig bevonden. Het megaproces duurde ruim vijf jaar.

Het publiek buiten de rechtbank ontving het oordeel met luid gejuich, maar direct daarna braken ongeregeldheden uit.Beeld Reuters

Tot de verdachten behoorden achttien voormalig parlementsleden, onder wie partijleider Nikos Michaloliakos. Zeven van hen zijn veroordeeld voor het runnen van een criminele organisatie, waarop een gevangenisstraf staat tot vijftien jaar. De rest is schuldig bevonden aan het lidmaatschap van een criminele organisatie, waarvoor de straf tot tien jaar is. De rechtbank bepaalt de strafmaat op een later moment.

De meest geruchtmakende van de vele aanklachten, samengebald in het grootste proces tegen fascisten sinds de Processen van Neurenberg waar nazi’s terechtstonden, is de moord op de linkse rapper Pavlos Fyssas. Die gebeurtenis vormde de directe aanleiding voor gerechtelijke vervolging van de partij. Gouden Dageraad-lid Giorgos Roupakias stak de 34-jarige muzikant in 2013 op straat dood. Hogere partijleden, die Roupakias hebben geholpen en aangestuurd, zijn medeplichtig aan de moord. Andere belangrijke veroordelingen betreffen poging tot moord op drie Egyptische vissers, geweldpleging tegen een groep linkse vakbondsactivisten en het vormen van een criminele organisatie.

Historische uitspraak

Buiten het gerechtsgebouw hadden zich ruim 15 duizend demonstranten verzameld voor de historische uitspraak, die als een test voor de Griekse democratie werd beschouwd. Het publiek ontving het oordeel van de rechter met luid gejuich, maar direct daarna braken ongeregeldheden uit. Een klein deel van de demonstranten gooide met molotovcocktails en stenen, waarop de massaal paraat staande oproerpolitie de demonstratie ruw beëindigde met behulp van traangas en waterkanonnen.

De rechts-conservatieve premier Kyriakos Mitsotakis reageerde opgelucht op het vonnis: ‘Het oordeel van de rechters maakt een einde aan een traumatische episode. De democratie heeft vandaag gewonnen.’ De vorige premier en linkse oppositieleider Alexis Tsipras sprak van ‘een dag van rechtvaardigheid en hoop voor ons land’.

De uitspraak lijkt het definitieve einde van de Gouden Dageraad. De neonazistische groep is opgericht in de jaren tachtig, maar werd pas tijdens de financiële crisis echt groot, onder meer dankzij de felle anti-Europa- en anti-immigratiestandpunten. Tijdens de crisis in 2012 haalde de partij 7 procent van de stemmen en in 2015 was de partij zelfs de op twee na grootste in een totaal versnipperd parlement. Bij de verkiezingen van 2019 scoorde Gouden Dageraad, al diep verwikkeld in het juridische proces, nipt onder de kiesdrempel. Dit jaar verdween ook de laatste Europarlementariër, nadat hij om onduidelijke redenen uit de partij werd gezet.

Maar met het uiteenvallen van de Gouden Dageraad is het extreemrechtse sentiment onder kiezers niet zomaar weg. Voormalig GD-voorlichter IIias Kasidiaris richtte in juni een nieuwe partij op, ‘Grieken voor het Vaderland’. Kasidiaris wil zich niet met nazisme en fascisme associëren, maar qua programma lijken de Grieken voor het Vaderland sterk op de Gouden Dageraad.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden