NieuwsIran

Ook ‘zwarte dozen’ van verongelukte Boeing 737 inzet van Iraans-Amerikaanse strijd

Een Boeing 737-800 van Ukraine International Airlines is woensdag enkele minuten na vertrek uit Teheran neergestort. Alle 176 inzittenden vonden daarbij de dood. Iran weigert de recorders met vluchtgegevens te laten onderzoek door Boeing of de Amerikaanse overheid.

Een reddingswerker loopt door de smeulende restanten van de Boeing 737-800 van Ukraine International Airlines die woensdag kort na het opstijgen van het vliegveld van Teheran neerstortte. Beeld AP

Over de oorzaak van de ramp is niets bekend, hoewel een Iraanse functionaris van het ministerie van Vervoer aanvankelijk meldde dat een van de motoren in brand was gevlogen en de bemanning het toestel niet meer onder controle had gekregen. De Oekraïense ambassade in de Iraanse hoofdstad liet weten dat sabotage of een aanslag uitgesloten waren. Maar die verklaring werd na korte tijd weer ingetrokken.

Het vliegtuig, dat op weg was naar de Oekraïense hoofdstad Kiev, steeg om 6.12 uur 's ochtends lokale tijd op van de internationale luchthaven van Teheran. Twee minuten later hield het toestel op met het versturen van gegevens naar de grond. De twee piloten hadden geen contact meer opgenomen met de luchtverkeersleiding. Enkele minuten later stortte de ruim drie jaar oude Boeing neer en vloog in brand. Op een amateurvideo, waarvan de authenticiteit nog niet is vastgesteld, lijkt het vliegtuig al in brand te staan voordat het te pletter slaat. 

De beelden voedden woensdag geruchten dat het ongeluk mogelijk te maken heeft met de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten. Iran vuurde eerder in de nacht van dinsdag op woensdag tussen de tien en vijftien raketten af op Amerikaanse militaire doelen in Irak. Er werd gespeculeerd dat het vliegtuig mogelijk uit de lucht is geschoten, met opzet of door een verdwaalde raket, maar aanwijzingen daarvoor ontbreken.

Een voormalige functionaris van de Amerikaanse luchtvaartinspectie heeft tegenover CNN verklaard dat een vliegtuig onder normale omstandigheden op een motor kan doorvliegen en dat de piloten dan tijd hebben om alarm te slaan. Michael Goldfarb vermoedt dat er sprake is van een ‘catastrofale gebeurtenis’. 

Een onderzoek naar de vliegramp wordt nog ingewikkeld, omdat de Iraanse autoriteiten hebben laten weten dat ze onder geen beding de recorders met vluchtgegevens en gesprekken in de cockpit aan fabrikant Boeing of de Amerikaanse overheid willen overhandigen. De ‘zwarte dozen’ (ze zijn in werkelijkheid fel oranje) zouden wel door andere specialisten kunnen worden ‘gelezen’. De recorders van de Boeing 737 Max die vorig jaar in Ethiopië verongelukte zijn in Frankrijk onderzocht, door het overheidsbureau BEA. 

Nieuwe tegenslag

De Oekraïense president Zelenski heeft gezegd dat alles wordt gedaan om snel achter de oorzaak van de ramp te komen. ‘Ik condoleer de familieleden en vrienden van alle passagiers en de bemanningsleden’, aldus de geschokte president. Het is voor het eerst dat er een vliegtuig van Ukraine International Airlines is verongelukt. 

Wrakstukken van de Boeing 737 in de buurt van Teheran. Beeld EPA

De slachtoffers zijn 167 passagiers en negen bemanningsleden. Onder de inzittenden bevonden zich naast 82 Iraniërs onder meer 63 Canadezen, tien Zweden, vier Afghanen, drie Britten en drie Duitsers. Voor veel Iraniërs die in het buitenland wonen en werken is een vlucht via een land als Oekraïne de enige mogelijkheid om hun thuisland te bezoeken. Vanwege economische sancties zijn er amper directe vluchten op Teheran.

De vliegramp is een nieuwe tegenslag voor de toch al geplaagde vliegtuigbouwer Boeing. Alle toestellen van het nieuwe type 737 Max, de opvolger van de 737-800 NG die in Iran verongelukte, staan sinds maart 2019 aan de grond na twee fatale ongelukken binnen een halfjaar. Een systeem dat het vliegtuig recht moest houden, maar juist ingreep terwijl piloten nog aan het opstijgen waren, was de belangrijkste oorzaak. Het is nog altijd onduidelijk wanneer de 737 Max weer mag vliegen.

De 737-800 is een van de populairste toestellen in de luchtvaart. Van dit type vliegen er meer dan vijfduizend rond de wereld. De grootste afnemer van de 737-800 is de Ierse prijsvechter Ryanair. Dat onderhoudt met vierhonderd vliegtuigen bestemmingen in Europa, Afrika en het Midden-Oosten.

LEES OOK


Vijf vragen (en antwoorden) over de Boeing 737 Max en de pijnlijke pauze voor Amerika’s grootste exportproduct.

Hulporganisatie Rode Halvemaan bergen met hulp van militairen en brandweerlieden de stoffelijke resten van inzittenden van de Oekraïnse Boeing 737-800. Beeld VIA REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden