Ook zonder statiegeld komt blikje terug in winkel

Minister Pronk overweegt statiegeld in te voeren op blikjes en wegwerpflesjes. Maar 80 procent van het blik wordt al hergebruikt....

De invoering van statiegeld op het Nederlandse blikje zal weinig bijdragen aan een schoner milieu. Een snelle invoering van de maatregel, die minister Pronk van Milieubeheer deze week zei te overwegen, lijkt dan ook onwaarschijnlijk. De milieubeweging juicht statiegeld op blik toe, maar milieukundigen twijfelen en de verpakkingsindustrie wijst de maatregel verontwaardigd van de hand.

Ook zonder statiegeld verloopt de recycling van blik in Nederland uitstekend. Bijna 80 procent van alle blikverpakking wordt ingezameld en hergebruikt. Dat gebeurt tijdens de verwerking van het afval, waardoor de consument er niets extra's voor hoeft te doen.

'De minister staat dus op het punt een prima functionerend systeem te frustreren ten behoeve van iets wat ineffectief en duur is', zegt secretaris U. Ubbens van de Stichting Kringloop Blik, die het hergebruik van blik stimuleert.

Anders dan in andere landen heeft statiegeld in Nederland volgens de blikverpakkers geen toegevoegde waarde. In veel landen, zoals de Verenigde Staten, wordt vrijwel al het huishoudelijk afval gestort op de vuilnisbelt. 'Wij verwerken het in een verbrandingsinstallatie en halen het staal en aluminium er daar voor 79 procent uit', zegt Ubbens. 'De kringloop is al vrijwel gesloten.'

Pronk erkent dat de recycling van blik prima verloopt . De industrie voldoet met het huidige hergebruikpercentage ook keurig aan de richtlijnen van het verpakkingsconvenant. De maatregel die Pronk overweegt, is echter gericht tegen het zwerfvuil waaraan veel Nederlanders zich ergeren.

Van het straatvuil bestaat 5 procent uit blikverpakking. Het ministerie gaat ervan uit dat deze weggegooide blikjes na de invoering van statiegeld - gedacht wordt aan een dubbeltje - uit het straatbeeld zullen verdwijnen.

De maatregel is bovendien gekoppeld aan het offensief tegen een andere ongewenste vorm van drankverpakking: het plastic wegwerpflesje van een halve liter, waarmee de frisdrankindustrie de bestaande afspraken over statiegeld dreigt te omzeilen. Jaarlijks worden er daarvan 150 miljoen verkocht.

De stichting Natuur en Milieu, die al lang tegen de wegwerpflesjes ten strijde trekt, is daarom opgetogen over het plan van Pronk. De recycling van blik verloopt weliswaar uitstekend, 'maar het kan nog uitstekender', zegt woordvoerster M. Brunt. Ze wijst op de situatie in Noorwegen, waar na de invoering van statiegeld 95 procent van de drankblikjes zou worden ingeleverd.

Milieukundigen bij de voorlichtingsinstantie Milieu Centraal in Utrecht twijfelen aan het rendement van statiegeld op blik. In het verleden is gebleken dat via afvalverbrandingsinstallaties meer blikjes terugkomen dan via statiegeld. Ook de milieulasten van extra vervoer van lege blikjes moeten volgens de milieukundigen niet worden onderschat. De bestrijding van zwerfvuil zou daardoor ten koste kunnen gaan van andere milieueffecten.

Directeur N. Schrakamp van de verpakkingsorganisatie SVM-PACT plaatst de flesjes ook liever los van de blikjes. De frisdrankverpakkers zijn volgens hem bereid een verkapte vorm van statiegeld in te voeren voor het flesje; via inzameling bij verenigingen die daar een vergoeding voor krijgen. 'Inzamelen via het bestaande statiegeldsysteem vinden we onnodig omslachtig en te duur.'

Medio maart wil Pronk van de verpakkers horen welke oplossing zij hebben voor dit afvalprobleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden