Ook zonder chocolade is er hoop

Bewering:

'Mannen die geregeld chocola eten, verminderen hun kans op een beroerte.'

Ha, chocola! Mannen die geregeld chocola eten, verminderen hun kans op een beroerte met wel 17 procent. Zulk nieuws is altijd welkom, en het stond in het wetenschappelijke tijdschrift Neurology, dus het verspreidde zich als een lopend vuurtje. De gevatte krantenkoppen zullen we u besparen: ze zouden uw kans op een beroerte zomaar weer met 17 procent kunnen doen toenemen.


Het fijne nieuws kwam uit Stockholm, waar Alicja Wolk van het Karolingisch Instituut inmiddels een reputatie op dit terrein heeft opgebouwd. Zij stuurde in 1977 alle 100.303 middelbare mannen in de provincies Västmanland en Örebro een uitgebreide vragenlijst, met onder meer zo'n 350 vragen over hun eetgewoonten. Iets minder dan de helft van de mannen stuurde de lijst terug, daarvan bleken er 37.103 bruikbaar voor dit onderzoek. Ze wachtte tien jaar, toen hadden 1.995 mannen hun eerste beroerte gehad en kon het rekenen een aanvang nemen.


Ze verdeelde de mannen, afhankelijk van een - overigens onnavolgbare - schatting van chocoladeconsumptie in vier groepen: van 0, 12 tot 20, van 20 tot 52, en meer dan 52 gram per week. Een reep is 75 gram, dus een bloeiende afzetmarkt voor Verkade zal Zweden niet zijn. Naar puur, melk of hazelnoot werd niet gevraagd, maar een Zweed eet zelden pure chocola. Wat de analyse verder nogal lastig maakt, is dat chocoladeliefhebbers beduidend jonger waren en veel hoger opgeleid dan de chocoladehaters, minder vaak rookten, minder vaak hoge bloeddruk hadden en meer fruit en groenten aten. Wolk is er echter van overtuigd dat ze die verschillen met haar statistische equalizer heeft kunnen wegwerken, zodat ze bij een soort doorsneeman uitkwam die precies aan haar eisen voldeed.


Welnu, die doorsneeman heeft, als we uit haar tabellen terugrekenen, een kans van 7,4 procent om in tien jaar een beroerte te krijgen als hij volstrekt niet van chocola houdt. Zit hij in de middelste groepen en eet hij af en toe een chocolaatje, dan daalt zijn kans tot 7,0 procent, terwijl voor de liefhebbers de kansen slinken tot slechts 6,2 procent. Anders gezegd, als 1.000 mannen die niet van chocola houden toch af en toe een bonbon nemen omdat Wolk het zegt, zullen 4 van hen direct profiteren en in geen tien jaar een beroerte krijgen - al zullen er 70 ondanks alle inspanning toch een beroerte krijgen. Wie van chocola houdt en besluit zijn consumptie te verviervoudigen (zonder aan te komen, natuurlijk), boekt volgens Wolk een winst van 8 op de 1.000.


En zelfs dat is nog maar de vraag. Wolk schrijft: 'Hoge chocoladeconsumptie hing samen met een statistisch significant verlaagd risico op beroerte', maar dat is eigenlijk gewoon gejokt: de fameuze p-waarde was 0,08, terwijl die kleiner dan 0,05 moet zijn wil een resultaat 'significant' mogen heten. De gemeten effecten zijn in feite te futiel om toeval te kunnen uitsluiten - zelfs als we aannemen dat iedere man bloednauwkeurig zijn voedselpatroon en leefgewoonten heeft opgegeven en niet meer heeft gewijzigd, dat alle andere verschillen onbelangrijk zijn (inkomen, om maar wat te noemen, is een belangrijke voorspeller van gezondheid, maar daarnaar is niet gevraagd), en dat er werkelijk een oorzakelijk verband is tussen het eten van chocolade en het vermijden van een beroerte (misschien dat jonge, gezonde mannen zich wat vaker chocola toestaan).


In het artikel worden uiteraard de flavonoïden als oorzakelijke factor van stal gehaald, die immers antioxidant werken en nog tal van andere magische eigenschappen zouden hebben waarop de moderne mens zit te wachten. Of ze werkelijk op de lange termijn de kans op hart- en vaatziekten verkleinen, is echter nog steeds de vraag.


Flavonoïden zitten trouwens ook ruimschoots in bessen, appels, spinazie, broccoli en wijn, dus niet alles is verloren als u niet van chocola houdt en toch uw kans op een beroerte binnen tien jaar denkt te moeten verkleinen.


Oordeel:

De effecten zijn te futiel om toeval te kunnen uitsluiten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden