Ook voormalig Frans-Afrika voert euro in

Een haveloze bedelaar toont hoe ver de bekendheid van de euro reikt. In de Senegalese hoofdstad Dakar klampte hij onlangs een blanke aan....

De euro komt: niet in elf maar in 26 landen. De nieuwe munt doet ook zijn intrede in de Afrikaanse landen die de afgelopen 53 jaar hun eigen munt, de Franc CFA, gekoppeld hadden aan de nationale munt van het vroegere koloniale moederland Frankrijk.

De Franc CFA is een bijzonder soort geld. Het biljet zelf ziet er vaak even smoezelig uit als dat in andere Afrikaanse landen. Maar de munt is al ruim een halve eeuw een harde munt - wat in Afrika opmerkelijk mag heten. Vijftien Afrikaanse landen, waaronder twaalf voormalige Franse koloniën, hebben er baat bij gehad.

Artikel 234 van het Verdrag van Maastricht garandeert eerdere financiële afspraken die afzonderlijke EU-lidstaten hebben gemaakt. Voor de Afrikaanse CFA-landen betekent dit dat Frankrijk garant blijft staan voor de waarde van de CFA, hoewel de Franse franc niet langer zal bestaan.

Eén Franse franc is nu 100 Francs CFA waard. Tot januari 1994 was de koers 1 op 50. Voor zo'n devaluatie zoals destijds - pijnlijk omdat de Afrikanen amper tijd hadden hun spaargeld in andere valuta om te zetten - vrezen veel CFA-landen met de euro-introductie opnieuw. Geen angst, zegt Parijs, jullie markt wordt groter en jullie zijn geen transactiekosten kwijt voor de handel met andere EU-landen. De toekomst zal schitterend zijn.

'De CFA-landen', zegt een westerse diplomaat in Dakar, 'menen heldere afspraken met Frankrijk gemaakt te hebben. Er bestaan wel zorgen over een nieuwe devaluatie, maar voorlopig blijft de koppeling overeind. Het omrekenen wordt wel lastiger.' Eén euro is straks circa 656 Francs CFA. Niet echt een flitsende koers.

Eurocommissaris (én Fransman) Y. Thilbaut de Silguy toog al ruim twee jaar geleden naar de CFA-landen om geruststellende woorden te spreken. Denkt u zich in, zo hield hij bijvoorbeeld zijn gehoor in het Ivoriaanse Abidjan voor: straks beschikt u over een handelsmarkt van niet 58, maar wel 290 miljoen Europeanen.

'Zo zal het niet gaan', denkt de diplomaat in Dakar. De EU-markt mag dan 50 procent van de Afrikaanse handel beslaan, voor CFA-landen gold en zal blijven gelden dat Frankrijk de eigenlijke markt voor hun producten is.

Daar komt bij dat ook na invoering van de euro de CFA-landen 65 procent van hun verdiensten in buitenlandse valuta op bankrekeningen moeten deponeren die het Franse ministerie van Financiën beheert. Dat betekent dat Frankrijk een lage rente betaalt voor kapitaal waarmee het zelf de financiële wereldmarkten kan bespelen.

Goedkoop geld voor Frankrijk, hard geld voor vijftien Afrikaanse landen, ook na het verdwijnen van de Franse munt. 'Natuurlijk zijn er veel speculaties over een nieuwe devaluatie of zelfs een ontkoppeling van de CFA', zegt de westerse diplomaat. 'En het denken in termen van euro's moet hier eigenlijk nog komen.' Anderzijds: zo'n bedelaar is toch al fraai staaltje van eurogewenning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden