Ook stofstormen maken Australiërs niet klimaatbewust

Australië produceert per inwoner het meeste broeikasgas ter wereld. De premier wil verandering, maar stuit op verzet...

Sydney Rode stofstormen in Sydney, tropische hitte en nu al grote bosbranden: Australië kent een raar begin van de lente. Door dit vreemde weer staat het broeikaseffect volop in de belangstelling. Maar het leidt niet tot snelle maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te beteugelen.

Het land met 22 miljoen inwoners voelt een morele druk om voorop te lopen in de strijd tegen de opwarming van de aarde. De Australiërs stoten per persoon meer CO2 uit dan wie ook. Deze koppositie komt door de grote afstanden die met onzuinige auto’s worden overbrugd en het opwekken van elektriciteit met voornamelijk bruin- en steenkool.

De prijzen voor energie (benzine 72 eurocent per liter, stroom 10 cent per kilowattuur) behoren tot de laagste in de geïndustrialiseerde wereld. Dit zet de Australiërs niet aan tot zuinig gedrag.

De koppositie in het rijtje van vervuilende landen komt ook door de politieke kleur van de regering tot 2007. Toen namen de sociaal-democraten na twaalf jaar conservatieve regering het roer over van premier John Howard, die nauwelijks aandacht had voor het broeikaseffect. De huidige Laborpremier Kevin Rudd neemt de dreiging serieus. Zijn eerste daad als premier was het ondertekenen van het Kyoto-protocol.

Australië kampt al jarenlang met de gevolgen van klimaatverandering. Neem de recorddroogte, waardoor de landbouw het moeilijk heeft. Of het wereldberoemde koraalrif, dat in gevaar is. Maar een structurele aanpak is tot dusver uitgebleven. Zonne-energie komt nauwelijks van de grond in het land met oneindige ruimte en zon. Het opgestelde vermogen is een fractie in vergelijking met de koploper, het veel minder zonnige Duitsland. Plannen om de grootste zonnecentrale ter wereld te bouwen zijn vertraagd, doordat de financiering niet rond komt.

‘Accepteer dat de prijzen voor stroom en brandstof gaan stijgen’, zegt Ross Garnaut, een vooraanstaand onderzoeker die plannen heeft gemaakt voor een groenere Australische economie. Het kernpunt is de handel in emissierechten, vergelijkbaar met wat in de Europese Unie wordt ingevoerd.

De regering heeft een voorstel ingediend dat vorige maand strandde in de Senaat, waar Labor geen meerderheid heeft. Binnen drie maanden wordt het voorstel, al dan niet gewijzigd, opnieuw ingediend, zo heeft een strijdvaardige premier Rudd laten weten. Als het dan opnieuw wordt weggestemd kan de regering verkiezingen uitschrijven voor beide kamers van het parlement.

Labor staat sterk in de peilingen, maar laat in het midden of ze met vervroegde verkiezingen gaat dreigen. Als de partij wacht op de normale verkiezingscyclus, dan kan het zes jaar duren voor de Senaat de gewenste meerderheid heeft.

Achter de schermen wordt druk onderhandeld. Kernvraag is of de elektriciteitssector onder het plan moet vallen. De sector (mijnbouw en centrales) werkt niet mee, want bij hogere stroomprijzen worden andere vormen van energieopwekking aantrekkelijker. Omdat dit banen kost en de industrie in de problemen brengt, verzet de conservatieve oppositie zich tegen het plan. Als elektriciteit echter buiten de handel in emissierechten wordt gehouden, is het plan minder effectief.

De uitkomst van het debat is ongewis. Het staat dan ook lang niet vast of Australië zijn gewenste leidersrol kan waarmaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden