Ook senator McCain dreigt partij van Bush te verlaten

Afgelopen weekeinde nodigde de Republikeinse senator John McCain de nieuwe, Democratische leider van de Senaat uit op zijn boerderij. Het was een waarschuwing aan president Bush: vergeet de gematigde leden van de partij niet....

John McCain, het enfant terrible van de Republikeinse partij, heeft een nieuwe manier gevonden om president Bush dwars te zitten. De eigenzinnige senator uit Arizona heeft het Witte Huis op stang gejaagd door openlijk te flirten met de Democraten, die vandaag de macht overnemen in de Senaat.

McCain nodigde afgelopen weekeinde de Democratische fractieleider in de Senaat, Tom Daschle, uit op zijn boerderij in Arizona. Het bezoek van Daschle lokte meteen speculaties uit dat McCain op het punt zou staan de Republikeinse partij te verlaten, net als senator James Jeffords. Door diens vertrek raken de Republikeinen vandaag de leiding over de Senaat kwijt.

De Washington Post stookte het vuurtje op door te melden dat McCain de afgelopen tijd met zijn adviseurs en verschillende Democraten, onder wie Edward Kennedy, had overlegd over zijn politieke toekomst.

Volgens de krant zou de senator, die het vorig jaar in de voorverkiezingen als Republikeins kandidaat moest afleggen tegen George W. Bush, serieus overwegen de Republikeinse partij de rug toe te keren en in 2004 opnieuw een gooi te doen naar het Witte Huis, maar dan als onafhankelijke kandidaat.

De berichten over het mogelijke deserteren van McCain veroorzaakten veel onrust in het Witte Huis, dat eerder volkomen werd overrompeld door het overlopen van Jeffords. President Bush besloot McCain op zijn ranch te bellen om hem aan de tand te voelen over zijn plannen.

De senator ontkende dat hij van plan is de partij te verlaten en dat hij Bush in 2004 opnieuw wil uitdagen, maar het is wel duidelijk dat McCain zich minder en minder thuisvoelt in de partij.

Na het vertrek van senator Jeffords mopperde hij dat de gematigden op maar weinig tolerantie kunnen rekenen in de partij. 'Tolerantie jegens afwijkende meningen is het kenmerk van een volwassen partij en het wordt hoog tijd voor de Republikeinse partij om volwassen te worden.'

McCain kreeg bijval van andere gematigde Republikeinen, zoals senator Olympia Snowe uit Maine. Volgens haar is Jeffords vertrek een 'uiting van een groter probleem'. 'De gematigde stemmen worden genegeerd en daar moeten we wat aan doen', zei zij.

Medewerkers van McCain klagen dat de senator sinds zijn mislukte verkiezingscampagne tegen Bush niet bepaald veel sympathie ontmoet onder zijn Republikeinse collega's. Het lijkt erop dat het gevoel wederzijds is. Het verloop van de verkiezingscampagne heeft bij McCain zo'n nare smaak achtergelaten dat hij zich steeds verder heeft verwijderd van de partij.

McCain voelde zich diep gekwetst door de hardhandige manier waarop Bush hem tijdens de campagne aanpakte en hem probeerde zwart te maken bij de kiezers. Vooral de aanvallen van christelijk rechts zaten McCain dwars.

Volgens sommige conservatieve Republikeinen is McCains populariteit - tijdens de verkiezingscampgane was hij het lievelingetje van de pers - de senator naar het hoofd gestegen en probeert hij nu in de Senaat de tegen-president uit te hangen.

Het vervelende voor de conservatieven is dat McCain door het overlopen van Jeffords alleen nog maar belangrijker is geworden. Het is de vraag of hij als onafhankelijke kandidaat voor het Witte Huis veel succes zal hebben, maar het staat wel vast dat Bush nu de Republikeinen niet meer de meerderheid hebben in de Senaat, niet meer om McCain heen kan.

Het lijkt erop dat McCains geflirt met de Democraten vooral is bedoeld als een waarschuwing aan president Bush en de conservatieven in de Republikeinse partij. McCain kreeg eerder dit jaar, tot ergernis van het Witte Huis, gedaan dat de Senaat instemde met een wet om de campagnebijdragen aan banden te leggen. De conservatieven proberen die wet nu alsnog te torpederen in het Huis van Afgevaardigden, maar McCain heeft gewaarschuwd dat het afwijzen van die wet zijn betrekkingen met de partij onder zware druk zal zetten.

Sommige conservatieven zouden het liefst zien dat McCain, die als een van de weinige Republikeinen tegen Bush' plan voor een enorme belastingverlaging stemde, de partij verlaat. In Arizona gaan er in rechtse kringen al stemmen op een conservatieve kandidaat tegen hem in stelling te brengen in de voorverkiezingen voor het senatorschap. Maar het is de vraag of McCain daar erg onder de indruk van zal zijn, aangezien hij zeer populair is in zijn thuisstaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden