Ook scholen moeten duidelijk maken wat er met belastinggeld gebeurt

Commentaar

Het onderwijs wil dat het kabinet zich buiten de cao-afspraken houdt, maar dat zal niet zomaar gaan.

Beeld anp

Het kabinet kan weinig goed meer doen op de basisscholen. Al maanden duurt het conflict over de gevraagde 1,4 miljard euro ter verhoging van de salarissen en ter verlaging van de werkdruk. Nu ontstaat ook wrevel rond de 270 miljoen euro die al wel werd vrijgemaakt. De scholen verzetten zich tegen de eis van het kabinet dat eerst de werkloosheidsuitkering versoberd dient te worden voordat het geld wordt overgemaakt. Zo wordt het een sigaar uit eigen doos, vindt het onderwijs.

Toch is het zo simpel niet. Ten eerste is die 70 miljoen euro die de scholen nu uitgeven aan de extra lang durende ww-uitkering geen deel van de toegezegde 270 miljoen, maar een extraatje dat daar bovenop kan komen. Ten tweede zien bonden de lange uitkeringsduur als instrument om te voorkomen dat langdurig werklozen 'voor het onderwijs verloren gaan' omdat ze zich laten omscholen. Dat is in tijden van grote krapte op de arbeidsmarkt geen sterk argument. Wie nu langer dan twee jaar vergeefs naar werk zoekt, zou zich juist wél moeten laten omscholen.

Ten derde openbaart zich hier een Haagse ergernis die onderhuids al langer speelt: sinds 2006 wordt ook in het basisonderwijs het overgrote deel van het geld als 'lumpsumbedrag' aan de schoolbesturen overgemaakt: zij mogen dat naar eigen inzicht besteden.

Instanties als de Rekenkamer waarschuwen al jaren dat hierdoor het zicht op de onderwijsinvesteringen is zoekgeraakt. En daarmee de greep van het parlement op deze geldstroom. Zo is moeilijk terug te vinden of de extra miljarden van de afgelopen jaren wel zijn gebruikt waarvoor ze bedoeld waren. Dat komt grotendeels doordat de scholen zelf slechts mondjesmaat verantwoording afleggen.

De lumpsum was begin deze eeuw hét middel tegen Haagse bedilzucht. De professionals konden het zelf wel af. Dat blijft een mooi streven, maar ook die professionals moeten wel duidelijk kunnen maken wat er met belastinggeld gebeurt. Nu ontstaat te vaak de indruk dat niemand er nog greep op heeft.

Als dat snel niet beter wordt, zal de bemoeienis met de werkloosheidsuitkering niet de laatste poging van kabinet en Kamer zijn om terrein te heroveren in de scholen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.