Nieuws Controle banken witwassen

Ook Rabobank kreeg een boete voor slechte controle op witwassen

Ook ná de recordschikking van justitie met ING heeft De Nederlandsche Bank (DNB) nog een boete uitgedeeld voor gebrekkige controles op criminele geldstromen. Rabobank betaalde ruim 1 miljoen euro omdat het bedrijf zijn klantdossiers niet op orde had.

Het kantoor van de Rabobank in Zeist. Beeld Marcel van den Bergh

Dat bevestigt de bank na vragen van de Volkskrant. De boete volgde afgelopen september, maar geldt voor overtredingen tot en met 2016. De toezichthouder constateerde toen dat belangrijke informatie ontbrak in de dossiers over klanten die de bank verplicht is aan te leggen. Zo wist Rabobank niet altijd hoe de eigendomsstructuur van een bedrijf er precies uit zag, en wie de uiteindelijke eigenaar was. In dat geval lopen financiële instellingen het risico dat zij onbedoeld witwassen of andere illegale activiteiten mogelijk maken.

Rabobank benadrukt dat het voorval onvergelijkbaar is met de incidenten waarvoor ING vorig jaar moest schikken met het Openbaar Ministerie voor het recordbedrag van 775 miljoen euro. ‘Dit gaat niet over het doorlaten van witwastransacties’, zegt woordvoerder Hendrik Jan Eijpe. ‘Bovendien speelden deze problemen tot en met 2016, en zijn ze inmiddels aangepakt.’ DNB geeft toe dat het recentelijk nog een boete heeft uitgedeeld aan een bank, maar wenst verder geen commentaar te geven.

Tien boetes

Niet alleen ING en Rabobank, maar alle banken worstelen met criminele geldstromen en terrorismefinanciering.  Onderzoekers schatten dat in Nederland jaarlijks zo’n 16 miljard euro wordt witgewassen. Het gaat om zwart geld uit de handel in xtc en andere drugs, maar ook inkomsten uit bijvoorbeeld belasting- en faillissementsfraude. Om te voorkomen dat banken hier onbedoeld aan meewerken, eist de wet dat zij als poortwachter alle transacties monitoren en controleren wie hun klanten zijn.

Inmiddels proberen de banken uit alle macht hun interne toezicht te versterken. ING verdriedubbelde de afgelopen jaren het aantal medewerkers dat dubieuze transacties in de gaten moet houden. Bij Rabobank houden zich hier in Nederland zo’n duizend mensen mee bezig. Datzelfde geldt voor ABN Amro. De dadendrang van de banken lijkt mede ingegeven door angst voor reputatieschade en hogere boetes. Zeker als de Amerikaanse autoriteiten zich ermee gaan bemoeien, kunnen de straffen aanmerkelijk strenger uitvallen.

Kritiek op DNB

Vergeleken hiermee blinkt de aanpak van de Nederlandse toezichthouder uit in omzichtigheid. Met de Rabo-boete erbij heeft DNB sinds 2014 achttien straffen uitgedeeld, waaronder tien boetes. Zo moest de Volksbank, het moederconcern van SNS, ASN, BLG Wonen en Regiobank, in 2016 een half miljoen euro betalen nadat het verdachte transacties niet snel genoeg had gemeld. Dat is slechts het topje van de ijsberg. In de meeste gevallen worden overtredingen ‘afgedaan met een norm overdragend gesprek of een (waarschuwings)brief’, aldus de Monitor anti-witwasbeleid die minister Hoekstra vorige maand naar de Tweede Kamer stuurde.

De kritiek op die fluwelen handschoenen van DNB wil ondertussen niet verstommen. Maandagmiddag meldde NRC op basis van interne documenten van Financiën dat het ministerie de centrale bank zelfs doelbewust uit de wind heeft gehouden na de witwasschikking met ING in september. Minister Hoekstra vroeg DNB toen om opheldering over haar rol in de zaak. Die vragen blijken nu voorgekookt te zijn. Hetzelfde geldt volgens NRC voor de antwoorden van de toezichthouder, die formeel onafhankelijk is. Van de bewuste DNB-brief zou het ministerie minstens drie conceptversies hebben ontvangen. De ambtenaren van Financiën drongen daarbij met succes aan op wijzigingen.

Meer lezen?

Op bezoek in de ‘bunker’ van de Rabobank: duizend speurneuzen, en nog blijkt witwassen amper op te sporen

Criminelen wassen jaarlijks 16 miljard euro crimineel geld wit via ons land, schrijven onderzoekers 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.