Nieuws Staatswiet

Ook Raad van State vindt experiment met staatswiet te kleinschalig, kabinet blijft bij standpunt

Het experiment met de teelt en verkoop van cannabis onder staatstoezicht moet grootschaliger dan het kabinet voor ogen staat. Dat schrijft nu ook de Raad van State, waar het wetsvoorstel werd ingediend voor advies. Eerder kwam de commissie-Knottnerus tot dezelfde conclusie. Het kabinet stelt een experiment voor in maximaal tien gemeenten en is niet van plan het te verruimen, blijkt uit een reactie.

Een wietplantage. Beeld ANP

Het is opmerkelijk dat de afspraak uit het regeerakkoord voor een beperkte wietproef nu zowel door een onafhankelijke commissie als de Raad van State als te kleinschalig is beoordeeld. Dat betekent dat het kabinet alleen staat in zijn voornemen om het experiment tot maximaal tien gemeenten te beperken.

De Raad van State constateert dat het voorstel voor het experiment in strijd is met verdragen van de Verenigde Naties en Europees recht. Die verplichten de overheid de teelt en verkoop van cannabis te verbieden en te bestrijden. Daarbij geldt een uitzondering als cannabis wordt ingezet voor wetenschappelijk onderzoek of als medicijn. Hieruit volgt volgens de Raad van State dat de ‘ruimte om met het toelaten van teelt, de aflevering en de verkoop van cannabis te experimenteren voor recreatief gebruik zeer beperkt, zo niet afwezig is’.

Ontwrichtend

Daar staat de ‘cannabisproblematiek’ tegenover. Illegale productie en handel in cannabis werken ontwrichtend in de maatschappij. Bestrijding van die ontwrichting is ook een doel dat is vastgelegd in VN-drugsverdragen en het Europees recht. Daarmee kan dus de schending van de andere verdragen weerlegd worden, aldus de Raad van State.

Dan moet het experiment wel ‘zinvol, geloofwaardig en wetenschappelijk verantwoord’ zijn, vindt de raad. ‘Daarnaast moet het experiment zodanig zijn opgezet dat het tot bruikbare resultaten leidt. Alleen als het experiment aan die eisen voldoet kan Nederland straks met de resultaten in de hand het internationale en Europese debat verder proberen te brengen.’

Daar schort het aan. De Raad van State citeert uitgebreid de conclusies van de commissie-Knottnerus die adviseerde over het experiment. ‘Gemeten naar de door de regering zelf gestelde ambities, zouden met het experiment zoals thans voorgesteld, onvoldoende effecten gemeten kunnen worden om van zinvolle uitkomsten te kunnen spreken.’ De commissie adviseerde daarom een grootschaliger experiment. De Raad van State verwijst naar dat advies en adviseert het experiment aan te passen.

Gevoelig compromis

De ministers Grapperhaus (CDA, Justitie en Veiligheid) en Bruins (VVD, Medische zorg) voelen daar niets voor. ‘Het kabinet is van mening dat het goed mogelijk is om binnen de in het wetsvoorstel neergelegde kaders een zinvol, geloofwaardig en wetenschappelijk relevant experiment in te richten.’

Het experiment is een gevoelig politiek compromis. D66 is er sterk voorstander van en heeft een initiatiefwet hierover door de Tweede Kamer geloodst. In de Eerste Kamer lijkt het voorstel kansloos, waarop D66 in de kabinetsformatie het experiment heeft afgedwongen. De VVD steunt het experiment min of meer, maar CDA en ChristenUnie zijn uiterst kritisch en voelen er weinig voor. Vandaar dat uitbreiding van het experiment niet aan de orde is. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel dit najaar in het parlement behandeld. Daarna moet het kabinet de spelregels voor het experiment vaststellen en de tien gemeenten aanwijzen.

De belangrijkste adviezen op een rij

Het experiment met de teelt van 'legale' cannabis moet in meer gemeenten plaatsvinden dan in het regeerakkoord is afgesproken. Dat adviseert de commissie Experiment gesloten coffeeshopketen woensdag aan het kabinet. Zeven vragen over de proef met ‘staatswiet’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.