Commentaar

'Ook overvallers hebben het recht door een rechtbank te worden gestraft'

Zelfs overvallers hebben rechten. Daarom had justitie in de zaak Deurne wat voorzichtiger moeten zijn, schrijft Raoul du Pré in het commentaar van de Volkskrant.

Bij juwelier Goldies in Deurne houden Marokkaanse jongeren een demonstratie. Buurtbewoners tegen de demonstratie worden door de politie tegengehouden. Beeld anp

Het was zo'n beetje het eerste dat de VVD merkbaar aan het land veranderde zodra het duo Opstelten en Teeven eind 2010 het heft in handen nam bij Justitie: voortaan zou er meer begrip zijn voor slachtoffers van inbraken en overvallen volgens een nieuwe richtlijn. Dat was terecht. In het verleden stelde Justitie zich vaak overdreven formalistisch op. Daardoor kwamen bijvoorbeeld winkeliers die geweld gebruikten tegen een overvaller in de cel terecht, alsof zij zelf criminelen waren.

Het grote gevaar is wel dat de weegschaal doorslaat naar de andere kant: dat slachtoffers zich vrij gaan voelen het heft in eigen handen te nemen. Ook inbrekers en overvallers hebben het recht door een rechtbank gestraft te worden en niet door hun slachtoffers. De fatale overval in Deurne bewijst dat geen Haagse richtlijn kan voorkomen dat Justitie in zulke zaken blijft dansen op een slap koord tussen noodweer en eigenrichting. Dat vereist de grootst mogelijke zorgvuldigheid van alle betrokkenen, want maatschappelijk onbegrip is snel gewekt.

 
De fatale overval in Deurne bewijst dat geen Haagse richtlijn kan voorkomen dat Justitie in zulke zaken blijft dansen op een slap koord tussen noodweer en eigenrichting

Risico van het vak
Daarom ging Teeven in 2012 te ver toen hij de dood van een inbreker bagatelliseerde tot een risico van het vak. En daarom was ook hoofdofficier Bart Nieuwenhuizen zaterdag niet voorzichtig genoeg. Had hij het er bij gelaten dat hij het juweliersechtpaar niet langer gevangen wilde houden in afwachting van verder onderzoek, dan was er weinig aan de hand geweest. In plaats daarvan zei hij: 'Als de strafzaak ooit aan een strafrechter zou worden voorgelegd, dan zou een beroep op deze zelfverdediging waarschijnlijk leiden tot geen straf.' Waaraan hij toevoegde dat justitie op dat moment nog geen zicht had op tamelijk essentiële feiten zoals wie er nou precies op wie schoot.

Hij meende ongetwijfeld in lijn met de tijdgeest te handelen. In werkelijkheid wekte hij vooral de indruk dat hij onder druk van de publieke opinie wat al te luchthartig heen stapte over het feit dat in Deurne twee jongemannen om het leven kwamen. Wellicht hebben de juwelier en zijn vrouw zich op passende wijze verdedigd. Tot het tegendeel is bewezen, hebben zij recht op het voordeel van de twijfel. Maar zolang niet vaststaat dat zij geen buitenproportioneel geweld hebben toegepast, dient het OM zich terughoudender op te stellen.

Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.

 
In werkelijkheid wekte de hoofdofficier vooral de indruk dat hij onder druk van de publieke opinie wat al te luchthartig heen stapte over het feit dat in Deurne twee jongemannen om het leven kwamen
Het pand van juwelier Goldies in Deurne. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden