Ook op Ambon dwarrelt kunstsneeuw

In etalages dwarrelt prachtige kunstsneeuw, in winkelcentra hoor je Jingle Bells, Sleigh Ride en White Christmas, al dan niet in fijne vertolkingen van James Last, kerstmannen brengen geluk en vrolijkheid door reclamefolders uit te delen. Het behoeft geen twijfel dat er weinig mooiers is dan de commerciële aanloop naar het kerstfeest. Niettemin wordt menigeen in december weleens bekropen door de gedachte dat het fijn zou zijn als je de hele boel zou kunnen ontvluchten. Stel bijvoorbeeld dat je zomaar zou kunnen wegvliegen naar een tropisch oord waar ze deze show niet opvoeren.


Mij was het nog nooit gelukt. In het land waar ik correspondent was, Roemenië, ging de aanloop naar het feest met zo mogelijk nog grotere excessen gepaard dan in Nederland. In de week voor Kerstmis kwam het verkeer in Boekarest niet meer vooruit, vonden in de shopping malls kooporgieën plaats en werden in de lokale vestingen van Carrefour en Kaufland zulke hoeveelheden varkensvlees ingeslagen dat je stedelingen ervan verdacht de slacht van een compleet traditioneel kerstvarken te willen evenaren. Op Tweede Kerstdag waren in Boekarest altijd een paar apotheken open, die goede zaken deden in verband met de medicatie die nodig was na eet- en drinkexcessen. Soms moet je geduldig wachten tot een droom in vervulling gaat. Dit jaar werd ik onverwacht gevraagd om een reisverhaal te schrijven over de zuidelijkste eilanden van de Molukken.


Het vliegveld van Ambon is omringd door kokospalmen, het asfalt is nat van een tropische regenbui, ik ben ontsnapt aan kerstmannen en kunstsneeuw, althans: dat denk ik op dat moment nog. In de aankomsthal klinkt een instrumentale versie van Jingle Bells, er wordt een kerstboom opgetuigd en er staat een groot bord: Merry Christmas and a Happy New Year. Ik begeef mij snel naar buiten, snuif de vochtige hete lucht op en wordt aangeklampt door een figuur in een rood pak met een witte baard die mij een folder met kerstaanbiedingen van een nabijgelegen mall in de hand duwt. Onder die rode muts en die aangeplakte witte baard moet hij nog aanmerkelijk meer zweten dan ik nu doe.


Ambon-stad was ruim een decennium geleden het toneel van een gewelddadig conflict tussen christenen en moslims. Je kunt het als een teken van verzoening zien dat zowel christelijke als islamitische winkeliers tegenwoordig plastic kerstboompjes hebben staan - op twee graden zuiderbreedte wordt de kerstgedachte echt in de praktijk gebracht. Zie ik dat daar goed in die etalage? Jazeker, daar dwarrelt kunstsneeuw. In koude landen dient die substantie om iets te compenseren wat eigenlijk overal had moeten liggen. Hier symboliseert het - wie weet - de hoop op een nieuw glaciaal tijdperk, een omgekeerde klimaatverandering waardoor je Kerstmis eindelijk kunt gaan vieren zoals het hoort.


Op straat rijden auto's, brommers, riksja's elkaar en hordes voetgangers klem. Een percussie-ensemble laat zich niet door dit verkeer afschrikken, en geeft tropische versies van Sleigh Ride en White Christmas ten beste. In kleine dorpjes staan bananenbomen, mangobomen, waaibomen, rubberbomen - en kerstbomen. Dat zijn hier naar boven in grootte afnemende hoepels die zijn behangen met witte slingers die ijspegels lijken voor te stellen, en die op alle toppen zijn versierd met kerststerren. In het dorpje Kaitetu op noordelijk Ambon bouwde onze VOC in de 17de eeuw een groot Fort, Benteng Amsterdam. Een vriendelijke vijftiger vertelt mij onder een oude mangoboom over de onvergetelijke kerst die hij jaren geleden doorgebracht bij familie in Waalwijk. 'Kerstmis in Nederland is prachtig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden