Ook nieuwe leider provoceert

Het is Noord-Korea eindelijk gelukt een raket voor de lange afstand in een baan om de aarde te brengen. Grote vreugde in Pyongyang, verontwaardiging in Zuid-Korea en de VS.

AMSTERDAM - Met de geslaagde lancering van een raket voor de lange afstand heeft de nieuwe leider van Noord-Korea duidelijk gemaakt dat hij de provocerende koers van zijn land voortzet. Ondanks de dreiging van nieuwe sancties gaat Kim Jong-un door met het omstreden raketprogramma dat hij van zijn vorig jaar overleden vader heeft geërfd.

Noord-Korea heeft een reputatie te verliezen als het gaat om goed ge- timede provocaties, waarmee het de wereld wil tonen dat het gevaarlijke wapens bezit en dat het als onderhandelingspartner serieus dient te worden genomen. De lancering van de Unha-3-raket, die gisteren een satelliet in een baan om de aarde bracht, maakte een einde aan speculaties dat de opvolger van Kim Jong-il een nieuwe weg zou inslaan en minder geneigd zou zijn tot confrontatie met de buitenwereld dan zijn voorganger.

Geheel in de geest van zijn vader gaf Kim Jong-un, inmiddels een jaar aan de macht, te kennen dat ook met hem niet valt te spotten. Het is een boodschap voor buitenlands en voor binnenlands gebruik. Een boodschap die het beeld moet versterken dat de jonge Kim over de grens wordt gevreesd en in eigen land wordt bejubeld.

En jubelen deden de Noord-Koreanen. Volgens het Amerikaanse persbureau AP, dat sinds dit jaar een kantoor heeft in Pyongyang, gingen inwoners van de hoofdstad dansend de straat op toen de staatstelevisie melding had gemaakt van het succes.

Na eerdere mislukte pogingen is deze lancering een belangrijke opsteker voor Kim. Hij versterkt zijn positie ten opzichte van de machtige Noord-Koreaanse strijdkrachten en hij bewijst dat zijn arme land ondanks het isolement in staat is ingewikkelde technologische problemen te overwinnen.

'Het is echt een hele prestatie', zegt Remco Breuker, hoogleraar Koreaanse Studies aan de Universiteit Leiden. 'Dit lukt zelfs in Europa niet altijd. In Zuid-Korea werd meteen gemeld dat de noorderburen een voorsprong van vijf tot zeven jaar hebben op het gebied van rakettechnologie.'

Volgens Breuker heeft het technologische succes ook grote symbolische waarde. 'Het binnenlands politiek belang is moeilijk te overdrijven. Dit is grondstof voor de propaganda. De Noord-Koreanen zijn hier trots op, wat overigens niet wil zeggen dat ze blij zijn met het regime.'

Breuker denkt dat de Noord-Koreanen met de lanceerdatum de sterfdag van Kim Jong-il, die op 17 december overleed, wilden benaderen. De lancering valt ook in een periode van politieke overgang in landen die met Noord-Korea te maken hebben: Zuid-Korea, de VS, China en Japan.

Op China na, dat alleen zijn bezorgdheid uitsprak, reageerden deze landen furieus. De VN-Veiligheidsraad veroordeelde de lancering als schending van een resolutie die gebruik van ballistische rakettechnologie verbiedt. Noord-Korea riskeert verdere beperking van de hoognodige voedselhulp en handel. Of er bovenop de bestaande sancties nieuwe VN-maatregelen volgen, hangt af van China, bondgenoot van Noord-Korea en permanent lid van de Veiligheidsraad.

Al met al is Kims eerste jaar aan de macht voor hem goed verlopen, meent Breuker. 'Hij is sterk genoeg gebleken om het leger, dat geen baat heeft bij economische hervormingen, een flinke tik uit te delen door de opperbevelhebber uit te schakelen.' Legerchef Ri Yong-ho werd in juni wegens 'ziekte' uit zijn functies ontheven.

Breuker neemt slechts kleine veranderingen waar in Noord-Korea. 'Kim Jong-un probeert de economie te hervormen, maar dat probeerde zijn vader ook en dat mislukte telkens. Hij heeft wel een andere stijl: hij vertoont zich met een moderne vrouw en Mickey Mouse verscheen op televisie. Maar een doorbraak zie ik niet.'

Raket Noord-Korea

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden