Ook na olympisch goud krijgt Semenya maar weinig felicitaties

Niemand kon Caster Semenya afhouden van de zege op de 800 meter, zelfs de twee atletes niet die volgens sommige experts aan dezelfde aandoening lijden als de 25-jarige Zuid-Afrikaanse: hyperandrogenisme. Zij produceert meer testosteron dan gebruikelijk bij vrouwen. Dat hormoon stimuleert de spiergroei.

Semenya viert het winnen van de 800 meter.Beeld photo_news

Semenya won de 800 meter in 1.55,28, een persoonlijk record. Ze versloeg wereldkampioene indoor Francine Niyonsaba uit Burundi (1.56,49) en voormalig wereldkampioene junioren Margaret Wambui uit Kenia (1.56,89). De drie Afrikaanse vrouwen ogen mannelijk, zeker in vergelijking tot de doorgaans tengere 800-meterloopsters.

Dat andere atletes het moeilijk hebben met de situatie bleek na de finish. Nadat Semenya haar spierballen had getoond en haar schouders met een speels gebaar had 'afgestoft', kwamen alleen de twee Afrikaanse vrouwen haar feliciteren. Ze moest zelf op zoek gaan naar de andere verliezers om ze te bedanken voor de wedstrijd.

CAS-uitspraak

Nadat Semenya in 2009 als onbekende 18-jarige wereldkampioen werd, besloot atletiekfederatie IAAF dat een te hoog natuurlijk testosterongehalte vrouwen een oneerlijk voordeel bood. Atletes met die aandoening werden gedwongen medicijnen te slikken om het niveau te onderdrukken, of moesten een operatie ondergaan.

Na een klacht van een Indiase sprintster Dutee Chand oordeelde sporttribunaal CAS eerder dit jaar dat de regels onrechtmatig waren. Volgens de arbiters staat niet onomstotelijk vast dat extra testosteron sportief voordeel oplevert.

Gezien de relatief tragere tijden van Semenya in de periode dat de IAAF-regel van kracht was, wordt aangenomen dat ze destijds medicijnen slikte. Ze heeft daar zelf nooit opheldering over gegeven. Haar huidige coach stelt dat ze langzamer liep om andere redenen: verkeerde training, gebrek aan motivatie, verdriet over haar situatie.

Caster Semenya.Beeld afp

'Het was een fantastische wedstrijd'

Hoe controversieel die CAS-uitspraak binnen de atletiek ook is, een hoog testosterongehalte is geen voorwaarde voor een snelle tijd. Semenya liep in de olympische finale niet uitzonderlijk veel harder dan Ellen van Langen in 1992, toen zij de olympische 800 van Barcelona won in 1.55,54. Met die tijd zou Van Langen de andere twee Oost-Afrikaanse vrouwen nu nog zijn voorgebleven, ondanks hun mogelijke aandoening.

Semenya weigerde in te gaan op de testosteronkwestie en sprak alleen haar tevredenheid uit over de wedstrijd. Ze wachtte bewust tot de laatste 200 meter om de race in de eindsprint te beslissen. 'Het was een fantastische wedstrijd', zei de olympische kampioene. Mogelijk krijgt zij ook nog de olympische titel van 2012 toegewezen. In Londen werd ze tweede achter een gedrogeerde Russin.

Het is onduidelijk wat de IAAF van plan is met het probleem van hyperandrogenisme. Het CAS heeft de regels niet volledig verworpen, maar de federatie tot volgend jaar gegeven om beter te bewijzen dat extra testosteron atletes een sportief voordeel oplevert.

Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden