Ook Moldavië vreest druk van machtig Rusland

Niet alleen Oekraïne vreest sinds het conflict met Georgië ‘het volgende slachtoffer’ van Rusland te worden; ook Moldavië is bang binnenkort door Moskou op de korrel te worden genomen....

Van onze verslaggeefster Sacha Kester

Net als Georgië riep Moldavië na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie de onafhankelijkheid uit. En net als in Georgië bevindt zich in Moldavië gebied waar de inwoners zich willen afscheiden, en daarbij gesteund worden door Moskou. En als 70 duizend Zuid-Ossetiërs het voor elkaar kunnen krijgen, waarom ongeveer 550 duizend Transdnjestriërs dan niet?

De inwoners van het gebied beschouwen zichzelf al bijna twee decennia als onafhankelijk, ook al wordt dat door geen land ter wereld erkend. Toen Moldavië zich in 1990 afscheidde van de Sovjet-Unie, brak Transdnjestrië vrijwel direct met Moldavië. Het gebied hoorde er op papier misschien bij, maar de Russische bewoners vonden de rest van Moldavië veel te Roemeens, en te westers. Toen de Roemeense taal ook nog eens als de enige officiële taal erkend werd, riep de staalarbeider Igor Smirnov zijn eigen staat uit: de Socialistische Sovjetrepubliek Transdnjestrië.

Het is een orthodox-communistisch ministaatje, waar de standbeelden van Lenin nog fier overeind staan. Er wordt op grote schaal crimineel geld witgewassen en de wapenfabrieken, die nog stammen uit de sovjettijd, leveren aan iedere klant die betalen wil. Interpol heeft er geen gezag.

In de zomer van 1992 probeerde Moldavië het gebied terug te krijgen, wat leidde tot een korte maar bloedige burgeroorlog die Trans-dnjestrië met hulp van de Russen wist te winnen. In 1993 begon een vredesproces onder leiding van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), maar zonder resultaat. Moskou beloofde herhaaldelijk zijn ‘vredestroepen’ terug te trekken, maar die zitten er nog steeds.

Deze week waarschuwde de Russische president Medvedev zijn Moldavische collega Vladimir Voronin onomwonden dat zijn land niet dezelfde fout moet maken als Georgië, door te proberen Transdnjestrië met geweld terug te krijgen. ‘Deze gebeurtenissen zijn een serieuze waarschuwing aan ieder’, zei Medvedev. ‘En ik geloof dat we andere conflicten in deze context moeten zien.’

Moskou probeert een akkoord te forceren waarbij het gebied onderdeel blijft van Moldavië, maar wel grote autonomie geniet. Het zou Transdnjestrië de mogelijkheid geven zich alsnog af te scheiden als Moldavië besluit om zich bij EU-lid Roemenië aan te sluiten.

Enkele jaren geleden verwierp Moldavië eenzelfde soort overeenkomst onder druk van de NAVO, en naar verluidt heeft Voronin de toenmalige Russische president Poetin zelfs voor ‘lul’ uitgemaakt. Nu heeft de president zijn taalgebruik aanzienlijk gekuist en lijkt hij open te staan voor een Russisch voorstel: ‘Gelukkig hebben wij al deze jaren onze hersens gebruikt en de situatie niet uit de hand laten lopen’, zei hij deze week tegen Medvedev. ‘Een bevroren conflict is als een vulkaan die elk moment kan uitbarsten. We moeten dingen die elders gebeuren in ons land niet gaan herhalen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden