Ook met Cruijff aan de zijlijn zal het gekrakeel in de biotoop Ajax voortduren

Ajax heeft dringend een beetje liefde nodig, nu de rvc na talloze ruzies verdwijnt en Cruijff weer aan de zijlijn gaat zitten.

WILLEM VISSERS

Het jasje van de bestuurder, jarenlang verafschuwd door de man die altijd sporter bleef, is weer afgeworpen door Johan Cruijff. Even was zijn geest ook officieel vaardig over Ajax, maar nu hem na voortdurend geruzie is gevraagd zijn commissariaat bij de landskampioen in te leveren, zal hij vermoedelijk weer plaatsnemen aan de zijlijn; de plaats vanwaar hij ook voorheen zijn pijlen richtte op Ajax.

Zijn aanstaande afscheid als commissaris is een opluchting voor de man wiens grootsheid Ajax afwisselend in vervoering én verlegenheid brengt. Want wie is winnaar en verliezer in deze tragikomische opvoering die alsmaar voortduurt?

De grootste verliezer is Ajax zelf, de verscheurde club die dringend een beetje liefde nodig heeft, de club waar Cruijff-adepten lijnrecht tegenover Cruijff-haters staan, en waar de ledenraad maandag rond middernacht bijna smeekte of de rvc in zijn geheel wilde opstappen. Zo weinig collegialiteit viel het laatste half jaar te bespeuren. Lont in het kruitvat was de ruzie om de aanstelling van Cruijffs gezworen vijand Louis van Gaal tot algemeen directeur.

De buitenwereld bezag het circus met groeiende weerzin. De vraag om ontbinding van het vechtkabinet (stemming 17-5), de nadrukkelijke wens van ook de Cruijff-getrouwen in de ledenraad, was het bewijs dat alle geledingen van de club doodmoe zijn van het gekibbel tussen het icoon en de overige bestuurders, die de illusie koesterden dat voetbal zoiets aards is als het normale leven.

Hoewel dat door formaliteiten nog even kan duren, zal de rvc op den duur vertrekken. Dat kan bijna niet anders. Weg dus Cruijff en Edgar Davids, de straatvechters uit de sport zelf. Weg voorzitter Steven ten Have, Paul Römer en Marjan Olfers, lieden met maatschappelijk goede betrekkingen, die verdwaalden in de jungle, meer specifiek in de bijna niet meer te definiëren biotoop Ajax; het overwoekerde deel van het oerwoud waar achter elke boom een roofdier loert.

Cruijff, de architect van de revolutie, tekende met de pennenstreken van zijn hervormingen te vaak buiten de lijnen en neemt vermoedelijk weer afstand, om het overzicht te hervinden. Dat betekent: toezien op de door hem geïnitieerde, vooralsnog chaotisch verlopende veranderingen op jeugdcomplex de Toekomst, waar de voorvechter van georganiseerde chaos bij het opleiden van voetballers meer individuele aandacht wil voor talent dat altijd bovendrijft in Amsterdam.

Dat het zo zou lopen, kwam niet onverwacht. Cruijff is altijd rebels geweest. Met afschuw spreken leden over de tirades die hij hield. Qua Ajax stond hij sinds het eind van de jaren tachtig aan de zijlijn. Hij moest maar eens verantwoordelijkheid nemen. Dat deed hij met frisse tegenzin, als 64-jarige commissaris, nadat hij zich door een commissie liet verleiden tot het, in figuurlijke zin, dragen van een jasje.

Maar Cruijff is nooit koning van de samenwerking geweest. Hij mocht begaan in de kraamkamer van Ajax, de Toekomst, doch kreeg geen vrijbrief bij de aanstelling van directeuren. Dat is een ernstige weeffout geweest. De andere commissarissen bleken niet bereid hem te laten aannemen wie hij wilde op de hoogste post, omdat die topfunctionaris over meer praat dan voetbal alleen. Nederland is bovendien geen land dat alle macht aan één persoon gunt, zelfs als diegene Cruijff heet.

Zo ontstond telkens ruzie. Cruijff kwam voortdurend met de voor de anderen onaanvaardbare Ling aanzetten en frustreerde het overleg met Van Basten. Daarop benaderden de andere commissarissen Louis van Gaal, de gezworen vijand van Cruijff, zonder diens medeweten. De rvc verklaarde zich nader: Cruijff 'leverde' niet, de achterban morde over de stuurloosheid van de club. Als ze Cruijff hadden betrokken in het proces, was het nieuws vroegtijdig gelekt. Voor die handelwijze valt iets te zeggen, zij het dat het hier een groteske inschattingsfout betrof. Tenzij het de bedoeling was Cruijff tot op het bot te provoceren. Dan is dat gelukt, maar de andere commissarissen zullen toch begrijpen dat aanblijven geen optie is.

Vooruitlopend op de uitbarsting van maandag stelde Ten Have reeds, tot verbazing van velen, dat de missie van Cruijff is geslaagd. Op de Toekomst is zijn visie gemeengoed en dat zal zo blijven, hoewel het afwachten is welke plannen de structurele teamdenker Van Gaal meebrengt, als het daadwerkelijk tot diens dienstverband komt.

Voor Cruijff resteert een rol als adviseur (of erevoorzitter), zoals Ten Have onlangs voorstelde. Maar adviezen zijn te negeren. In het verleden leverde hij zijn adviseurschap al eens in, omdat hij vond dat Ajax hem niet hoorde. Hoe het ook zij: Cruijff zal altijd rond Ajax blijven rondzingen, desnoods via zijn pennenstreken in De Telegraaf. Het gekrakeel zal voortduren. Ajax heeft ontzag én angst voor Cruijff.

Maar diens jasje verdwijnt tussen de mottenballen.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden