Ook Manilla, Kaapstad en Kameroen vrezen globofoben

Namen: Lidy Naepil, Brian Ashley en Georgina Djeutana. Nationaliteit: Filipijnse, Zuid-Afrikaan, Kameroenese. Leeftijd: 40, 39 en 32. Beroep: medewerkers van actiegroepen voor verlichting van de schuldenlast en tegen structurele aanpassingsprogramma's....

Er werd de afgelopen week niet alleen in Praag geprotesteerd tegen het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en Wereldbank. Ook in bijvoorbeeld Manilla, zegt Lidy Naepil. En in Kaapstad, zegt Brian Ashley. Niet in Kameroen, zegt Georgina Djeutana, want daar krijg je nooit toestemming van de politie. Alledrie zijn ze betrokken bij Jubilee South, de Derde Wereldtak van de internationale beweging voor kwijtschelding van deschulden van de armste landen.

In Kaapstad klikten de fototoestellen van de politie om gezichten van demonstranten vast te leggen, vertelt Ashley. De oproerpolitie was uitgerukt. Uit vrees voor rellen zoals in Seattle, vorig jaar november, bij de jaarvergadering van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), denkt hij. De angst voor de globofoben is wereldwijd geworden.

In Manilla ging het er dit keer rustig aan toe, naar Filipijnse begrippen, vertelt Naepil. Van rellen zoals in Praag staan ze in de Filipijnen niet te kijken. In juli, bij de opening van het parlementaire jaar, mepte de politie er flink op los, toen tussen de vijftien- en twintigduizend betogers tegen het economisch beleid van de regering en het IMF oprukten. Elke actievorm hebben ze in de Filipijnen al toegepast: marsen, stakingen, scholierenprotesten en wegblokkades.

Dat zou in Kameroen allemaal niet kunnen, zegt Djeutana. Haar actiegroep tegen de schuldenlast en het IMF-beleid is een stuk voorzichtiger: openbare verklaringen, persconferenties, seminars en voorlichtingscampagnes.

De drie zijn in Nederland voor overleg met de Nederlandse organisaties die meedoen aan Jubilee 2000. De internationale campagne wordt vooral vanuit het Westen gevoerd. Maar nu hebben organisaties uit ontwikkelingslanden hun krachten gebundeld.

Toch kwam in Praag slechts een kleine minderheid van de demonstranten uit de Derde Wereld. Dat is niet zo heel erg vinden de drie. Naepil: 'Als we het geld zouden hebben voor de dure vliegtickets, zouden we dat liever voor onze campagnes in onze eigen landen gebruiken.'

Of de confrontaties met de politie door de radicale betogers nu zo zinvol zijn, zeggen Naepil, Ashley en Djeutana niet te kunnen beoordelen. Maar het effect van het oproer in Seattle en in Praag stemt hen vrolijk. Voor het eerst is het tot in de hoogste regionen van wereldleiders doorgedrongen dat de gevolgen van de mondialisering van de economie rampzalig zijn voor de armste bevolkingsgroepen.

Het IMF en de Wereldbank roepen nu om het hardst dat zij hun koers hebben gewijzigd. Argwaan is echter hun deel.

Djeutana: 'Kameroen was vroeger niet zo erg arm, je zag bijna geen bedelaars op straat. In 1987 introduceerden IMF en Wereldbank bij ons een structureel aanpassingsprgramma, en toen veranderden de zaken. De voedselprijzen gingen omhoog, de belastingen ook. Sinds kort hebben we het nieuwe Wereldbankbeleid, officieel gericht op vermindering van de armoede. De regering moest overleggen met maatschappelijke groepen. We hebben geen idee met wie er is gesproken. De Wereldbank verwees het regeringsrapport naar de prullebak. Nee, dat is helemaal niet goed, het is opnieuw betutteling. Het IMF en de Wereldbank houden altijd het laatste woord.'

Ashley: 'Met Zuid-Afrika hebben het IMF en de Wereldbank weinig bemoeienis. Maar de ANC-regering voert een economisch beleid dat geschoeid is op het model van de structurele aanpassing. Daar verzetten we ons tegen. De vakbond Cosatu, een bondgenoot van het ANC, heeft zich onlangs bij ons aangesloten. Het zijn interessante tijden: er groeit wereldwijd een volksbeweging tegen het beleid van structurele aanpassing.'

Naepil: 'We verzetten ons niet tegen mondialisering op zich: wij zijn voor internationaal delen, maar tegen de concentratie van welvaart bij een internationale elite. We kunnen moeilijk geloven dat het IMF en de Wereldbank de bakens hebben verzet. Ze hebben al zo vaak elementen van hun beleid gewijzigd, met steeds als doel de kern ervan te behouden. In de Filipijnen hebben we al 24 IMF-programma's achter de rug. Steeds werd het beleid na kritiek aangepast, zonder dat er in de praktijk iets veranderde.

'Die armoede-vermindering van de Wereldbank lijkt verdacht veel op structurele aanpassing. Wij hebben eigen strategieën geformuleerd om de armoede te bestrijden. Laten het IMF en de Wereldbank die maar overnemen, als ze echt menen wat ze zeggen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden