Ook los van cao-kwestie is politie inzet bij voetbal zat

Met de politieacties die het openingsweekeinde van de eredivisie treffen, willen de politiebonden niet alleen druk zetten op de cao-onderhandelingen. De staking moet ook duidelijk maken dat de politie te veel tijd en middelen kwijt is aan voetbalwedstrijden. Dat er vier duels worden gespeeld zonder politie-inzet, zien ze als een testcase.

Politiebewaking tijdens het nacompetitieduel tussen NAC Breda en Roda JC.Beeld anp

Door de politieacties is het speelschema van de eredivisie flink in de war geschopt. De meeste wedstrijden zijn verboden, omdat burgemeesters het zonder agenten niet aandurven. Vijf wedstrijden zijn verplaatst naar dinsdag en woensdag. 'Er gaan ongelooflijk veel capaciteit en manuren in het voetbal zitten. Je kunt je afvragen of dat een hoofdtaak van de politie is', aldus een woordvoerder van het actiecentrum. Vier wedstrijden gaan wel door, waaronder AZ-Ajax. De clubs hebben met de burgemeester afspraken gemaakt over veiligheidsmaatregelen, zoals de inzet van extra stewards.

Onbegrip
De plannen stuiten op veel onbegrip bij voetballiefhebbers. 'De politie had ook een actie kunnen kiezen die minder mensen dupeert. We balen er goed van', zei Harrie Timmermans van de supportersvereniging van PSV. De landskampioen zou het nieuwe seizoen vrijdagavond aftrappen tegen ADO Den Haag. De wedstrijd wordt nu dinsdag gespeeld.

Verschillende supportersgroepen kondigden deze week een tegenactie aan. Aanhangers van ADO Den Haag houden zaterdag een 'borrel' in de binnenstad. Zo willen ze afdwingen dat agenten niet naar hun eigen stakingsbijeenkomst kunnen gaan.

Aanhoudend probleem
Toch kunnen de politieacties geen verrassing zijn. De bonden steggelen al maanden met minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) over een nieuwe cao. Ze willen dat er extra geld beschikbaar komt voor loonsverhoging. Andere pijnpunten zijn behoud van het aantal vrije weekenden en het vroegpensioen.

Voetbalwedstrijden zijn een favoriet doelwit van actievoerende agenten. Eerder dit jaar voerde de politie actie rond de bekerfinale. In mei moest de wedstrijd tussen Feyenoord en Vitesse worden verplaatst. En bij een vorig cao-conflict in 2007 gingen de topwedstrijden Feyenoord-AZ en Ajax-PSV niet door.

Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie.Beeld anp

Politieke druk
Terwijl andere politieacties aan de meeste burgers onopgemerkt voorbijgaan, zorgen voetbalacties gegarandeerde publiciteit. Miljoenen liefhebbers hebben er last van, en dat zorgt voor politieke druk.

Dat verklaart niet alles. Achter de cao-politiek schuilt een diepere onvrede met het beroep dat voetbalclubs doen op de politie. Ook Wilma Noordergraaf van politievakbond ACP erkent dat de staking 'een signaal is dat het niet vanzelfsprekend is dat al die politie er elke week weer staat'.

Het aantal manuren dat de politie jaarlijks kwijt is aan voetbalwedstrijden schommelt de laatste vijf jaar rond de 300 duizend. Zo waren in het voorlaatste seizoen 38.764 politie-uren nodig voor wedstrijden van Ajax. Hoeveel miljoenen dat kost, wordt niet bijgehouden.

Politiebond VMHP doet als enige bond niet mee met de acties omdat haar leden zich nog moeten uitspreken over het nieuwe bod van de minister. Voorzitter Sanna Eichhorn vindt de eredivisiewedstrijden wel een begrijpelijk doelwit. 'Er is geen andere sport die zo veel van de politie vraagt. Tegelijk blijkt nu dat clubs zelf meer kunnen doen. Wij dwingen ze daar over na te denken.'

Zo'n tien jaar geleden lag de jaarlijkse politie-inzet met 330 duizend manuren per jaar hoger dan nu. Dat aantal werd teruggedrongen door clubs zelf verantwoordelijk te maken voor de veiligheid in het stadion, bijvoorbeeld door het inzetten van stewards.

'Recht op politie'
Fracties in de Tweede Kamer wilden twee jaar geleden nog een stap verdergaan door de kosten van politie-inzet buiten het stadion door te berekenen aan de clubs, maar dat voorstel haalde het niet. Terecht, meent operationeel directeur Gijs de Jong van de KNVB. Volgens hem hebben clubs hun verantwoordelijkheid genomen door te investeren in nieuwe camera- en toegangssystemen en het aanstellen van beveiligers en stewards. 'Daarnaast hebben voetballiefhebbers die naar het stadion gaan ook recht op begeleiding door de politie, net als bijvoorbeeld mensen in het uitgangsleven.'

Politiestaking

Lees hier welke duels tot nu toe afgelast zijn.

Lees hier het artikel over de tegenactie van ADO-supporters.

De Jong relativeert het grote aantal agenten dat nodig is om wedstrijden in goede banen te leiden. 'Het lijkt wel veel, maar op 6 miljoen bezoekers is het een stuk minder. Bovendien wordt de politie in vergelijking met andere landen efficiënt ingezet. In Duitsland gebruiken ze veel meer agenten.'

Afgelopen juni heeft de KNVB met onder meer politie en het ministerie gesproken hoe de inzet van agenten verder kan worden teruggedrongen. Volgens PvdA-Kamerlid Tjeerd van Dekken zal de pas aangenomen voetbalwet daarbij helpen. Zo is het makkelijker geworden hooligans een gebiedsverbod op te leggen. 'Het idee is dat je daardoor ook minder agenten nodig hebt.'

Succesvolle actie
Volgens de bonden is de actie nu al een succes, omdat sommige wedstrijden doorgaan doordat clubs zelf extra maatregelen nemen. 'Ik ben heel benieuwd naar de gang van zaken bij bijvoorbeeld Willem II. Het laat zien dat het voetbal al langer zonder zo veel politie kan, maar dat clubs het wel makkelijk vonden om anderen voor zich te laten werken', aldus Eichhorn van VHMP.

Tjeerd van Dekken vorig jaar in de Kamer.Beeld anp

'De wedstrijd tussen Ajax en AZ kan doorgaan omdat uit Amsterdam extra stewards meekomen. Dat lijkt me ook een hele gezonde overweging voor andere clubs', zegt Noordergraaf van ACP.

De Jong van de KNVB erkent dat wedstrijden met een laag risicoprofiel misschien met minder politie-inzet af kunnen. 'Tijdens de politieacties in mei ging de wedstrijd tussen FC Groningen en PEC Zwolle door zonder politie. Dat ging toen goed. Dit weekeinde kunnen we zien als een nieuwe testcase.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden