Ook Litouwen mag euro invoeren

Litouwen kan op 1 januari 2015 overstappen op de euro. Acht jaar na een eerste, mislukte poging voldoet het Baltische land volgens de Europese Commissie aan alle eisen.

AMSTERDAM - Het is olie op het vuur van de eurosceptici maar de Europese Commissie heeft Litouwen (3,5 miljoen inwoners) toestemming gegeven om als 19de EU-lidstaat de euro in te voeren. Hiermee wordt de eurozone verder uitgebreid, terwijl volgens veel critici de huidige rust in de muntunie niet veel meer is dan schone schijn.


In 2006 werd Litouwen nog het lidmaatschap van de eurozone geweigerd. Reden was toen dat het land een te hoge inflatie had. Nu is de inflatie slechts 0,6 procent, terwijl de grens ligt bij 1,7 procent. Ook voldoet Litouwen aan alle andere voorwaarden. Het begrotingstekort van Litouwen was in 2013 2,1 procent van het bbp, terwijl het maximaal 3 procent mag worden.


De staatsschuld was eind 2013 39,5 procent, terwijl die volgens de regels maximaal 60 procent van het bbp mag zijn. 'De muntunie blijft een aantrekkelijke gemeenschap om deel van uit te maken', zei Olli Rehn, de Europese commissaris voor monetaire zaken. 'Dankzij alle maatregelen van de laatste vijf jaar navigeert het schip steeds beter door de woelige baren.'


Formeel moeten nog het Europees Parlement en de Raad van ministers akkoord gaan, maar dat lijken hamerstukken. In juli krijgt Litouwen vrijwel zeker het definitieve fiat. Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de eurogroep, is blij dat de Europese Commissie positief is over het lidmaatschap van Litouwen. Ook de Europese Centrale Bank ziet geen bezwaren. De litas, de huidige munt van het land, is sinds 2002 al vastgeklonken aan de euro en een toonbeeld van stabiliteit. Wel waarschuwt de EU Litouwen de tekorten en de inflatie scherp in de gaten te houden. In 2011 was het begrotingstekort van Litouwen nog 5,5 procent - ver boven de norm. Een ander probleem is de torenhoge werkloosheid van bijna 10 procent.


Litouwen zal op 1 januari 2015 formeel tot de muntunie willen toetreden. Buurland Letland trad op 1 januari van dit jaar toe. Estland voerde de euro al in 2009 in, zodat alle Baltische landen nu in de eurozone zijn opgenomen. Acht andere EU-lidstaten (Bulgarije, Tsjechië, Kroatië, Hongarije, Polen, Roemenië en Zweden) hebben te kennen gegeven op termijn lid te willen worden van de muntunie. Roemenië zou dat als eerste land op 1 januari 2019 willen doen. Slechts twee landen (Denemarken en Groot-Brittannië) hebben gezegd de euro niet te willen.


De Litouwse premier Algirdas Butkevicius noemde de overstap naar de euro ook politiek een belangrijk signaal gezien de angst voor uitbreidingvan de Russische invloedssfeer in de richting van het Westen. 'De adoptie van de euro is gezien de omstandigheden aan de grenzen van Litouwen van nog groter belang. Het is een verdere stap maar economische, financiële en politieke nationale veiligheid.'


Eerste voormalige Sovjetrepubliek met geliberaliseerde economie


Ooit werd Litouwen een van de Baltische tijgers genoemd. Van 2000 tot 2007 was het een van de meest spectaculair groeiende landen van Europa. De Litouwers genieten van de Baltische staten gemiddeld het hoogste inkomen. Maar de economische geschiedenis sinds de onafhankelijkheid in 1990 is zeer turbulent. Perioden van spectaculaire opgang en diepe neergang wisselen zich nogal eens af. Litouwen was de eerste van alle voormalige Sovjetrepublieken die een geliberaliseerde kapitalistische economie kregen. Het leidde al gauw tot een zeepbel-economie, die in 1996 knapte. De twee grootste banken gingen ten onder en werden uiteindelijk door de Zweedse buren overeind gehouden. In 2009 kromp de economie in een jaar 14,8 procent - meer dan Griekenland ooit noteerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden