Ook KNZB schrapt de bondscoach

'Bondscoach' is de voornaamste titel die een trainer in de Nederlandse sport kan dragen. Als je bondscoach bent, dan ben je iemand van gewicht en statuur....

De Koninklijke Nederlands Zwembond (KNZB) maakte deze week, bepaald niet geheel onverwacht, bekend de post van bondscoach af te schaffen. Het stond in de context van de benoeming (per 15 maart) van André Cats tot Topsport Coördinator Zwemmen.

Cats was tot deze week de Nederlandse bondscoach, maar die functie was de laatste jaren serieus 'uitgekleed' geraakt. De Belg Stefaan Obreno haakte niet voor niets in 2002 af. Hij vroeg zich af wat de toegevoegde waarde nog was van zijn job als bondscoach. Cats ging het daarna, met weinig succes, nog eens proberen.

In juni vorig jaar, twee maanden voor de Spelen, was duidelijk dat Cats de job niet zo had kunnen oppoetsen dat hij als onvervangbaar mocht worden beschouwd. Op aandrang van de enige echte topcoach van zwemmend Nederland, Jacco Verhaeren, bleef Cats voortaan thuis.

De Arnhemmer ging er nog één keer op uit voor de bond, naar de EK kortebaan in Wenen in december. Verhaeren, de man die Pieter van den Hoogenband naar drie olympische titels leidde, ging niet mee.

Daarna volgde de uitwerking van de vele najaarssessies met de Nederlandse topcoaches (Verhaeren, Bergsma, Hes). De topsportorganisatie van de KNZB werd hervormd. De Stichting Topzwemmen Nederland (STN) werd opgeheven. Naar de positie van bondscoach werd nog eens analytisch gekeken.

`Een groot stuk van het takenpakket van de bondscoach is verdwenen', was de vaststelling van KNZB-directeur Jos Kusters. De zwemmers die voorheen centraal werden getraind dan wel gestuurd, zijn bij de drie Nederlandse steunpunten (Eindhoven, Amsterdam en Dordrecht) ondergebracht. Clubcoaches reizen in de KNZB-staf mee naar de grote toernooien.

Zo verdween Cats in de bondsorganisatie te Nieuwegein naar de positie van topsportcoördinator, min of meer vacant sinds het vertrek van Ad Roskam naar de sportkoepel NOC*NSF.

De streep door de post van bondscoach maakt een eind aan een bijna vijftig jaar durende trainersgeschiedenis. Dries Peute was in 1956 de eerste Nederlandse bondscoach. Daarvoor maakten Ma Braun en Jan Stender ook naam als coach, maar zij waren aan clubs, niet aan de bond verbonden.

Na Peute volgde met wisselend succes de aanstelling van bondscoaches als Forbes Carlisle (1961), Rob Kerkhoven (1964), Nico van Dam & Jo Schreurs (1968), Bert Sitters (1973) en Ruud Beelen (1983). In 1988 werd Ton van Klooster de eerste fulltime bondscoach van de KNZB.

Hij werd in 1993 opgevolgd door René Dekker, die in 1998 werd afgelost door de Belg Obreno. Ook toen al was de invloed van de bondscoach tanende.

In Eindhoven gaf de aan PSV gelieerde stichting Top Zwemmen Zuid-Nederland, onlangs omgedoopt tot Nationaal Zweminstituut Eindhoven, de toon aan. TZZN en NZE bepalen het gezicht van het Nederlandse zwemmen.

In dat verband: Verhaeren zou de enige Nederlandse trainer zijn die de post van bondscoach moeiteloos zou kunnen bekleden. Hij zal het niet doen. Want wie wil er tegenwoordig nog bondscoach worden?

In het schaatsen vluchtte bondscoach Ab Krook ook naar de baan van topsportcoördinator. De gymnastiekunie heeft na het opstappen van Frank Louter geen vrouwenbondscoach meer. De bondscoach van de tennisbond (Bogtstra) is gestopt. Buiten de teamsporten lijkt de functie van bondscoach een overleefd verschijnsel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden