'Ook in Nederland lege schappen'

'Nederlanders moeten er rekening mee houden dat in de schappen van de voedselafdeling van Albert Heijn bepaalde producten straks niet meer zullen liggen.'


Agnes van Ardenne (60), de permante vertegenwoordiger van Nederland bij de FAO in Rome, zegt dat de westerse consumenten de komende jaren ook geconfronteerd worden met het tekort aan voedsel en de stijgende prijzen daarvan op de wereldmarkt.


'Het blijft niet beperkt tot een probleem van de Derde Wereld', aldus de voormalige minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Woensdag maakte de FAO (de voedsel- en landbouworganisatie van de VN) bekend dat de prijzen van voedingsmiddelen een historisch record hebben bereikt. In 2008 gebeurde dat ook al een keer en leidde het zelfs in meerdere landen tot rellen. Maar daarna werd de productie opgevoerd en daalden de prijzen weer.


'Nee. Toen had het vooral te maken met mislukte oogsten. Nu is het veel meer het gevolg van structurele veranderingen.'


'Ten eerste neemt de wereldbevolking nog altijd toe. Elk jaar moeten tachtig miljoen monden meer worden gevoed. Ten tweede worden we in de landbouw vaker geconfronteerd met de gevolgen van klimaatveranderingen, dus perioden van langdurige droogte of overvloedige regenval. Het aantal natuurrampen neemt elk jaar toe. Ten derde groeit de vraag naar voedingsmiddelen voor energieproductie, wat een prijsverhogend effect heeft. En ten vierde wordt de markt verstoord door speculanten.'


'Dat weten we niet precies. We weten ook niet of zij voedsel opkopen om voorraden te vormen of dat zij op die manier voor geldgewin alleen de markt proberen te manipuleren. Het lijkt erop dat na de kredietcrisis veel handelaren uit aandelen, obligaties, vastgoed en derivaten zijn gestapt en zich nu op voedsel en grondstoffen richten. Daardoor neemt het aantal prijsschommelingen enorm toe.'


'Dat moet zeker worden onderzocht. Maar er zullen ook andere maatregelen moeten worden genomen. Als FAO willen we dat er veel meer aandacht wordt gegeven aan de kleine boeren. Deze boeren verliezen soms 40 tot 50 procent van hun productie door gebrek aan vakkennis of een tekort aan materialen. Als we dat kunnen verbeteren, zullen we veel verder komen.'


'We moeten er rekening mee houden. Gezinnen in de Derde Wereld geven vaak 80 procent van hun inkomen uit aan voedsel. Als de prijzen verder stijgen, kunnen ze het niet meer betalen. In het Westen is dat nog geen 20 procent.'


'De stijging van de graanprijzen heeft er ook in het Westen voor gezorgd dat brood duurder is geworden. En bijvoorbeeld ook de prijs van bier is gestegen door de hogere gerstprijs.


'In Italië, waar ik woon, hebben zich al enkele kleine voedselrellen voorgedaan. In het verleden konden de Italianen zelf voldoende graan voor de eigen pasta's en pizza's produceren. Sinds kort lukt ze dat niet meer. Er moet graan worden geïmporteerd. En dat heeft al een enkele keer tot lege schappen in de winkels geleid.'


'Voedsel dat vlakbij wordt verbouwd is altijd het beste voor mens en milieu. Vaak was het niet meer rendabel om zelf een landbouwbedrijf te beginnen. Die investeringen verdiende je als boer nooit meer terug. Ik denk dat dit ook zal gaan veranderen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden