Column

Ook in Hillary schuilt een 'comeback kid'

De afgelopen tien dagen is de kans sterk toegenomen dat Hillary Clinton de volgende president van de Verenigde Staten wordt.

Hillary Clinton.Beeld afp

Omdat de vluchtelingencrisis in Europa en het strijdverloop in Irak en Syrië al het andere nieuws overschaduwen, is het misschien niet tot u doorgedrongen dat zich een trendbreuk heeft voorgedaan in de Amerikaanse verkiezingscampagne.

Ja, u mag even meesmuilen, want er is nog ruim een jaar te gaan tot de presidentsverkiezingen, dus er kan met gemak nog een tweede, derde en vierde trendbreuk volgen. Amerikaanse politici die hun zinnen hebben gezet op het Witte Huis, moeten een lang en grillig pad volgen. Misstappen worden door de media onverbiddelijk uitvergroot. De stemming van de kiezers kan zeker in deze fase nog veelvuldig omslaan.

Niettemin kan worden gezegd dat in de afgelopen tien dagen de kans sterk is toegenomen dat Hillary Clinton de volgende president van de Verenigde Staten wordt. Ook in haar schuilt een comeback kid. Door eigen verdienste, maar ook dankzij hulp van vriend én vijand.

1. Sterk optreden in het eerste debat

Haar sterke optreden in het eerste debat tussen de vijf (inmiddels vier) gegadigden voor de Democratische nominatie. Er was er maar één met presidentiële allure: Hillary Clinton. Ze oogde ontspannen en competent. Daarmee heeft ze bij haar supporters en geldschieters hernieuwd vertrouwen gewekt in haar kandidatuur.

De drie (inmiddels twee) kleine krabbelaars op het toneel wisten zich totaal niet te onderscheiden. Het fenomeen Bernie Sanders zal nog wel een factor blijven, zeker in zijn buurstaat New Hampshire, waar de eerste echte primary plaatsvindt. Maar ik zie hem niet meer een serieuze bedreiging voor Clinton worden. Het hoogst bereikbare lijkt een kabinetspost of anders het ambassadeurschap in Cuba, dat een passend slotakkoord zou zijn voor iemand die ooit de Sovjet-Unie uitkoos als bestemming voor zijn huwelijksreis.

2. Joe Biden doet niet mee

De beslissing van vicepresident Joe Biden om zich niet in de strijd om de Democratische nominatie te werpen. Zou hij dat wel hebben gedaan, dan zou dat vooral Clinton in de wielen hebben gereden. Want alle verschillen in stijl ten spijt zouden zij en Biden goeddeels vanuit dezelfde positie in het politieke krachtenveld hebben geopereerd. Beiden zijn establishment-politici, door de wol geverfd en pragmatisch ingesteld.

Het is te laat om nu nog een effectieve campagne te voeren, zei Biden in een toelichting. Misschien heeft iemand hem er ook aan herinnerd dat zijn twee eerdere pogingen om de Democratische nominatie te veroveren - in 1988 en 2008 - al snel op een mislukking uitliepen. Hij heeft een groot vermogen om zich in de nesten te werken. En dan zit ook nog eens de geschiedenis tegen: slechts vier keer is het een zittende vicepresident gelukt om bij de eerstvolgende verkiezingen door te stoten naar het Witte Huis. De laatste was George H.W. Bush in 1988. Voor de andere drie moeten we ver terug in de tijd: John Adams, Thomas Jefferson en Martin Van Buren.

3. Hoorzitting goed doorstaan

Hillary heeft de hoorzitting over de aanslag op het Amerikaanse consulaat in Libië, die plaatsvond toen zij de scepter zwaaide op het State Department, goed doorstaan. Dat ze slordig omsprong met de staatsveiligheid door regeringsmail via haar privéserver te laten lopen, zal aan haar blijven kleven. Maar een 'rokend pistool' is vooralsnog niet aangetroffen en de Republikeinen zijn er niet in geslaagd haar de verantwoordelijkheid voor de dood van de vier Amerikaanse diplomaten in de schoenen te schuiven.

4. Het Republikeinse kamp

In het Republikeinse kamp duurt de zomerzotheid voort. Het deelnemersveld blijft verbrokkeld en telt een overmaat aan kandidaten die in de peilingen op een score tussen de 5 en 10 procent zitten: te veel om op te geven en te weinig om echt door te breken. Dat laatste geldt ook voor het duo dat vooraf over de beste papieren leek te beschikken: Jeb Bush en Marco Rubio.

Intussen wordt de Republikeinse poule nog steeds aangevoerd door twee outsiders die uitblinken door gebrek aan kennis en grossieren in bizarre uitspraken. Dat is goed voor de levendigheid en het vermaak, maar kun je daarmee ook het Witte Huis veroveren? In het verleden hebben de Republikeinse kiezers die vraag bijna altijd met nee beantwoord. Als puntje bij paaltje kwam, gaven ze de voorkeur aan een minder buitenissige kandidaat. Zie ook Mitt Romney vier jaar geleden.

Nog steeds denk ik dat dit ook deze keer zal gebeuren. Maar dat Donald Trump de Republikeinse nominatie bemachtigt, wordt wel een serieuze optie. Hillary Clinton zal er niet rouwig om zijn - zij heeft dan de eindzege voor het grijpen.

Reageren? p.brill@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden