Nieuws Vervolging tabaksindustrie

Ook hof ziet niets in vervolging tabaksindustrie, maar antirooklobby blijft strijdbaar

Nadat het Openbaar Ministerie (OM) in een procedure bij de Amsterdamse rechtbank al had gezegd geen heil te zien in vervolging van de tabaksindustrie, krijgt de antirooklobby donderdag ook bij het Haagse gerechtshof nul op rekest. Het beslechten van de strijd tegen het roken via het strafrecht is daarmee (voorlopig) ten einde.

Een werknemer in een fabriek in Servië pakt sigaretten in. Beeld Bloomberg via Getty Images

Een sigaret roken is schadelijk voor de gezondheid, oordeelt ook het hof donderdag in een door advocate Bénédicte Ficq aangespannen artikel 12-procedure, een juridisch wapen om het OM te dwingen tot vervolging. Maar een sigaret is volgens alle geldende regelgeving nu eenmaal geen illegaal product.

Het past de rechtspraak niet een oordeel te vellen over eventuele strafbaarheid van de tabaksindustrie, vindt het hof. Wie de oorlog wil verklaren aan die industrie moet aankloppen bij de overheid, de wetgever die bepaalt wat wel en niet mag, luidt de boodschap van de rechters.

Ruim twee jaar kreeg strafrechtadvocaat Ficq uit juridische hoek te horen dat haar aangifte tegen vier tabaksproducenten wegens onder meer poging tot moord (alleen al in Nederland overlijden jaarlijks 20 duizend mensen aan longkanker), mishandeling en valsheid in geschrifte een kansloze missie was. Leuk om aandacht te genereren voor de strijd tegen het roken, maar juridisch-technisch een onzinnige actie.

Zo ziet Ficq – en in haar spoor de particulieren en vele tientallen organisaties achter de aangifte tegen de industrie – dat helemaal niet, zo blijkt donderdag tijdens een persconferentie. Het gerechtshof heeft in de toelichting op het besluit tot niet-vervolging bijvoorbeeld ‘vastgesteld’ dat die aangifte ‘een nieuwe impuls heeft gegeven aan het publieke debat’.

Ook erkent het hof het belang om het roken van sigaretten ‘uit te bannen’, beklemtoont de advocaat, zelf ex-roker, die onlangs nog in een interview met het Algemeen Dagblad goed was voor dit citaat: ‘Als iemand rookt, denk ik: hmm…héérlijk!’

Strijdbaar

Zie hier hoe gecompliceerd de strijd tegen het roken is, niet alleen in juridische zin maar ook in de privésfeer. Ondanks de verloren artikel 12-procedure, waarbij geen beroep meer mogelijk is, kondigt Ficq donderdag strijdbaar aan dat ze helemaal niet uitsluit haar oorlog tegen de tabaksindustrie over de boeg van het strafrecht voort te zetten.

De vergeefse oproep om tot vervolging over te gaan was gebaseerd op de aangifte van ex-roker en longkankerpatiënte Anne Marie van Veen – met steun van een andere ex-roker en van tientallen organisaties. Ficq voorziet nu dat het zo maar kan gebeuren dat nog duidelijker wordt dat de tabaksindustrie in feite een criminele organisatie is. Waardoor een nieuwe aangifte in zicht komt.

‘Het hof gaat ervan uit dat de producenten handelen met het oog op het behalen van winst. Dat betekent dat het hof vindt dat sigarettenproducenten willens en wetens verslavende, ziekmakende, dodelijke producten op de markt brengen, uitsluitend uit winstbejag. Het zijn exact deze overwegingen die we altijd terugzien in grote drugszaken. Het hof stelt de grote sigarettenfabrikanten hiermee op één lijn met grote drugsproducenten en importeurs.’

Lobbyoffensief

Met de uitspraak van het hof in de hand komt het nu aan op ‘een lobbyoffensief’ in Den Haag, erkent de antirooklobby donderdag in Amsterdam. Staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie, Volksgezondheid) kondigde onlangs in zijn Nationale Preventieakkoord allerlei maatregelen tegen roken aan, maar geen actie tegen het product als zodanig. Niettemin ziet Ficq nog juridische wegen om roken in de ban te doen.

De huidige, verloren procedure is door KWF Kankerbestrijding gefinancierd, een van die tientallen organisaties achter de aangifte. Een woordvoerder van KWF zegt dat voor een mogelijk nieuwe juridische strijd onder donateurs van KWF wordt gepeild of die het het geld wel waard vinden. ‘Wij wel, de zaak heeft enorm veel aandacht gegenereerd.’

Als reactie op de door de antirooklobby verloren procedure om de tabaksindustrie voor de strafrechter te slepen geeft producent Philips Morris ronduit toe dat roken slecht is voor de gezondheid. Maar criminelen zijn we niet, beklemtoont de producent van onder meer Marlboro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.