Nieuws gegevensbescherming

Ook Google slaat nu hard op de privacytrom. Zet het zoden aan de dijk?

De grote techbedrijven zijn bezig met een opvallende koerswijziging: ineens staat privacy voorop. Na Facebook kondigt nu ook Google een serie maatregelen aan. Zijn het praatjes voor de bühne of is er meer aan de hand?

google privacy illustratie Beeld Matteo Bal

Privacy moet er zijn voor iedereen, niet voor een handjevol mensen. Aan het woord is Google-topman Sundar Pichai tijdens Googles jaarlijkse grote conferentie voor ontwikkelaars. Hier wordt traditioneel een groot aantal nieuwe producten aangekondigd, maar dit jaar gaat het vooral over privacy. Dat komt niet uit de lucht vallen. Net als Facebook voelt ook Google de hete adem van de publieke opinie en toezichthouders in zowel Europa als de VS in de nek. 

Privacy is hot. Pichais collega Mark Zuckerberg had er vorige week tijdens de Facebook-conferentie ook de mond van vol. ‘Ik weet dat we niet de sterkste reputatie op het gebied van privacy hebben, om het voorzichtig uit te drukken’, permitteerde hij zich zelfs een grap. Die viel overigens pijnlijk in het water: waar een klaterende lach had moeten klinken, bleef het ijzig stil. 

Anders dan Facebook – dat een jaar geleden al beloofde dat gebruikers eenvoudig alle data zouden kunnen wissen, maar die functie nog altijd niet rond heeft – maakt Google er echt werk van om zijn apps en diensten privacyvriendelijker te maken. David Korteweg van privacyorganisatie Bits of Freedom, dat zowel Google als Facebook kritisch volgt, juicht deze stappen toe: ‘Alles wat bijdraagt aan meer controle voor de gebruiker is natuurlijk goed.’ 

Ook Stefan Kulk, jurist en onderzoeker bij de Universiteit Utrecht, ziet een verschil met Facebook: ‘Ik vond dat Facebook vorige week een heel beperkte notie van privacy had. Facebook focust vooral op de veiligheid van gegevens en het communicatiegeheim. Maar ondertussen is het bedrijf erg stil over het hebben van controle over je eigen gegevens en het achtervolgen van gebruikers op het web.’ Dat is bij Google dus anders.

Ongekende macht en rijkdom

Toch denkt Korteweg dat dit alles de positie van Google niet zal veranderen, laat staan ondermijnen. ‘Het onderliggende commerciële model van Google blijft ongewijzigd. Daar ligt het grote probleem.’ Dit uitermate succesvolle model – het in kaart brengen van het gedrag van consumenten en dit via gerichte advertenties exploiteren – heeft Google ongekende macht en rijkdom opgeleverd. 

Ook Frederik Zuiderveen Borgesius, hoogleraar ict en privaatrecht aan de Radboud Universiteit, heeft op dit punt geen illusies: ‘Dit soort maatregelen is goed, maar Google zal nooit écht privacyvriendelijk worden. Daarvoor zijn de commerciële belangen te groot.’

Google verzamelt op alle mogelijke manieren zoveel gegevens, dat een paar aanpassingen het bedrijf geen pijn zullen doen, zegt Korteweg. Sterker nog: ‘Google maakt zijn browser en apps wat privacyvriendelijker, maar tegelijk zet het ook grote stappen in gebieden waar het eerder nog niet actief was: de huiskamer.’ 

Nieuwe mogelijkheden

Google introduceerde in Nederland vorig jaar al zijn praatpalen en maakte dinsdag bekend dat ook Google Nest Hub (een scherm om allerlei apparaten in huis te bedienen en dat ook met spraak werkt) naar Nederland komt. Nieuwe apparaten die ons huis binnendringen, met nieuwe mogelijkheden om informatie te verzamelen, benadrukt Korteweg.

De privacyvoorvechter heeft nog een ander fundamentele kanttekening: ‘Als het Google écht menens zou zijn met privacy, dan zou het die privacyvriendelijke instellingen standaard instellen. Nu moeten mensen er zelf voor kiezen om de incognito-modus in een browser te gebruiken.’

Concrete privacymaatregelen van Google:

Google maakt het eenvoudiger om de – al langer bestaande – privacyinstellingen te vinden vanuit al zijn producten. In dit Google Account kunnen gebruikers aangeven welke activiteiten bewaard mogen worden. Dit commandocentrum zal voortaan direct via het profielfotootje te vinden zijn, rechtsboven bij bijvoorbeeld Gmail of Google Drive.

De zogenoemde incognitomodus komt, na Chrome en YouTube, ook naar Maps en Zoeken. Hiermee is het mogelijk om te surfen zonder dat de activiteit wordt bewaard in de browser of op een apparaat. Ook deze optie bevindt zich rechtsboven bij de instellingen.

Google zegt dat het dankzij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) ‘meer kan doen met minder data’. Zo is het voor ontwikkelaars mogelijk AI-modellen te trainen en producten slimmer te maken zonder dat de data ooit het apparaat van de gebruiker verlaten

Vorige week kondigde Google al een nieuwe instelling aan waarmee gebruikers kunnen aangeven hoelang de locatiegeschiedenis en web- en app-activiteit worden bewaard – drie of achttien maanden. Oudere gegevens worden automatisch en doorlopend verwijderd.

Vorig jaar maakte Google het al gemakkelijker beslissingen te nemen over de data in Google Zoeken. Zo kan de recente zoekactiviteit worden bekeken en verwijderd. Nu kan hetzelfde in Google Maps, de Google Assistent en (binnenkort) in YouTube. Gebruikers kunnen dan bijvoorbeeld direct in Google Maps de locatie-activiteit verwijderen om daarna meteen verder te gaan met navigeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden