Ook gij, Marco!

Hoe graag had ik Johan Cruijff vrijdag niet bij de Arena willen zien wegrijden. In die donkere auto van hem, de raampjes gesloten, het magere hoofd vaag zichtbaar achter het gekleurde glas....

Bert Wagendorp

Langzaam rijden, Johan, uitvaarttempo, zodat we je lang in beeld kunnen houden. Zwijgende supporters en een oude terreinknecht die in De Meer het gras nog heeft gemaaid – hij huilt in doodse stilte.

Geen woorden, geen commentaar. Daar gaat-ie.

Maar hij was er niet. Zijn abdicatie was een briefje aan het ANP, niet eens aan de club waar hij groot werd.

Johan Cruijff, van 1947. Eerste onder de babyboomers, symbool van een generatie. Verslagen en afgeserveerd.

Ik zou graag het ‘duidelijk omlijnde plan’ zien dat zijn val inleidde. Ik denk dat het er helemaal niet was en dat het zo is gegaan: Cruijff belt Van Basten, zegt dat hij een paar jeugdtrainers op straat moet zetten en dient te vervangen door een paar van zijn beschermelingen.

En dan zegt Van Basten: nee, dat doe ik niet.

Loodzware stilte aan de andere kant van de lijn. Wat zullen we nu krijgen? Dan weet hij: de betovering is doorbroken, ik ben verleden tijd.

De Verlosser blijkt een mens.

Wij zijn getuige van een koningsdrama, van een magistrale tragedie van klassieke allure.

Van Basten zei dat hij het nog even wilde aanzien, met de jeugdopleiding. Hij sloeg Cruijffs advies in de wind en wist wat hij deed. De jeugdopleiding was zijn dolk; het was doodslag met voorbedachten rade. Hij wachtte rustig tot zijn moment was gekomen en sloeg toen koeltjes toe: spits geweest.

Zo ontdeed hij zich van de enige persoon die nog tussen hem en absolute grootheid stond. Hij moest wel. Altijd de beschermeling van JC, altijd de kroonprins. Altijd ‘het klankbord’ dat zijn plaats in de zon opeiste, altijd de vader met wie de zoon de eer moest delen – hij had er schoon genoeg van.

Genoeg, Schippie, genoeg! Het is mooi geweest!

Het kon niet anders of het moment waarop Marcus Junius Brutus JC een mes in de rug zou steken moest komen. Nu was het zover.

E tu, Marco!

Zomaar, op een vrijdagmiddag in maart, eindigde een tijdperk. Er waren al twijfels, het orakel begon steeds onsamenhangender te brabbelen, niemand begreep hem nog en al luider klonk het gegniffel.

Nog één keer, met zijn laatste krachten, richtte de oude koning zich op en meldde hij zich bij de poort. Nog één keer wilde hij zijn magische krachten tonen en zijn mannen naar de zege voeren.

Maar het was voorbij. Zijn erfgenaam voltrok het vonnis. Natuurlijk, zo gaat het, sinds eeuwen. En zo hoort het ook te gaan, volgens oeroude wetten.

Het einde van Cruijff maakt veel los omdat het Johan Cruijff is, van wie we dachten dat hij niet ten val kón komen. Maar het hakt er ook in omdat we nog niet eerder zo duidelijk zagen dat een machtige generatie aan het eind van zijn Latijn is gekomen en wordt vervangen.

De babyboomers zijn moe en bijna oud.

De wind is gaan liggen, de oceanen zijn bladstil, de wolken hangen roerloos aan het zwerk. De goden zijn sprakeloos en in de verte blaft een kettinghond.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden