Ook Elias (VVD) en Bosma (PVV) willen Kamer voorzitten

Ook Tweede Kamerleden Ton Elias (VVD) en Martin Bosma (PVV) willen Kamervoorzitter worden. De twee hebben zich vandaag kandidaat gesteld. Eerder hadden Khadija Arib (PvdA) en Madeleine van Toorenburg (CDA) zich al opgeworpen. De Kamer kiest woensdag een nieuwe voorzitter.

PVV'er Martin Bosma in de voorzittersstoel. Beeld anp

De vier Kamerleden hopen elk de Kamer ervan te overtuigen dat zij de beste persoon zijn om VVD'er Anouchka van Miltenburg op te volgen. Van Miltenburg trad in december af nadat ze in opspraak was geraakt in de nasleep van de Teevendeal. Ze had een brief van een anonieme tipgever in de shredder gegooid. Het was de druppel van een van begin af aan moeizaam voorzitterschap. Van Miltenburg slaagde er in de drie jaar dat ze voorzitter was niet in gezag te krijgen in de Kamer.

De voorzittersaspiraties van PvdA'er Arib en VVD'er Elias zijn geen verrassing. Arib was in 2012 de kandidaat van de PvdA, maar legde het toen af tegen Van Miltenburg. Ook Elias had toen de ambitie al, maar verloor de race binnen zijn fractie van zijn VVD-collega.

Elias schrijft in zijn sollicitatiebrief aan de Kamer dat hij het debat wil laten 'herleven'. Hij signaleert dat in het debat 'beleidskoeterwaals, reeksen afkortingen en onnodige Engelse termen' zijn geslopen. Hij belooft streng te zijn voor bewindslieden en Kamerleden. Als bewindslieden om antwoorden heendraaien, belooft hij in te grijpen, maar hij wil ook ingrijpen als interruptiedebatten in herhaling vallen. 'Als er steeds hetzelfde zinloze zijpad ingeslagen wordt, moet de voorzitter ook eenvoudigweg afkappen.'

VVD'er Ton Elias in de Tweede Kamer. Beeld anp

PVV'er waagt de gok

De kandidatuur van Martin Bosma komt wel als een verrassing, al deed zijn naam sinds het vertrek van Van Miltenburg wel al volop de ronde. De PVV'er was de afgelopen jaren, evenals Elias en Arib, een van de vaste vervangers van Van Miltenburg. Hij wordt door politieke vriend en vijand geroemd om zijn voorzitterskwaliteiten, maar zijn PVV-lidmaatschap zou een echt voorzitterschap in de weg staan.

Een voorzitter leidt niet alleen debatten, maar is ook het gezicht van de Tweede Kamer naar de buitenwereld. Een groot deel van de tijd van de voorzitter gaat op aan werkbezoeken buiten de Kamer en het ontvangen van hooggeplaatste binnen- en buitenlandse gasten in het parlement. Het vertegenwoordigen van het parlement gaat moeilijk samen met lid zijn van een fractie waarvan de leider vorig jaar sprak over een 'nepparlement'. Ook kan het wringen als PVV'er Bosma als voorzitter gasten uit islamitische landen zou moeten ontvangen, terwijl zijn partij voortdurend ageert tegen de islam.

Bosma schrijft in zijn sollicitatiebrief dat hij als voorzitter een plek hoopt te krijgen in een geschiedenis van ruim vijf eeuwen Staten-Generaal. Hij pleit voor een meer 'eigenstandige rol' van het parlement ten opzichte van het kabinet. 'In mijn maidenspeech (zijn eerste betoog als Kamerlid, red.) verwees ik al naar het boek 'Tweede Kamer: Lam of Leeuw' van Kamervoorzitter Anne Vondeling. Ik hoop eraan te werken dat de Kamer
weer meer een Leeuw wordt.'

In actualiteitenprogramma Buitenhof stelde PvdA-kandidaat Arib vorige week dat zij als voorzitter strenger wil optreden als Wilders opnieuw de grenzen opzoekt. Ze waarschuwde dat zij uitspraken over een 'nepparlement' niet zal accepteren. De opgestapte Van Miltenburg greep vorig jaar niet in toen Wilders de rest van de Kamer uitmaakte voor nepvolksvertegenwoordigers. Het kwam haar op stevige kritiek te staan uit de rest van de Kamer. Wilders reageerde op Arib met een venijnige tweet waarin hij de kandidaat-voorzitter met twee nationaliteiten (Arib is Nederlandse en Marokkaanse) een 'nepkandidaat' noemde.

Martin Bosma (met papier in de handen) in de bankjes van de PVV-fractie. Beeld anp
VVD'er Anouchka van Miltenburg legde op 12 december haar functie als Kamervoorzitter neer. Beeld anp

Arib meest ervaren Kamerlid

Arib zit sinds 1998 In de Tweede Kamer. Ze houdt zich onder meer bezig met medische kwesties en justitiezaken. Sinds Van Miltenburg half december opstapte, is ze vervangend voorzitter. Ze oogstte waardering voor de manier waarop ze vlak voor het reces het pittige debat over de Teevendeal leidde.

CDA'er Van Toorenburg is sinds 2007 kamerlid. Ze was onder meer voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Ze voert namens het CDA het woord over justitiezaken en binnenlandse zaken. VVD'er Elias zit sinds 2008 in de Kamer. Hij was daarvoor onder andere politiek journalist en communicatieadviseur. Bosma is sinds 2006 Kamerlid voor de PVV. Hij staat bekend als rechterhand van Wilders en de 'ideoloog' van de partij. Veel van de oneliners van Wilders zouden uit zijn koker komen.

Andere Kamerleden die de functie ambiëren kunnen zich tot dinsdagochtend 10.00 uur melden. Woensdagmiddag debatteert de Kamer over de kandidaten. Aansluitend kiest de Kamer met een anonieme hoofdelijke stemming een nieuwe voorzitter. De nieuwe voorzitter zal tot het eind van deze kabinetsperiode, uiterlijk maart 2017, de voorzittershamer hanteren. Bij het aantreden van een nieuwe Kamer wordt opnieuw een voorzitter gekozen.

PvdA-Kamerlid Khadija Arib in de voorzittersstoel. Beeld anp
CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden