Reportage

Ook een moslimfoodie wil weleens gezond gemaksvoedsel, zeker tijdens de ramadan

Fatima Llouh en Rachid Lamrabat, het stel achter By Oummi, met hun kinderen bij een AH in België.
 Beeld Arie Kievit
Fatima Llouh en Rachid Lamrabat, het stel achter By Oummi, met hun kinderen bij een AH in België.Beeld Arie Kievit

Moslimconsumenten werden nog vaak over het hoofd gezien door supermarkten. Daarin komt geleidelijk verandering, zeker tijdens de ramadan die dinsdag begint. Een ondernemersechtpaar zag een gat in de markt. ‘Wij willen af van het grijze imago dat kleeft aan veel halalproducten.’

‘Die tonijn komt onderhand m’n neus uit.’ Van keuzestress bij de afdeling kant-en-klaarmaaltijden in de supermarkt heeft Hajar El Khattabi bepaald geen last. ‘Zoveel keus heb ik niet. Het is of tonijn of de vega-optie’, zegt de 26-jarige student geneeskunde. ‘Nasi, pasta, zuurkool: in al die maaltijden zit vlees dat niet halal is. Ook in de supermarkt van het Amsterdamse ziekenhuis waar ik stage loop en waar veel moslims komen, zijn geen halalmaaltijden te koop.’

In het almaar uitdijende assortiment gemaksvoedsel was tot voor kort geen halalmaaltijd te vinden. Terwijl moslimconsumenten met zo’n 850 duizend toch een interessante doelgroep zijn, maken supermarktketens pas sinds kort serieus werk van het aanbod in het halalvak. Vaak kwamen marketingpogingen niet verder dan wat korting op dadels en olijven tijdens de jaarlijkse vastenmaand ramadan die vandaag weer begint.

‘Supermarkten denken te vaak: moslimconsumenten komen toch wel, want ze kunnen niet om ons heen’, zegt de Vlaams-Marokkaanse marketeer Fatima Llouh (33). Ze runt een onderzoeksbureau gericht op het bereiken van etnische doelgroepen. ‘We zien een snel groeiende behoefte aan verse halalproducten voor moderne foodies, zoals gezond en lekker gemaksvoedsel. Toen we ontdekten dat geen enkele supermarkt verse halalmaaltijden verkocht, zijn we ze zelf maar gaan produceren.’

Haar man, de ondernemer Rachid Lamrabat (39), heeft er inmiddels een fulltimebaan aan. ‘Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en de ceo van Albert Heijn een mailtje gestuurd’, zegt Lamrabat. ‘Het bleek een schot in de roos.’ Sinds november verkopen 350 van de ongeveer 1.000 Nederlandse Albert Heijn-vestigingen verse kant-en-klaarmaaltijden en twee soepen van hun merk By Oummi. Inmiddels liggen 27 producten van het merk bij de supermarkt die met ruim 60 artikelen het grootste halalassortiment heeft.

Onwetendheid

Volgens Fatima Llouh is er veel onwetendheid bij West-Europese bedrijven over moslimconsumenten. ‘Ze hebben bewust of onbewust een beeld van een traditionele moeder die elke dag naar de markt gaat en met veel liefde een warme lunch en warme avondmaaltijd maakt voor de familie – moeders zoals de mijne. Maar we zitten in een generatieswitch. Veel vrouwen uit de tweede en derde generatie werken buitenshuis, hebben kinderen en moeten ook weleens naar de supermarkt rennen om haastig iets op tafel te kunnen zetten.’

In het halalkoel- of vriesvak vinden ze dan vooral veel vlees en snacks als hamburgers en andere varianten op ‘westerse’ vleesproducten, bijvoorbeeld braadworst van rund en gepaneerde schnitzels van kip. Een bezoek aan een paar supermarkten van verschillende ketens leert dat een deel van de producten is gemaakt in herkomstlanden als Marokko en Turkije. Knalroze ‘salami’ of smeerworsten in een onbestemde kleur grijs met opschriften in het Turks of Arabisch.

Hajar El Khattabi noemt het ‘heimweevoedsel’. ‘Mijn moeder koopt graag merken die ze kent uit Marokko. Vlees kopen we bij de Marokkaanse slager, dat is niet alleen vertrouwd terrein, je helpt er de kleine middenstand mee.’ Maar het beeld dat Turken vooral bulgur eten en Marokkanen couscous, is al lang achterhaald, zegt ze.

De eetgewoonten veranderden door de opkomst van een middenklasse, de kinderen en kleinkinderen van arbeidsmigranten, volgens Rachid Lamrabat. ‘Die eten bij hun ouders traditioneel, maar zelf mixen ze de traditie met elementen uit het Europese eetpatroon. Daarop proberen we in te spelen. De vormgeving van verpakkingen uit de herkomstlanden is soms niet erg aantrekkelijk. Wij willen af van het grijze imago dat kleeft aan veel halalproducten.’ De receptuur van de verse kant-en-klaarmaaltijden zoals Turkse mercimek (soep) en Griekse soutzakakia, een pastagerecht, werd ontwikkeld door een Marokkaans-Nederlandse chef die bekend is met Europese smaken.

Verbinding

‘Eten verbindt’, zegt Lamrabat, ‘ongeacht de cultuur waaruit je voorkomt. Zowel foodies als consumenten uit etnische doelgroepen willen kwalitatief goed eten en zijn op zoek naar smaken van over de hele wereld.’ Om die verbinding te benadrukken nodigt By Oummi moslims en niet-moslims uit gezamenlijke eetervaringen te delen op de sociale media tijdens de ramadan die afloopt op 12 mei.

Een ander verschil met hun ouders is dat jongere moslims meer oog hebben voor ecologische en gezondheidsaspecten, zegt Lamrabat. ‘Wij hanteren een brede interpretatie van het begrip halal, wat letterlijk ‘toegestaan’ betekent. Voor ons gaat het veel verder dan alleen de slachtwijze. De dieren moeten goed geleefd hebben, en ze moeten zonder lijden worden gedood. Halal betekent voor ons ook: verantwoorde maaltijden dus met kwalitatief hoogwaardige ingrediënten. We zijn het eerste halal merk met een nutriscore A of B op de verpakking.’

Kunnen we binnenkort ook boerenkool met halalworst verwachten van By Oummi? ‘Wie weet’, zegt Lamrabat, ‘of Vlaams stoofvlees met frietjes, dat vind ik zelf zo lekker. Er ligt letterlijk nog een wereld open.’

Wat is halal?

Halal staat voor alles wat als goed en rein wordt beschouwd volgens islamitische wetten. Op voedselgebied moeten dieren als koeien, schapen en kippen worden gedood door een snede in de hals met een scherp mes onder het aanroepen van Allah. Het vlees moet uitgebloed zijn en worden gezegend door een imam. Het doden moet in principe onverdoofd gebeuren, wat vanuit het oogpunt van dierenwelzijn bekritiseerd wordt. Soms wordt een zogeheten omkeerbare verdoving gebruikt, zoals een elektrische schok. Alcohol, varkensvlees en vlees van carnivore dieren zijn haram, onrein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden