Nieuws IS-kinderen

Ook Duitsland haalt IS-kinderen terug: ‘Ze kunnen niet verantwoordelijk worden gesteld voor de daden van hun ouders’

Ook Duitsland heeft voor het eerst IS-kinderen teruggehaald uit Syrië, nadat de regering daartoe in een rechterlijk vonnis was aangespoord. Net als in Nederland ligt het lot van de Duitse IS-strijders politiek gevoelig. Minister Heiko Maas (SPD) van Buitenlandse Zaken wil meer kinderen uit de gevangenkampen naar Duitsland laten komen.

Vrouwen en kinderen van IS wachten om gefouilleerd te worden. Beeld AFP

Vier kleine kinderen werden op maandagochtend bij de Syrisch-Iraakse grens door leden van het Koerdische zelfbestuur overgedragen aan vertegenwoordigers van het Duitse consulaat in Erbil. Het gaat om drie wezen van in de oorlog omgekomen IS-vrouwen met een Duits paspoort, tussen de 2 en 7 jaar. Het vierde kind is een ernstig zieke baby van tien maanden.

‘Ze kunnen niet verantwoordelijk worden gesteld voor de daden van hun ouders, en daarom willen we helpen’, zei minister Maas maandag. Hij voegde toe dat de omstandigheden waarin de kinderen leefden ‘verre van optimaal’ waren.

Alle kinderen verbleven in het gevangenkamp al Hol in Noord-Syrië, het kamp waarover hoogleraar psychologie Gerrit Loots onlangs in deze krant zei dat hij er de radicalisering en geweld zag toenemen. Van de kinderen die hij te zien had gekregen was 70 procent ondervoed. 

Spoedprocedure

Net als in Nederland, waar de rechter de voogdij over twee IS-wezen aan de Nederlandse staat toewees, speelde  in Duitsland een rechterlijke uitspraak een doorslaggevende rol in het besluit van de Duitse regering om de kinderen terug te halen.

In een door familieleden van twee overleden IS-vrouwen aangespannen spoedprocedure, oordeelde de Berlijnse rechtbank in juli dat hun kinderen in dit specifieke geval ‘ernstige, onredelijke en niet op een andere manier te vermijden nadelen zouden ondervinden’ als ze niet snel uit het kamp zouden worden gehaald.

Algemene uitspraken over de verantwoordelijkheid van de Duitse staat voor IS-strijders en hun families, doet het vonnis niet. Tot nu toe is het officiële regeringsstandpunt niet alle Duitse IS-strijders te willen terughalen. Volgens Koerdische autoriteiten zitten er in de kampen zo’n 120 kinderen met de Duitse nationaliteit.

Dat er niets werd ondernomen voor de vele weeskinderen, weet de regering tot nu toe aan het ontbreken van een Duitse diplomatieke vertegenwoordiging in Syrië. Achter deze technische verklaring gaat een conflict in de regeringscoalitie van CDU en SPD schuil. Sommigen vinden dat Duitsland zijn humanitaire verantwoordelijkheid moet nemen. Anderen wijzen op de niet denkbeeldige gevaren problemen naar Duitsland te halen met getraumatiseerde en wellicht geradicaliseerde kinderen van IS-strijders.

‘Tikkende tijdbommen’

De inmiddels ontslagen chef van de binnenlandse veiligheidsdienst en CDU-lid Hans-Georg Maassen waarschuwde dat vorig jaar teruggekeerde jongeren ‘tikkende tijdbommen’ zouden zijn, precies dezelfde metafoor als door VVD-politica Antoinette Laan werd gebruikt.

Minister Maas schijnt nu voor jonge kinderen een uitzondering te willen maken. Al meldde Der Spiegel dat de veiligheidsdiensten benadrukken dat deze gang van zaken ‘geen blauwdruk is voor de algemene omgang met gevangen IS-strijders’.

De reddingsoperatie is door de Duitse overheid in het diepste geheim voorbereid, in samenwerking met hulporganisaties en met het (ook door Duitsland niet officieel erkende) Koerdische zelfbestuur in Noord-Syrië. Er zou vooraf dna van de vier kinderen zijn afgenomen om te controleren of het om de juiste kinderen ging.

De moeder van de zieke baby leeft nog wel. Het kind, dat volgens de Süddeutsche Zeitung een waterhoofd heeft, is er na een provisorisch uitgevoerde operatie in het kamp zo slecht aan toe, dat ook zij naar Duitsland mag reizen. Haar moeder zou daar in een videoboodschap om hebben gevraagd.

Vanuit Irak zullen de kinderen onder begeleiding naar Duitsland reizen en worden opgevangen door familieleden, die begeleid worden door psychologen. Een vijfde kind, het broertje van een van de teruggehaalde wezen, werd niet in het kamp Al Hol gevonden.

LEES VERDER

‘Haal je vrouwelijke Syriëgangers en hun kinderen niet terug, dan is het wachten op aanslagen’
Als de vrouwelijke Syriëgangers en hun kinderen niet snel naar Europa worden gerepatrieerd uit Koerdische kampen, zullen ze zich in de toekomst wreken met terreuraanslagen. Daarvoor waarschuwt hoogleraar psychologie Gerrit Loots (62), die de kampen in Noord-Syrië bezocht. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden