Ook drone-'piloot' is gestresst

Piloten van onbemande vliegtuigjes hebben even vaak last van psychische problemen zoals depressiviteit, angstgevoelens en posttraumatische stress als piloten van gevechtstoestellen die in Irak of Afghanistan opereren.

NEW YORK - Dat blijkt uit een studie die het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft laten uitvoeren. De studie bevestigt eerdere bevindingen die erop wezen dat zelfs piloten die op bases ver van de gevechtszones werken het risico van gezondheidsproblemen lopen.


'Al ben je misschien wel duizenden kilometers verwijderd van het slagveld, toch brengt dit werk veel stress met zich mee en heeft het flinke gevolgen voor de bemanningen', zegt Peter Singer, een expert van het Brookings Institution in Washington.


De Pentagonstudie probeert niet uit te leggen wat de oorzaak is van de psychische problemen onder drone-piloten. Maar volgens luchtmachtofficieren en onafhankelijke deskundigen zijn er verschillende mogelijke oorzaken, waaronder het 'live' volgen van het oorlogsgeweld via videobeelden. Andere stressfactoren zijn het eenzame werk, de lange diensten en het combineren van de dagelijkse eisen van het huiselijk leven met gevechtsoperaties.


'Piloten van op afstand bestuurde vliegtuigen zitten soms dagenlang achter elkaar naar hetzelfde stuk land te kijken', zegt Lin Otto, een van de opstellers van het rapport. 'Ze zien de slachtingen. Piloten van gevechtstoestellen zien dat niet. Zij proberen zo snel mogelijk weg te komen.'


Volgens dr. Otto ging ze er aanvankelijk van uit dat drone-piloten meer psychische klachten zouden hebben dan gewone piloten, maar dat bleek uiteindelijk niet het geval. Volgens Otto kan daarbij meespelen dat piloten symptomen van psychische problemen niet melden, omdat ze bang zijn dat ze dan niet meer mogen vliegen.


Sinds 2008 is het aantal piloten van drones -- of op afstand bestuurde vliegtuigen, zoals de Amerikaanse luchtmacht ze liever noemt -- verviervoudigd tot bijna 1.300. De Amerikaanse luchtmacht leidt nu meer drone-piloten op dan piloten voor gevechtstoestellen en bommenwerpers.


Verwacht wordt dat de luchtmacht in 2015 meer drone-piloten heeft dan piloten van bommenwerpers. Dan zijn de drones die de CIA gebruikt om terroristen uit te schakelen in Pakistan, Jemen en andere landen niet eens meegeteld.


Het Pentagon heeft onlangs een nieuwe medaille ingesteld voor militairen die zich hebben onderscheiden bij drone-operaties en cyberoorlog. Ook zijn er meer geestelijken en therapeuten tot wie drone-piloten zich kunnen wenden.


In een onderzoek uit 2011 onder 840 drone-piloten bleek dat 46 procent van de Reaper- en Predator-piloten vonden dat ze onder veel stress staan. De Reaper en de Predator zijn onbemande gevechtstoestellen. Ook de militairen die de camera's van de Global Hawk verkenningsdrones bedienen, maakten melding van veel stress.


Opvallend is dat het aantal meldingen van psychische problemen onder drone-piloten in 2009 omhoog schoot. De onderzoekers vermoeden dat dit het gevolg was van de enorme druk op de piloten in de jaren ervoor, toen het Pentagon extra troepen naar Irak stuurde.


Volgens dr. Otto is er meer onderzoek nodig naar de gezondheidsproblemen bij het drone-personeel. 'Het toenemend gebruik van op afstand bestuurde vliegtuigen voor gevechtshandelingen of humanitaire operaties vergt dat we daar meer toezicht op houden.'


BOMMENWERPERS

Sinds 2008 is het aantal drone-piloten verviervoudigd. Verwacht wordt dat de luchtmacht in 2015 meer drone-piloten heeft dan piloten van bommenwerpers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden