Opinie

'Ook dit Lenteakkoord bevat te weinig om de zorg op peil te houden'

Ook uit de gisteren uitgelekte plannen uit het Lenteakkoord spreekt weer een liefde voor marktwerking in de zorg. En dat is een heilloze weg, betoogt Cick Pouw. Er is meer voor nodig om de (huisartsen-)zorg betaalbaar en goed te houden.

Jonge huisartsen demonstreren voor het gebouw van de Tweede Kamer, vorig jaar december.Beeld ANP

Het snel opgezette Lenteakkoord verkeert in de afrondende fase. Ondanks dat het nog wachten is op de doorrekening van het Centraal Plan Bureau, ligt de precieze invulling van akkoord alweer op straat. Daaruit blijkt duidelijk dat ook dit politieke samenwerkingsverband het niet aandurft om de fundamentele keuzes te maken die ons zorgstelsel beter, betaalbaar en bereikbaar moeten houden.

Er wordt uitgegaan van een eigen risico per verzekerde van 350 euro per jaar. Op korte termijn een belangrijke inkomstenbron, maar niet de oplossing voor de explosief stijgende zorgvraag en zorgkosten. Ook staat marktwerking in de huisartsenzorg nog steeds nadrukkelijk op de politieke agenda. In een markt is het de bedoeling zoveel mogelijk te kopen en verkopen. Dit staat haaks op het streven om de zorg kwalitatief goed en betaalbaar te houden. Marktwerking leidt tot het leveren van meer (onnodige) zorg en daardoor stijgen de zorgkosten. Willen we de zorg betaalbaar houden, dan moeten we deze gedachte verlaten. Zorg is geen markt.

Maatregelen
Ook wij als Jonge Huisartsen zien dat er maatregelen moeten worden genomen om op korte termijn bezuinigingen te realiseren. Maar er zijn andere, slimmere maatregelen mogelijk, die de waardevolle poortwachtersfunctie van de huisarts bestendigen, ons zorgsysteem versterken én voor de broodnodige bezuinigingen zorgen. Denk daarbij aan het stimuleren van kostenbewustzijn. Een patiënt heeft geen inzicht in wat zorg kost. Door te zorgen voor meer kostenbewustzijn, kan onnodig gebruik van zorg worden geremd.

Daarnaast valt veel winst te halen uit het integreren van de huisartsenposten en de Spoed Eisende Hulp. Te veel normale huisartsenzorg wordt geleverd door huisartsenposten en de Spoed Eisende Hulp. Dat is onnodig duur. Onderzoek daarbij ook de mogelijkheden voor een eigen bijdrage voor zogenaamde zelfverwijzers, mensen die zonder verwijzing rechtstreeks naar de Spoed Eisende Hulp gaan. Dit zet mensen aan het denken of het echt wel nodig is om met hun vraag naar de Spoed Eisende Hulp te komen.

Ook pleiten wij voor het gelijktrekken van de regels in de eerste en tweede lijn voor het voorschrijven van merkloze (en dus goedkopere) medicijnen. Op dit moment worden huisartsen verplicht deze 'generieke' medicijnen voor te schrijven. Een goede zaak. Probleem is echter dat deze verplichting niet geldt voor de medisch specialisten in ziekenhuizen. Waar relatief vaker dure, maar niet noodzakelijk betere, merkmedicijnen worden voorgeschreven.

Structurele keuzes
Maar de echte oplossing van het zorgvraagstuk vraagt om - soms politiek moeilijke - structurele keuzes. Om te beginnen pleiten wij voor het anders inrichten van de financieringsstructuur van de zorg.

Het huidige financieringsmodel is te complex en zorgt voor verkeerde prikkels. Voor de huisartsenzorg wordt op ander manier betaald dan voor ziekenhuiszorg. Als dat meer op één lijn georganiseerd zou zijn dan zou het interessanter zijn voor zorgverzekeraars om meer zorg door huisartsen te laten doen, want deze is veel goedkoper.

Het verplaatsen van zorg van het ziekenhuis naar de goedkopere huisarts (ook wel substitutie genoemd) heeft op dit moment onvoldoende zin, omdat de gerealiseerde besparingen in het ziekenhuis vaak worden opgevuld met nieuwe, vaak onnodige verrichtingen, cynisch ook wel 'snotterpoli's' genoemd. Daarnaast leidt het verrichten van meer zorg in de huisartsenpraktijk tot bezuinigingen op de basiszorg. Willen we dit voorkomen dan zal de financiering van eerste en tweede lijn geheel ontschot moeten worden. Alleen dan kunnen we kosten besparen door substitutie.

Tot slot breken wij een lans voor meer vertrouwen tussen huisarts en overheid. Een noodzaak om alle genoemde maatregelen waar te kunnen maken. Er lijkt een vertrouwenskloof te zijn ontstaan tussen beiden, terwijl we uiteindelijk hetzelfde doel nastreven: betere, betaalbare zorg, dichtbij de patiënt. Zonder wederzijds vertrouwen bereiken we dit gemeenschappelijke doel niet.

Cick Pouw is huisarts en lid van De Jonge Huisartsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden