Ook dit jaar was de troonrede weer geen 'I have a dream in de polder'

Sheila Sitalsing
null Beeld
Beeld

Op de dag dat het duurste overheidspersbericht van het jaar in de Ridderzaal werd voorgelezen, met typische troonredezinnen als 'De werkloosheid daalt in hoog tempo tot naar verwachting 4,3 procent volgend jaar', liet Donald Trump in New York zien hoe je dat doet, een zaal vol knikkebollende toehoorders verrast doen opkijken van hun smartphone. Noord-Korea wacht bij aanhoudend wangedrag 'de totale vernietiging' en 'Raketman is op zelfmoordmissie', zo hield hij gistermiddag de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties voor.

Zo kras hebben we het niet meer gehoord sinds Nikita Chroesjtjovs 'We zullen jullie begraven', een uitspraak die later flink is genuanceerd ('Een vertaal- en interpretatiefout', zeiden de Sovjets, nadat bleek dat wij van het kapitalisme de uitlating veel te serieus hadden opgevat). Net zoals ook de aangekondigde totale vernietiging van het rijk van Kim Jong-un met mitsen en maren omkleed zal blijken te zijn.

Op Haagse ministeries en fractieburelen moeten horden speechschrijvers rondlopen die ervan dromen op een dag ook een tekst voor hun minister of partijleider te mogen schrijven met zinnetjes waar de mensen het nog weken, maanden, jaren over zullen hebben. Zinnen die in geschiedenisboekjes belanden, een vermelding krijgen op Wikipedia. I have a dream in de polder.

Het gebeurt nooit. In de weg staan maaiveld, doe normaal en coalitiedrang in het land dat op elke drie bewoners een overlegorgaan telt.

Zo kon het gebeuren dat Sting wel een liedje schreef over Chroesjtjov en We will bury you, maar nooit over Wim Kok en 'Het afschudden van ideologische veren is voor een politieke partij als de onze niet alleen een probleem, het is in bepaalde opzichten ook een bevrijdende ervaring.' Vooral, zo hoorde ik een keer van bronnen rond Sting, het 'in bepaalde opzichten' viel niet lekker in het ritme.

En zo kon het gebeuren dat de ambtenaren die vanuit diverse ministeries tekstsuggesties voor 's konings Troonrede mochten aandragen gisteren met het schaamrood op de kaken moeten hebben zitten luisteren naar de kreupele tekst die onze arme vorst moest voordragen in de Ridderzaal.

Machtig mooie zinnen hadden de ambtenaren bedacht. Ronkende teksten vol stuwkracht. Boem paukeslag. Obama-allure met een vleugje Frans Timmermans.

Na ampel beraad van het Overlegorgaan Troonrede restten evenwel observaties als: 'Daarnaast zien we dat er in de wereld om ons heen veel aan de hand is.'

En 'Een baan hebben of werkloos zijn, maakt een groot verschil in het leven van mensen.'

En 'De tendens van de laatste jaren is helaas dat de internationale instabiliteit toeneemt.' (Deze lijkt me een goede kandidaat voor een feitencontrolerubriekje).

Lang geleden zal de Haagse ambtelijke staf zich erbij hebben neergelegd dat er geen eer te behalen valt aan de Troonrede. Dat het al heel wat is als een enkel woordje vleugels krijgt, soms per ongeluk, soms expres. Participatiesamenleving. Dit jaar misschien: cybersabotage.

De ergste zin: 'Ook in de geopolitieke verhoudingen verandert er het nodige.'

Ik had vroeger een collega die, wanneer een stagiaire het had gewaagd in een stukje 'er verandert het nodige' te tikken, heel hard 'En wie ben jij om te bepalen dat dat nodig is?!' brulde. Wie het snapte, mocht blijven. Wie het niet snapte, ging voor een ministerie werken. En mocht jaren later aan de Troonrede meeschrijven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden