Ook dit is Mars

Je kunt onderhand wel een boek maken van de satellietfoto's van Mars - en de Franse fotograaf Sébastian Girard deed dat dan ook.

MAARTEN KEULEMANS

Het komt, natuurlijk, door de wind, de seizoenen, de vulkanen. Want er mogen dan geen groene wezentjes rondlopen, een dode planeet is Mars allerminst. De eerste half miljard jaar na zijn ontstaan hing er een dikke dampkring en vloeide er water maar ook daarna, toen de planeet van binnen was gestold, zijn magneetveld weggevallen en de dampkring verwaaid, gebeurde er van alles.

Koolstofdioxide vriest er op de polen en ontdooit weer. Windhozen trekken er dunne strepen over de bodem. Rossige, sikkelvormige duinenslierten sluipen er rond over de vlaktes, als klodders olieverf op canvas. Hoewel de vulkanen van Mars waarschijnlijk voorgoed zijn uitgedoofd en de rivierbeddingen al eonen geleden zijn drooggevallen, verslikten astronomen zich al een paar keer in hun koffie toen ze opeens iets zagen bewegen: droop er opeens smeltend koolstofdioxide van een rotsklif of dwarrelde een lawine van Martiaans stof naar beneden.

Op aarde, waar het ook voortdurend bal is, worden de sporen van zulk weer- en natuurgeweld snel weer gewist, door water, planten of door het langzame omploegen van de continenten. Maar Mars is de planeet die onthoudt: structuren van miljoenen en miljarden jaren geleden kun je er vaak nog altijd zien, en zelfs scherpe zandranden die er uitzien alsof ze net zijn ontstaan, zitten er vaak al eeuwen, alsof de tijd zelf is bevroren. Geen wonder dat planeetwetenschappers er hun ogen uitkijken. Vanaf het oppervlak zelf - drie robotkarretjes rijden er rond - maar vooral van bovenaf. De wetenschap bracht in 2006 zelfs de grootste camera in stelling die de mensheid ooit rondjes om een andere planeet liet draaien: de 64,2 kilogram zware HiRISE-camera, vastgeschroefd aan de Amerikaanse marssatelliet 'Mars Reconnaissance Orbiter'.

Bedoeld om in te zoomen op details die wetenschappers wel eens wat beter willen bekijken. HiRISE ('High Resolution Imaging Science Experiment') heeft een resolutie van 30 centimeter - één pixel is 30 bij 30 centimeter - en ziet de planeet zoals mensenogen hem zouden zien vanaf ongeveer 1 kilometer hoog. De foto's op deze bladzijde bestrijken in werkelijkheid een oppervlak van ongeveer zes bij tien kilometer; de binnenstad van een stad als Utrecht of Amsterdam zou er net in passen.

'De Volkscamera', is de bijnaam die ze HiRISE hebben gegeven. Niet om ook op Mars reclame te maken voor deze krant, maar omdat hij zulke publieksvriendelijke foto's maakt; hobbyïsten mogen bij NASA zelfs verzoekjes indienen welke plek ze in close-up gefotografeerd zouden willen zien.

Als schilderijen uit een andere wereld. Wie had dat verwacht, van het rode stipje daar hoog aan de hemel.

Sébastian Girard e.a. This is Mars

Aperture, euro 92,99, aperture.org

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden