ReportageMondkapjes in de supermarkt

Ook de mondkapjessceptici doen hun boodschappen gewoon in de supermarkt

Winkelen in Tilburg, al dan niet met een mondkapje.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ondanks het dringend advies van premier Rutte om binnen in openbare ruimten een mondkapje te dragen, is in de super in Tilburg het mondneusmasker nog niet bijzonder populair. ‘Ik schrok ervan, ik dacht dat mensen wel iets meer verantwoordelijkheidsgevoel hadden.’

De ogen van Theo Scheepens (59) verdwijnen achter vochtig plastic. Zijn lichtblauwe mondmasker heeft namelijk iets extra’s, een uitsteeksel ter bedekking van de ogen. Een maand geleden gekocht op internet, ‘voor het geval dat’. Vooruitziende blik, blijkt nu het kabinet sinds dinsdag ‘dringend adviseert’ mondkapjes te dragen in publieke binnenruimten. Zelfs op weg naar de auto blijft Scheepens een gehoorzaam man, hoe erg dit exemplaar ook beslaat in de stromende regen. ‘Ik heb hem niet voor niks meegenomen, dan wil ik hem ook op doen.’

Webshops, winkels en supermarkten verkopen na Ruttes aanbeveling veel meer mondkapjes dan daarvoor, maar bij de Albert Heijn XL in Tilburg is dat nog niet te zien. Scheepens behoort tot de kleine minderheid die zijn boodschappen met in ieder geval mond- en neusbedekking doet. ‘Dit verkleint de kans dat ik anderen besmet.’

Maar of iedereen van die lezing overtuigd is? Supermarkten ondersteunen het dringend advies, maar kiezen er niet voor om mondkapjes te verplichten. Ze zijn bang voor ‘extra discussie en zelfs agressie aan de deur’, schreef brancheorganisatie CBL (Centraal Bureau Levensmiddelenhandel) dinsdag.

Een gekke gedachte is dat niet. Bij de Albert Heijn XL in Tilburg vinden mondkapjessceptici het ‘niet logisch’ een masker te dragen. ‘Mensen zitten met hun handen eraan, zetten het dan weer op, dan weer af en frommelen het in hun broekzak. Ik zie de toegevoegde waarde dan niet meer’, zegt een klant. Merel Rem (18) staat zonder mondkapje te wachten op de filiaalmanager van de supermarkt, met wie zij haar eerste video-interview op de School voor Journalistiek zal houden. ‘Als Rutte al zegt dat het eigenlijk niet zo’n nut heeft … Waarom zou ik het dan doen? Het zit alleen maar vervelend.’

Opletten

Ook onder de mensen die wel een kapje dragen, is er weinig geloof dat dit het nieuwe ei van Columbus is. Maar ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ en voor bijvoorbeeld de 49-jarige Esther Smulders zijn alle helpende beetjes van belang. ‘Ik kom drie keer per week in het ziekenhuis, heb longproblemen en een been van mij ligt eraf’, beschrijft ze haar lichamelijke gesteldheid vanuit een rolstoel. ‘Ik moet opletten. De afgelopen maanden vond ik heel vervelend. Veel mensen die gewoon in je rug hijgden en een grote mond hadden als je daar iets van zei. Het was een grote puinhoop.’

Sinds kort geldt een dringend advies om in openbare binnenruimten een mondkapje te dragen. Maar winkels, zoals deze Albert Heijn in Tilburg, hoeven het hun klanten niet te verplichten.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Na het kabinetsadvies is die spanning niet direct weg. De beperkte populariteit van het masker in de supermarkt vindt Smulders ‘niet goed’. ‘Ik begin mensen zonder mondkapje te mijden. Zoals ik zei: ik ben lichamelijk niet in orde, ik moet mezelf beschermen.’

Anita Torremans (55) loopt met een ruime boog om de mondkaplozen heen. ‘Het zijn er heel veel, ik schrok ervan. Ik dacht dat mensen wel iets meer verantwoordelijkheidsgevoel hadden’, zegt ze, wachtend tot een plensbui is afgelopen. ‘Ik houd mezelf in, maar kijk wel even met een vervelende blik naar die mensen.’ Student journalistiek Rem vindt dat onterecht: zij let juist scherper op de afstandsregel door géén masker te dragen. ‘Je komt met een mondkapje onbewust dichter bij mensen.’

Over de waarde van het mondkapje wordt in Nederland flink gediscussieerd. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Mondkapje of geen mondkapje, het is juist de discussie die de Portugese Ecaterina Grigoriev (24) – die er een draagt – zo waardeert aan Nederland. De hoeveelheid maskers in de supermarkt ‘verrast’ haar zelfs, aangezien Tilburg op dit moment niet tot ’s lands coronabrandhaarden behoort. ‘Ik vind het cool dat de regering haar bevolking zo vertrouwt. Zo van: wij geven je informatie, jij mag kiezen wat je ermee doet. Dat zou in Portugal nooit zo kunnen.’

Afstand nemen

Esther Smulders hoopt vanuit haar rolstoel dat haar landgenoten die verantwoordelijkheid aankunnen. Ze is een optimist, dus heeft vertrouwen. ‘Ik zie in ieder geval mensen weer afstand nemen. Deze week lijkt wat dat betreft een wake-upcall.’

En uiteraard heb je, zo kort na het aankondigen van het advies, nog klanten als Phil van Iersel. 83 jaar oud, een familielid verloren aan het virus, en toch de winkel in zonder kap. Niet omdat ze er niet in gelooft. ‘Ik moet ze nog kopen.’

Meer over mondkapjes

Vanaf maandag geldt op middelbare scholen dringend advies mondkapjes te dragen buiten de les
In het voortgezet onderwijs geldt vanaf maandag een dringend advies mondkapjes te dragen buiten de les. In alle situaties waarin leerlingen en docenten niet de anderhalve meter afstand kunnen aanhouden, zoals in de gang of de aula, raadt het kabinet aan een mondkapje op te doen. Zittend in de klas mogen ze af.

Weer buigt Rutte blijmoedig voor de publieke opinie. Maar van een weldoordacht plan is nog geen sprake
Net als in maart, toen de scholen dichtgingen, buigt Rutte nu ook voor de publieke opinie. Voor hem hoeven de mondkapjes niet, maar als men dat wil, vooruit dan maar. Alleen: hoe duidelijk is nu de boodschap van de regering? En met welk gezag wordt die uitgedragen?

Tijdlijn: hoe de opvatting over het nut van mondkapjes geleidelijk veranderde
Al sinds het begin van de coronacrisis hakketakt men erover: werken mondkapjes in de openbare ruimte nu wél of niet tegen corona? Een overzicht van het voortschrijdende inzicht, in 21 citaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden