Ook de dood van Hund was groot nieuws

De Volkskrant is een van de weinige dagbladen met een eigen mediapagina. Op die pagina gaat het vaak over de keuzes die de media maken uit het wereldnieuws, en de toon, presentatie en dosering daarvan. Het is goed dat de Volkskrant dat doet; het zou op veel meer plaatsen moeten gebeuren. Nieuwe en oude media hebben een enorme invloed op onze beeld- en meningsvorming.

Maar als we de media - terecht - onder een vergrootglas leggen, welke kwesties nemen we dan als toetssteen?


De afgelopen twee weken zorgde de berichtgeving over de zelfgekozen dood van acteur Antonie Kamerling voor grote beroering. Vooral NRC Handelsblad moest het ontgelden. De kwaliteitskrant meldde het voorval nog diezelfde dag, donderdag 7 oktober, over zes kolom op de voorpagina met een groot close-up portret, onder de kop 'Zelfmoord acteur Antonie Kamerling'. Boze lezers reageerden massaal, met kwalificaties als 'buiten alle proporties' en 'een knieval voor populisme'. Twee dagen later concludeerde NRC's pas benoemde ombudsman Sjoerd de Jong: 'De krant heeft de plank misgeslagen.' Volgens De Jong leerde het stuk op de voorpagina hem 'niets over het belang van Kamerling voor de film of de populaire cultuur'.


Een week later deden mediavorsers Peter Vasterman en Joost Zwagerman een duit in datzelfde zakje op de mediapagina van de Volkskrant. Het grote publiek, aldus Zwagerman, wil genotzuchtig huiveren. 'Voorheen keek je de andere kant op als er een begrafenisstoet passeerde. Nu staan alle media langs de kant van de weg. Namens ons.' Vasterman vroeg zich af 'of je heel uitvoerig moet ingaan op de achtergronden en particuliere problemen van Kamerling, zoals iedereen heeft gedaan'. Zijn conclusie: 'Groot nieuws wordt steeds groter.'


O ja? Donderdag 21 oktober herdenken wij, als het goed is, nog een andere dode die twee weken geleden overleed: de Amsterdamse juwelier Fred Hund. Op dezelfde ochtend waarop Kamerling een einde aan zijn leven maakte, werd Hund doodgeschoten tijdens een overval op zijn winkel aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam Oud-West, op een paar minuten lopen van mijn huis. Alle grote media brachten zijn dood neutraal en afstandelijk, zoals Vasterman voorstaat, in de vorm van een kort nieuwsbericht. De herdenking voor en door de buurt, een dag later in de nabije Jeruzalemkerk, leidde tot enkele sobere verslagen.


En dat was het dan weer. Hund was geen beroemdheid, zoals Kamerling. Geen Bulgari, maar een juwelier die sieraden en horloges verkocht aan gewone mensen, met een bescheiden budget. Tijdens de buurtherdenking sprak zijn zus Carla Hund een klein half uur voor de vuist weg. Het was een van de indrukwekkendste grafredes die ik ooit zal aanhoren.


Het is heel vreemd hoe zoiets werkt. De Baarsjes, de buurt waar ik woon en waar de Hunds hun winkel hadden, wordt al tijden geteisterd door steek-, schiet- en vechtpartijen. Mijn eigen huis was, jaren geleden, voorwerp van een bijzonder brutale inbraak - 's ochtends vroeg, een uur voordat we zouden opstaan. Toch heb ik me nooit onveilig gevoeld. Je moet naar je werk, de kinderen naar school, de boodschappen gedaan - wij kunnen ons niet veroorloven onze levens af te stemmen op calamiteiten die zich zouden kunnen voordoen. Maar het lot van een ander herinnert je dan ineens wel aan wat jezelf zou kunnen overkomen.


Kamerling had duizenden fans, die de films, tv-series en musicals hadden gezien waarin hij hoofdrollen speelde. Zijn zelfmoord bewoog hen diep, en de mediaberichten getuigden van dezelfde compassie.


Het kan aan mij liggen, maar genotzuchtig huiveren heb ik niet kunnen ontdekken. Het voorpaginabericht van NRC Handelsblad vertelde wel degelijk over Kamerlings betekenis voor de populaire cultuur. Dat repte van 'een gespierd rockgeluid', en van 'een subtiel soort ironie, dat voor musicalacteurs nogal zeldzaam is'. Andere verhalen vertelden over Kamerlings innerlijke strijd: hoe zijn onstuitbare drang zichzelf als acteur verder te ontwikkelen hem vooral naar de conclusie dreef dat hij nooit goed genoeg zou zijn.


Zulke media-aandacht werd de zaak-Hund tot dusver niet gegund. Alleen de Telegraaf nam de moeite nieuwe feiten boven water te halen. Bancaire saneerdrift heeft de Baarsjes ontdaan van kantoren waar winkeliers hun kasgeld kunnen afstorten. Overvallers ruiken dat kennelijk, en doen er hun voordeel mee. Een staatje in de Telegraaf telde liefst vijftien recente overvallen in de Jan Evertsenstraat. Er was een dode nodig om de politie tot groot machtsvertoon te bewegen, en de stadsbestuurders tot beloftes van camera's en dna-douches.


Tegen de eenzame worstelingen van vedettes als Kamerling kan niemand veel uitrichten - zelfs hun dierbaarsten niet. Tegen de kwetsbaarheid van middenstanders wel.


Dit stuk is een hommage aan Fred Hund. En een aansporing aan de media, en aan Vasterman en Zwagerman, het grote nieuws dat winkeliers zoals hij dagelijks levensgevaar lopen, nog veel groter te maken.


De auteur is redacteur van De Nieuwe Reporter. De zelfgekozen dood van acteur Antonie Kamerling kreeg veel aandacht in de media. Er werd met veel compassie over bericht. Niet ten onrechte. Maar de ochtend van 7 oktober was er nog een dode: Juwelier Fred Hund werd doodgeschoten. Daarvan werd slechts kort, neutraal en afstandelijk kond gedaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden