Ook blanke mannen kunnen sprinten

Niemand hield rekening met Richard Kilty, de enige blanke finalist op de 60 meter. In de spannendste race in de WK indoor-historie doorbrak hij een barrière.

SOPOT - De Fransman Christophe Lemaitre maakte vier jaar geleden een einde aan de hardnekkige mythe: blanke sprinters zouden de 100 meter niet onder de 10 seconden kunnen lopen. De Brit Richard Kilty bewees zaterdag dat ook de 60 meter een open strijdveld kan zijn. Hij greep in het Poolse Sopot de wereldtitel 60 meter in 6,49 seconden.


De 24-jarige blanke sprinter won de spannendste race in de geschiedenis van het WK indoor, dat sinds 1985 wordt georganiseerd. Nooit eerder eindige acht finalisten binnen eentiende seconde. De laatste man, de Jamaicaan Kimmari Roach, finishte in 6,58. Zes van de acht finalisten waren zwart. Veertien van de vijftien voormalige winnaars ook.


Met Kilty werd nauwelijks rekening gehouden. In de aanloop naar de WK indoor was zijn beste tijd 6,53. Hij mocht alleen meedoen vanwege een blessure van zijn landgenoot James Dasaolu, de Brit die met 6,47 de snelste tijd van dit jaar heeft gelopen. En als enige blanke finalist leek Kilty net zo kansloos als de Chinees Bingtian Su, die met 6,52 als vierde eindigde. Nooit eerder bereikte een Chinees de finale.


Kilty en Su bewezen het gelijk van wetenschappers die hebben vastgesteld dat snelle spiervezels niet aan een enkel ras zijn gebonden. Genetici als Yannis Pitsiladis, die het dna van tientallen topsprinters heeft bestudeerd, zijn ervan overtuigd dat cultuur de sprint een eenzijdig aanzien heeft gegeven. Zwarte kinderen willen sprinten, omdat ze denken dat ze er goed in zijn. Blanke en Aziatische kinderen niet, omdat ze niet geloven dat ze kunnen uitblinken.


Lemaitre deelt die mening. Hij zei in 2011 tegen The New York Times: 'Ik denk dat mensen door de geschiedenis van de sprint zo gewend zijn geraakt aan zwarte sprinters in de finale dat er onbewust een psychologische barrière is ontstaan. Met mijn optreden kan ik misschien een statement maken, laten zien dat het niets met huidskleur te maken heeft, maar alles met werk, verlangen en ambitie.'


Kilty reageerde zaterdag van alle finalisten het snelste op het startschot. Zijn reactietijd bedroeg 0,120 seconde. Zijn voorsprong hield hij vast tot aan de eindstreep. Hij versloeg de Britse voormalig wereldkampioen Dwain Chambers en de Jamaicaanse topsprinter Nesta Carter. Sprintvedetten als Usain Bolt, Yohan Blake en Justin Gatlin deden in Sopot niet mee.


Kilty kon nauwelijks geloven dat hij had gewonnen. Hij overwoog twee jaar geleden te stoppen met atletiek. Hij had zich op de 200 meter geplaatst voor de Olympische Spelen van Londen. Toch besloten de bestuurders, onder wie de toenmalige technisch directeur van de Britse atletiekbond Charles van Commenée, hem niet te laten starten. Hij verloor zijn coach, voormalig topsprinter Linford Christie. Hij verloor zijn sportbeurs. Hij moest bij zijn ouders gaan wonen.


'Dit bewijst dat ik de strijdlust van een kampioen heb', zei hij. 'De laatste vier jaar ben ik alleen maar afgekraakt. Door de media, door andere mensen uit mijn geboorteland. Maar ik heb mijn vader vier jaar geleden al gezegd dat ik wereldkampioen kon worden. En dat het nu ook is gelukt - ik kan mijn tranen niet bedwingen. Het is ongelooflijk.'


Kilty is de 40ste man die de 60 meter onder de 6,50 heeft gelopen. Het wereldrecord van voormalig wereldkampioen Maurice Greene staat sinds 1998 op 6,39.


Gezien zijn toegenomen snelheid lijkt de Brit in staat om de 100 meter ook onder de 10 seconden te lopen, net als Lemaitre. Die was vier jaar geleden de 72ste man die de magische barrière slechtte. De Amerikaanse sprinter Jim Hines had de primeur in 1968. (De Pool Marian Woronin liep in 1984 al 9,992, maar die tijd werd zoals gebruikelijk naar boven afgerond, waardoor hij 10,00 achter zijn naam kreeg).


Kilty liep vorig jaar 10,10. Toch is zijn progressie op de 60 meter geen garantie voor toptijden op de meest prestigieuze sprintafstand. De Griek Haris Papadiás won in 1997 als eerste blanke sprinter de wereldtitel indoor. Hij liep 6,50 na een pikstart. (Zijn reactietijd was 0,103: sneller dan 0,100 staat gelijk aan een valse start). Op de 100 meter kwam Papadias nooit verder dan 10,15.


Ook de blanke Zuid-Afrikaan Morné Nagel, die de 60 meter 11 jaar geleden in 6,48 liep, kon zijn startsnelheid niet omzetten in een toptijd op de 100 meter. Zijn persoonlijke record: 10,13.


Het valt dus te bezien of Kilty het voorbeeld van Lemaitre kan volgen. De 23-jarige tweevoudig Europees kampioen 100 meter is al zeven keer onder de 10 seconden gedoken, vooral omdat hij zijn topsnelheid na 60 meter lang weet vast te houden. Hij is op de wereldranglijst aller tijden geklommen naar de 36ste plaats met zijn toptijd van 9,92. Zijn beste tijd over 60 meter is 6,55.


Wat de toekomst voor Kilty ook behelst, nooit zal hij zijn beroepskeuze meer hoeven verdedigen. Ook blanke Britten kunnen sprinten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden