Nieuws Iran

Ook Australië doet mee: VS krijgen steeds meer steun voor internationale missie in de Straat van Hormuz

De VS slagen er langzaam maar zeker in een internationaal vlootverband op te tuigen dat de koopvaardij in de Straat van Hormuz moet beschermen tegen Iraanse aanvallen. Na Groot-Brittannië, dat aanvankelijk de voorkeur gaf aan een louter Europese missie, gaat ook Australië meedoen met ten minste één marineschip, zo werd woensdag bekend.

Satellietbeeld van de Straat van Hormuz tussen Iran in het noorden en de Verenigde Arabische Emiraten in het zuiden. Beeld Getty Images

Nederland aarzelt nog over het honoreren van een officieel Amerikaans verzoek. Het alternatief van een Europese zeemacht lijkt aantrekkelijker. De voorkeur van Nederland en andere Europese landen heeft alles te maken met hun opvatting dat de Amerikanen medeverantwoordelijk zijn voor de opgelopen spanningen in de Golf. President Donald Trump trok zich vorig jaar eenzijdig terug uit het internationale akkoord met Iran, bedoeld om de aspiraties van dat land als kernmacht te beteugelen. In plaats van de aan Iran beloofde versoepeling van sancties deed Trump daar een schepje bovenop. De andere partijen bij het akkoord (de EU, Frankrijk, Duitsland, Rusland, China, maar ook Groot-Brittannië) willen de overeenkomst met Iran overeind houden.

De prille Britse premier Boris Johnson probeert met steun voor de Amerikaanse missie Trump te paaien, die hij hard nodig heeft voor een handelsakkoord als zijn land met slaande deuren de EU verlaat. Ook Polen, dat neigt naar deelname, heeft er belang bij Trump terwille te zijn: de Polen hopen dat hij troepen overplaatst van Duitsland naar hun grens met Rusland. Australië beroept zich op economische belangen. Veel olietransporten in de Golf hebben dat land als bestemming. Belemmering van de scheepvaart ‘is een potentieel gevaar voor onze economie’, zei premier Scott Morrison woensdag.

Met name Frankrijk en Duitsland hechten aan een missie onder Europese vlag. Volgens de Duitse bondskanselier Angela Merkel zullen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken eind deze maand daarover spreken. ‘De EU moet Teheran laten zien dat we, terwijl we gebonden blijven aan de nucleaire overeenkomst met Iran, niet accepteren dat Iraanse strijdkrachten vrije delen van de zee illegaal bezetten en het scheepvaartverkeer hinderen’, schreef de buitenlandwoordvoerder van Merkels CDU in de bondsdag, Norbert Röttgen, in de Franse krant Le Monde. Hij betreurde het gebrek aan ‘politiek wil’ in Europa om ook maar een bescheiden begin te maken met een missie: eerst observatie, desnoods gevolgd door het escorteren van vrachtschepen door oorlogsbodems. De Britten zijn al begonnen met het escorteren van eigen schepen. Dat gebeurde nadat de Iraanse Revolutionaire Garde een Brits schip enterde en aan de ketting legde.

De grote vrees bij deelname aan een Amerikaanse missie is dat Europa ‘meegezogen’ wordt in een oorlog tussen de VS en Iran. ‘Het conflict tussen Iran en de VS kan elk moment escaleren’, waarschuwde Röttgen. Zo’n escalatie zou leiden tot ‘de moeder aller oorlogen’, in de woorden van de Iraanse president Hassan Rouhani. Iran reageerde fel toen Israël de VS medewerking toezegde, in de vorm van inlichtingen over Iraanse activiteiten in de Golf. Volgens de commandant van de Revolutionaire Garde, Hossein Salami, zal Iran bij het uitbreken van een oorlog niet aarzelen om vijanden van Israël (Hamas in de Gazastrook, Hezbollah in Libanon en Syrië) te mobiliseren.

Ook al heeft Iran zich volgens de vorige Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt schuldig gemaakt aan ‘staatspiraterij’, het land zegt zelf voor een ongehinderde scheepvaart te kunnen zorgen in de Straat van Hormuz. Iran heeft andere landen in de regio, waaronder Koeweit, Oman en Qatar,  benaderd om bij te dragen aan ‘veiligheid en stabiliteit’. De boodschap, gericht aan de VS én Europese landen: ‘vreemde mogendheden’ hebben in de regio niets te zoeken.

Beeld Volkskrant Infographics

Hormuz-missie zet relatie met VS onder druk; oud-commandant waarschuwt voor verzoek

Nu het kabinet de knoop moet doorhakken over deelname aan een maritieme missie in de Straat van Hormuz, dreigt deze te verworden tot symbool van de groeiende kloof tussen de VS en Europa. Ook in Nederland keren zich nu prominente stemmen tegen militaire actie aan de hand van de Amerikanen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden