'Ook als je geen geld verdient, ben je waardevol'

De staatssecretaris van Cultuur gaat de subsidie aan productiehuizen stopzetten. Zwaar weer voor Het Veem Theater, dat het 25-jarig bestaan viert.

'Mime is een echt Hollands begrip en dat leidt vaak tot verwarring. Het is niet hetzelfde als de klassieke pantomime. De Nederlandse mime komt het dichtst bij wat ze elders in de wereld physical theatre noemen, een eigentijdse vorm van theater waarbij het lichaam en het beeld de belangrijkste middelen zijn om een verhaal te vertellen.'


Als artistiek directeur van Het Veem Theater, toch wel zo'n beetje dé mimetempel van Nederland, moet Bojana Mladenovic (Belgrado, 1976) vaker uitleggen wat mime nou eigenlijk precies is. Zelf gebruikt ze inmiddels de brede Engelse term performing arts, om daarmee alle hokjes en categorieën te laten voor wat ze zijn. Het productiehuis en theater aan de Veemkade in Amsterdam vieren vanaf vanavond drie weken lang hun 25 -jarig bestaan.


Toch hangt er een schaduw over het feest, want de staatssecretaris van Cultuur gaat de subsidie aan productiehuizen, traditioneel de broedplaatsen voor jong talent, stopzetten. Stel dat Het Veem Theater zich straks niet kan bedruipen, ondanks de eigen inkomsten (38 procent) en de groeiende zaalbezetting (inmiddels bijna 60 procent), wat raakt het Nederlandse theaterlandschap dan kwijt?


Aan haar reactie ('eigenlijk weiger ik dit soort impliciet negatieve vragen te beantwoorden') is te merken dat Mladenovic het beu is haar scene te moeten promoten of verdedigen. 'De mime was de rebel van de jaren zestig en zeventig. Daardoor is de Nederlandse theaterwereld diepgaand beïnvloed. Mimers zoeken altijd nieuwe paradigma's. Dat doen andere makers ook, maar bij ons in huis nog altijd op de meest extreme manier. Als je onze voorstellingen bekijkt vanuit dat wat je kent, kom je vaak niet ver.'


Mladenovic heeft tweeduizend makers, performers, tekstschrijvers getraceerd die in Het Veem Theater hebben gewerkt. Bekende namen als Rob List, Rob de Graaf, Karina Holla, Roy Peters, Space, Ine te Rietstap, Boukje Schweigman: allemaal hebben ze hier een verleden. En toch is de mime als groep niet dominant. Mladenovic: 'Telkens weer bevragen deze mensen hun eigen artistieke praktijk. Daarmee hebben ze er ironisch genoeg in feite zelf voor gezorgd dat ze een bepaalde status zijn misgelopen. Bovendien is hun manier van denken gemeengoed geworden, dat maakt het voor de mime ook moeilijk zich te onderscheiden.' De eerste maker die Mladenovic uitkoos voor het jubileum is Simon Tanguy, net afgestudeerd aan de School voor Nieuwe Dansontwikkeling. Hij is exemplarisch voor het precieze artistieke vocabulaire dat zij zoekt: 'In het theater is veel troebelheid. Iedereen roept dat ze aan talentontwikkeling doen, maar wat men ontwikkelt, is ongedefinieerd. Een beetje tekst, een beetje muziek, een beetje beweging, en dat is dan multidisciplinair theater. Maar dan zonder specifieke, gedetailleerde taal. Wij werken a-disciplinair maar wel zeer gearticuleerd.'


Mladenovic studeerde klassiek ballet in Belgrado, maar ging al snel richting moderne dans en performance. In 2006 kwam ze voor de liefde naar Nederland en volgde de postgraduate opleiding Dasarts. Sinds zomer 2010 staat ze aan het roer van Het Veem Theater.


Mladenovic stelt zich compromisloos op. 'Ik kan het moeilijk verkroppen dat je niet van waarde zou zijn als je geen geld verdient. Ik steun kunstenaars die iets nieuws voorstellen. En als dat betekent dat niet iedereen alles begrijpt, dan is dat maar zo. Kunst moet soms gewoon arrogant zijn. Kunst is kunst. Ik zoek de rebellie van de huidige generatie. Daarbij doe ik geen concessies. Als nu iedereen een pleaser wordt, is straks alles in het Nederlandse theater weer hetzelfde.'


25 jaar Het Veem Theater, programma: hetveemtheater.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden