NieuwsHulplijn

Ook 24/7-hulplijn nodig voor slachtoffers seksueel misbruik

Media zouden onder berichten over seksueel misbruik moeten verwijzen naar een hulplijn, net zoals nu gebeurt bij artikelen over zelfdoding met het nummer 0900-0113. Dat zeggen Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld, en Bertho Nieboer, gynaecoloog van het Radboud UMC.

Een vreedzaam protest van Stichting Reclaimed Voices in Emmen tegen de Jehova’s Getuigen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Volgens hen raken sommige slachtoffers ernstig ontregeld door berichten in de media over seksueel geweld. ‘We weten dat vrouwen zich tijdens de piek van de MeToo-berichtgeving van het leven hebben beroofd’, zegt Bicanic. ‘De berichten waren zo talrijk en zo indringend dat ze niet meer te vermijden waren.’ Ze zegt destijds door ten minste twee families geïnformeerd te zijn over suïcides om deze reden.

Het aantal slachtoffers van seksueel misbruik onder de bevolking is relatief hoog: uit onderzoek uit 2017 van kenniscentrum seksualiteit Rutgers blijkt dat 22 procent van de vrouwen en 6 procent van de mannen seksueel geweld heeft meegemaakt. Dit houdt in dat ze tegen hun zin manuele, orale, vaginale of anale seks hadden of ongewenste seksuele handelingen moesten uitvoeren. De helft van hen heeft nog altijd klachten.

Vermijding

Slachtoffers vermijden soms hun leven lang zaken die hen opnieuw met de herinnering aan het misbruik confronteren, omdat ze oncontroleerbare herbelevingen, angst en stress kunnen oproepen. ‘Vermijding is een strategie die veel mensen hanteren’, zegt Bicanic. ‘Ze ‘slalommen’ door het leven, dat hebben ze zichzelf al als kind aangeleerd. Ik ken uit mijn werk slachtoffers die hun telefoon niet meer opnemen, geen nieuws volgen. Er zijn zelfs slachtoffers die de deur nauwelijks meer uitkomen. Dit is iets wat vaak onzichtbaar blijft. Ik ben vele keren benaderd door slachtoffers met de vraag: kun je alsjeblieft zorgen dat de berichtgeving over MeToo stopt?’

Ze stelt dat het goed zou zijn om voor zedendelicten één nationaal telefoonnummer te openen, met als boodschap: ‘Ben je verkracht, bel 118.’ Het nummer zou 24 uur per dag bereikbaar moeten zijn, net als nu het geval is bij de lijn van 113 Zelfmoordpreventie. 

Niet voor vol aangezien

Hoofdredacteur Marcel Gelauff van de NOS zegt in een reactie het verzoek aan de media te begrijpen. ‘Maar het lastige is: dit schept een precedent. Als je hieraan begint, waar eindigt het dan? Je kunt eindeloos veel voorbeelden verzinnen waarbij het ook belangrijk is een telefoonnummer te plaatsen. Wij zijn een journalistiek medium, we doen niet aan voorlichting. We zijn er niet om de wereld te redden. Daarom trekken we de grens bij 113. Daar doen we het wel, ook omdat we weten dat zelfdoding ‘besmettelijk’ is: als je erover bericht, kan dat anderen daartoe aanzetten. Dat wil je niet.’

‘Maar als je ziet hoe vaak misbruik voorkomt in de samenleving, dan weet je hoe groot dit probleem is’, zegt gynaecoloog Nieboer. ‘In de spreekkamer zien wij daar dagelijks de lichamelijke en psychische gevolgen van.’

Naast zijn werk als gynaecoloog is hij hoofdredacteur van Medisch Contact, vakblad voor artsen. Na het nieuws over de zelfdoding van Jeffrey Epstein, beschuldigd van grootschalig seksueel misbruik, wees hij een NOS-journalist op de mogelijkheid om te verwijzen naar hulpverlening. ‘Hij reageerde met de boodschap dat ze er het nummer van zelfmoordpreventie onder hadden gezet. Ik kan me best voorstellen dat media beginnen te zuchten. Maar voor mij is dat een bevestiging van het feit dat de slachtoffers van seksueel misbruik nog altijd niet voor vol worden aangezien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden