Nieuws Forum voor Democratie in het provinciebestuur

Oogst van verkiezingswinnaar Forum: alleen in Limburg in het provinciebestuur

Het Zuid-Hollandse Provinciehuis wordt de komende jaren omgetoverd tot een klimaatneutraal gebouw, maar in bestuurlijke zin blijft een ingrijpende vernieuwing uit. Ook in de provincie met de meeste inwoners is de grote winnaar van de laatste provinciale verkiezingen, Forum voor Democratie, veroordeeld tot de rol van oppositiepartij.

Fractievoorzitters Floor Vermeulen (VVD), Berend Potjer (GroenLinks), Adri Bom-Lemstra (CDA), Anne Koning (PvdA) en Jacco Schonewille (ChristenUnie/SGP) presenteren dinsdag in Den Haag het coalitieakkoord van de provincie Zuid-Holland. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Precies vijf maanden na die verkiezingen werd dinsdag aan het Haagse Zuid-Hollandplein het coalitieakkoord van het nieuwe provinciale bestuur gepresenteerd. Dat bestuur wordt door vijf partijen gevormd: VVD, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie/SGP. Als laatste van de twaalf provincies heeft ook Zuid-Holland het college van Gedeputeerde Staten voor de komende vier jaar in de steigers staan.

Waarmee, terugblikkend op de verkiezingen van 20 maart, de balans kan worden opgemaakt: vrijwel overal in het land was Forum voor Democratie de grote winnaar, in drie provincies werd de nieuwkomer de grootste partij, in zes de tweede en in drie de derde. Alleen in Limburg – waar de onderhandelingen uitmondden in de vorming van een extraparlementair college – bestuurt de partij daadwerkelijk mee.

In geen enkele andere provincie heeft het er zo lange tijd naar uitgezien dat nieuwkomer Forum bestuursverantwoordelijkheid zou gaan nemen. Tot diep in juni zag het ernaar uit dat de grootste partij (elf zetels) aan het provinciebestuur zou deelnemen. ‘Sterker, het lijstje met kandidaat-gedeputeerden ging al rond’, blikt de Zuid-Hollandse Forum-voorman Rob Roos terug.

Waardering

Zelfs de onderhandelaars van de gevestigde partijen kwamen dinsdag woorden van waardering tekort voor hoe winnaar Forum voor Democratie heeft geprobeerd bestuursverantwoordelijkheid te nemen. VVD-voorman en oude en nieuwe gedeputeerde Floor Vermeulen: ‘In het begin denk je: wat wil die partij eigenlijk? Maar Forum heeft het werk echt serieus opgepakt.’

De nieuwe gedeputeerde Anne Koning van de PvdA: ‘Dat de vorming van een nieuw provinciebestuur hier zo lang heeft geduurd heeft zeker ook met het feit te maken dat die nieuwkomer de grootste is geworden. Niet dat ik ze ergens de schuld van geef. Ze hebben terecht het voortouw genomen in de informatie.’

Die informatieronde, onder leiding van VVD-coryfee Hans Wiegel, leidde bijna tot deelname van Forum aan het provinciebestuur, maar op het laatste moment liep het mis. Terugblikkend weet ondernemer Rob Roos, wiens opstelling gisteren door alle andere partijen werd geprezen, nog steeds niet waarom.

‘Op een gegeven moment waren we er met VVD en CDA wel uit, we moesten nog een vierde partij hebben. Dat leek ook te gaan lukken en dan ineens komt het CDA met het kulargument dat die coalitie geen weerspiegeling zou zijn van de wens van de kiezer.’

Teleurstelling

Zelf heeft Roos vorige maand al het fractievoorzitterschap aan Matthijs Sandmann overgedragen en is hij sinds deze week zelfs helemaal geen Statenlid meer. Dat staat allemaal los van de teleurstelling over hoe de (in-)formatie in Zuid-Holland is verlopen. Roos werd ook in de Eerste Kamer en ook nog eens in het Europees Parlement verkozen en kiest ervoor die laatste functie goed te vervullen.

Wrokkig is Roos niet. ‘Ik kon me heel goed voorstellen dat andere partijen ons met enige argwaan bekeken. Waar stonden en staan we precies voor? Zo duidelijk was ons verkiezingsprogramma ook niet. Ik heb veel energie gestoken in de kennismaking tussen onze mensen en die van andere partijen. Ik heb altijd gevonden: aan de zijlijn staan en dan van alles roepen is niks, je moet het ook laten zien.’

Nu het nieuwe coalitieakkoord op tafel ligt, is het Rob Roos nog meer een raadsel waarom het niet is gelukt. ‘Het gevoelige punt waren natuurlijk de klimaatafspraken. Wat deze coalitie van vijf partijen nu wil, ligt helemaal niet ver weg van wat wij ook wilden. Zuid-Holland heeft weinig groen, weinig natuur. Wij wilden dat niet opofferen aan nog meer windmolens, nog meer weides met zonnepanelen. Het nieuwe provinciebestuur zegt precies hetzelfde.’

Een extraparlementair college voor Limburg? Zeer ongebruikelijk maar misschien de enige optie

Limburg wordt de komende jaren bestuurd door een extraparlementair college van Gedeputeerde Staten, ofwel: een college dat niet wordt samengesteld op basis van partijlidmaatschap, maar op basis van deskundigheid.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden