Oog om oog, tand om tand - in Tripoli

TRIPOLI - Op de Abu Arabi-straat in Tripoli ligt het vuilnis al een week te stinken. Vanuit de veilige diepte van een portiek vliegt 's middags een nieuwe zak voedselresten naar de enige buurtbewoner die de straat nog durft te betreden. De zwerfkat ruikt even hautain aan de tas, en banjert dan onbekommerd verder - langs hopen rottend huisvuil, geblakerd asfalt, en een kapotgeschoten rolluik in de kleuren van de Syrische revolutievlag.


Ruim een week zijn de soennieten in Bab el-Tebbaneh, een arme wijk in de Noord-Libanese stad Tripoli, alweer in gevecht met hun alawitische buren op een heuvel ernaast. Het is niet voor het eerst dat voor- en tegenstanders van het Syrische regime hier slaags raken. Maar dit keer is de strijd langer en heviger dan ooit sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog. De kogels worden steeds vaker verruild voor zwaardere wapens, zoals mortieren. Het recordaantal van 28 doden tot nu toe, loopt gestaag op.


'Hezbollahs hulp aan het Syrische regime doet de boel snel escaleren', zegt de 31-jarige Yahya, terwijl hij wijst naar de brokstukken van een balkon dat door zwaar geschut aan flarden is geschoten. 'Samen met Assads troepen moorden zij onze soennitische broeders uit in Homs, in Qusayr, in Aleppo. En daar, op die heuvel, hebben ze posters van Assad hangen. Wat moeten we doen? Applaudisseren?'


Bab al-Tebbaneh is nu al twee jaar het toneel van conflict. De straten zijn afgesloten met grote stukken zeil, om scherpschutters het zicht te ontnemen. Militanten bewegen zich door gaten in de kapotgeschoten gebouwen langs de frontlinie. De soennitische inwoners hier steunen hun geloofsgenoten in de Syrische oppositie. Zij vechten tegen de alawieten op de naastgelegen heuvel Jebel Mohsen, want die staan achter het regime van Assad.


De recente veldslag om Qusayr - een strategische plaats in Syrië waar de Libanese groep Hezbollah samen met troepen van het Syrische regime tegen rebellen vecht - heeft een ongekend intense reactie veroorzaakt. Volgens inwoners van deze wijk zijn hun alawitische buren de laatste ronde gevechten begonnen om de aandacht af te leiden van Hezbollahs activiteiten in Syrië.


Maar de alawieten zeggen dat het eerste schot van de andere kant kwam. Zij waarschuwen dat ze iedere aanval op hen 'oog om oog, tand om tand' zullen vergelden.


De meeste strijders in Bab el-Tebbaneh zeggen dat ze het voorzien hebben op de pro-Assadmilitie verderop, niet op alawieten in het algemeen. Maar bij sommige soennitische jongeren is de haat ongebreideld religieus. 'Als het Syrische regime valt, ga ik die heuvel op en slacht ik alle mannen af', zegt Kamal Achrafieh, een 25-jarige man wiens gezicht constant in een woedende frons staat. 'Geloof je me niet? In naam van God, het wordt een slachting.'


Zijn makkers gniffelen er een beetje bij, rondom hun waterpijp. 'Het is een persoonlijke mening', zegt een van hen.


De verbolgenheid zit diep bij soennieten hier, en met reden: tijdens de Syrische bezetting van Libanon, tot 2005, waren de alawieten in Tripoli onaantastbaar. De inwoners van Bab el-Tebbaneh herinneren zich allerlei wandaden uit die tijd, met als dieptepunt een massamoord in 1986 waarbij alawitische milities vele honderden soennieten vermoordden.


In de rest van de stad is men het geweld spuugzat. Een medewerker van een bruiloftplanner - hij heeft dikke wallen onder de ogen - zegt dat al vier klanten hun bruiloft hebben uitgesteld. Een shoarmaverkoper uit Bab el-Tebbaneh vertelt dat hij 'na de eerste twee kogels' voor de zoveelste keer zijn gezin bij een zus heeft ondergebracht.


'We hebben vijftien jaar lang burgeroorlog gehad', zegt een handelaar in het centrum. 'Het land werd verwoest, en niemand heeft er iets bij gewonnen. Ik wou dat ze ermee ophielden.'


Opmerkelijk genoeg willen veel mensen in Bab el-Tebbaneh dat ook, maar niemand die precies weet hoe. Soennitische politieke leiders in Tripoli, die in het verleden verregaande controle hadden over de strijders daar, bleken de afgelopen dagen niet in staat de gevechten te beëindigen. 'We gaan onze eigen weg nu', zegt de jonge strijder Abu Omar. 'Geen staakt-het-vuren, wat de politieke leiders ook zeggen.'


Het tekent de snel stijgende woede onder Libanese soennieten, en de frustratie over de Libanese staat, die volgens hen in het beste geval incapabel is, en in het slechtste geval de kant van Hezbollah en Syrië kiest. Het is één pot nat, zeggen mensen in Bab el-Tebbaneh: het Syrische regime, de alawieten op hun heuvel, Hezbollah en volgens sommigen zelfs het Libanese leger, allemaal spannen ze samen om de soennieten in Syrië en Libanon onder de duim te houden.


De almaar sektarischer burgeroorlog in Syrië doet de regio op haar grondvesten schudden, en ook in Libanon raken soennieten steeds vaker slaags met sjiieten. Syrische rebellen beschieten de noordelijke grensstad Hermel, domein van Hezbollah. Ook in Beiroet landden gisteren voor het eerst sinds vele jaren raketten.


In Tripoli zijn regelrechte veldslagen. De verwachting is dat gebrek aan kogels of energie er binnenkort wel weer voor een wapenstilstand zal zorgen. Maar een rondgang door de stad levert niet één inwoner op die denkt dat het lang zo blijft.


'Dit is al tientallen jaren aan de gang', zegt Amer Shartouni, een 53-jarige man die al zijn hele leven in Bab el-Tebbaneh woont en naar eigen zeggen al even lang vruchteloos probeert uit te leggen dat het een zinloze strijd is. 'Het is een wiel dat onverstoorbaar verder draait. En nu er in Syrië een burgeroorlog woedt, blijft het vechten in Tripoli.'


Yahya (31), inwoner van Tripoli


Kamal (25), inwoner van Tripoli

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden