BELLEN METCARLIJNE VOS

Oog in oog met de ordetroepen op Lesbos: ‘Bewoners willen hun eiland terug’

Op de Griekse eilanden Lesbos en Chios wordt vandaag gestaakt uit protest tegen de bouw van een nieuw detentiekamp voor migranten. Eilandbewoners en Griekse ordetroepen staan tegenover elkaar en een echte oplossing voor de migratiecrisis is niet voorhanden. We bellen met migratiespecialist Carlijne Vos.

Griekse ME clasht met demonstranten bij de bouwplek van het nieuwe migrantenkamp op Lesbos.Beeld AFP

Wat merk je van de staking?

‘Vanochtend arriveerde ik op de luchthaven van Lesbos, een van de vijf eilanden voor de Turkse kust waar veel migranten verblijven. Er was al geen taxi meer te krijgen. Met een huurauto kwam ik in de buurt van het nieuw te bouwen gesloten kamp, waar bewoners met honderden auto’s de weg blokkeren om de bouw tegen te houden. De sfeer was gemoedelijk, tot een groepje probeerde via een olijfboomgaard bij de bouwmaterialen te komen. Toen vuurden ordetroepen direct traangas af.’

Lees ook

De Egeïsche eilanden kregen tot maandag van de Griekse regering de tijd om locaties aan te wijzen voor nieuwe detentiekampen. Die zouden de overvolle vluchtelingenkampen moeten ontlasten. De huidige situatie is onhoudbaar, zeggen alle hulporganisaties.

Welke bezwaren hebben de eilandbewoners tegen dat nieuwe kamp?

‘Alleen al op Lesbos wachten 20.000 migranten in erbarmelijke omstandigheden op asielprocedures die jaren duren. Het nieuwe kamp zou versnelde procedures bieden, zodat mensen na afwijzing sneller van het eiland worden weggestuurd. Dat werkt in de praktijk alleen als je ook duizenden ambtenaren en tolken inzet om die asielprocedures snel te doen. En die komen er niet: wie nu asiel aanvraagt heeft in 2021 zijn eerste gesprek. Dat nieuwe kamp is geen structurele oplossing, alleen een iets beter ingerichte voorziening. 

‘Mensen wachten niet alleen lang, ze vertrekken ook nauwelijks. Gedwongen terugkeer naar Turkije loopt vast, want over die uitzettingen is geprocedeerd tot aan het Europese Hof en die wijst gedwongen terugkeer naar Turkije af. Migranten verdelen over Europa lukt niet. Sinds Hongarije en andere landen de grenzen voor migranten dichthouden, hebben de Europese landen Griekenland gewoon laten barsten. Dat overbevolkte kamp op Lesbos wordt alsmaar voller, dagelijks komen nieuwe bootjes aan.

Griekse ordetroepen staan tegenover demonstranten bij het stadje Mantamados op Lesbos.Beeld AFP

Lesbos stond bekend om solidariteit met migranten. Wat is daarvan over?

‘Vijf jaar lang bleef de bevolking bewonderenswaardig behulpzaam. Oude omaatjes gingen met luiers en andere hulpgoederen naar het kamp: iedereen wilde helpen en de Griekse extreem-rechtse beweging Gouden Dageraad kreeg hier geen voet aan de grond. Nu zeggen diezelfde hulpvaardige mensen: genoeg is genoeg. Eerst waren het 3.000 migranten, toen 8.000 en nu zijn het er 20.000. Het toerisme, de belangrijkste inkomensbron voor Lesbos, ligt stil. Drie kardinalen hebben opgeroepen tot een generaal pardon voor die migranten, zodat ze in elk geval weg zijn van de vijf eilanden. 

‘Er is een burgermilitie opgestaan om de weg naar het oude kamp te blokkeren. De migranten blijven niet in het kamp: je ziet overal groepjes Afghanen, moslima’s met sluiers en een flinke kinderschare en opgeschoten jongeren waarvan je kunt vermoeden dat het criminelen zijn. Bewoners durven hun kinderen niet naar school te brengen. ‘Ze stelen de geit uit de tuin en jatten het wasgoed van de lijn’, klagen ze. Mensen willen hun eiland terug. ’

Hoe valt het inzetten van ordetroepen bij de eilandbewoners?

‘In de nacht van dinsdag op woensdag ging het er hard aan toe met brandbommen en stenen, vandaag is het afwachten. Onder de demonstranten zie ik mannen met mondkapjes en sjaals voor hun gezicht tegen traangas, die de indruk maken uit te zijn op relletjes. De meerderheid bestaat echter uit brave burgers die zeggen dat genoeg nu echt genoeg is. 

‘In plaats van een echt goed plan, dat zowel eilandbewoners als migranten helpt, staan nu Grieken tegen Grieken oog in oog tegenover elkaar. De gouverneur, de regering en de bevolking van Lesbos willen het kamp niet, maar Athene legt het op. Eilandbewoners geloven bovendien niet dat het oude kamp verdwijnt: straks wordt Lesbos één grote migrantengevangenis, omdat Athene die eilanden voor de Turkse kust gewoon heeft opgegeven.’

Lees onze reportages in Griekenland

2019 In het opvangkamp Moria stinkt het naar uitwerpselen en rottend vuil. Overal zijn huilende kinderen.

2018 Presentator en miljardairszoon Johnny de Mol zet de vrijwilligersorganisatie Movement on the Ground op. In Moria helpen vrijwilligers de vluchtelingen even hun ellende te vergeten met sport en spel. 

2017 De bootjes blijven komen en de humanitaire situatie wordt steeds slechter in de kampen, maar toch blijven de Grieken ze met open armen ontvangen. Nikos en Katharina zijn een begrip op Lesbos. Het Griekse echtpaar stond al met broodjes en dekens op de stranden klaar toen daar in 2014 de eerste bootjes aankwamen.

2015 Een winterse storm heeft de vluchtelingen overvallen in hun zelfgebouwde tentenkamp tussen de olijfbomen. Alles is doorweekt; kleren, dekens en zelfs de baby

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden