Reportage

Oog in oog met de Godfather van Sint-Maarten

In Sint Maarten zijn onder- en bovenwereld met elkaar verweven. Blogger Judith Roumou schrijft erover en kwam in hechtenis. 'Ik een maffiafiguur? Go fuck yourself', reageert casino-ondernemer Francesco Corallo in een ontmoeting.

Sint Maarten. Beeld ANP

'Daar loopt Francesco Corallo, de machtigste casinobaas van Sint Maarten!' Judith Roumou wijst naar een man in een blauwe broek tot op de knie en een geel Adidas-shirt, die naar de ingang loopt van Starz City Casino.

Roumou (40) is de meest gelezen blogger op Sint Maarten: ruim 20 duizend volgers in een land van nog geen 50 duizend inwoners. De kleine, tengere vrouw met lange, dunne vlechtjes schrijft op Facebook over de laatste roddels op het eiland, carnaval en de af- en aan bewegende tropische stormen in het Caribisch gebied, maar vooral over de door haar alom gesignaleerde corruptie.

Roumou leidt de Volkskrant deze middag rond langs de casino's. Daarvan zijn er maar liefst vijftien in dit kleinste Caribische landje in het Koninkrijk der Nederlanden, met een oppervlakte vergelijkbaar met Vlieland.

Niet alleen Roumou beweert dat de onder-en bovenwereld op Sint Maarten met elkaar verbonden zijn. De Tweede-Kamerleden Ronald van Raak (SP) en André Bosman (VVD) zeggen dat er aanwijzingen zijn dat geld wordt witgewassen in de casino's en dat crimineel geld bij de politici in het land terecht komt. Een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer stemde in april in met hun motie om hiernaar onderzoek te doen.

Bosman: 'Er zijn politici op Sint Maarten die een veel ruimer uitgavenpatroon hebben dan hun inkomsten toelaten. De casino's ontwijken belastingen, de boeken gaan niet open, de controle is beperkt. Het onderzoek is heel simpel: follow the money.'

Beeld de Volkskrant

Op Curaçao staat volgende week voormalig premier Gerrit Schotte terecht, die ervan wordt verdacht 200 duizend dollar te hebben aangenomen van Corallo. In ruil zou hij daarvoor een invloedrijke functie krijgen, bij bijvoorbeeld de Centrale Bank.

Corallo (55) is een terugkerend onderwerp in de blogs van Roumou, maar ze heeft de casino-ondernemer van Siciliaanse afkomst nog nooit ontmoet. Tot deze middag.

'Go fuck yourself!', zegt Corallo als ze op hem afloopt in het ruime, lichte gokpaleis met een vlindermotief in het tapijt. 'Waarom noem je me de hele tijd een maffiafiguur?'

Tegen de verslaggeefster zegt de casino-eigenaar: 'Hoe kan het dat mensen zo'n blogster geloven? Zij is gek, paranoïde. Ze heeft Asperger. Ik vraag me af door wie ze wordt betaald.'

'Bij mij is het syndroom van Asperger vastgesteld', zegt Roumou. 'Maar ik ben niet gek, zoals mijn tegenstanders zeggen. Ik ben juist als zeer intelligent getest en ik ben goed met computers. Omkoopbaar ben ik niet, ik geef niet om luxe.'

Casino op Sint Maarten.

Ondermijnende criminaliteit

Inmiddels is er een diplomatieke rel ontstaan tussen de regeringen van Sint Maarten en Nederland over de aanpak van de zware criminaliteit op het eiland. Nederland grijpt in. Begin volgend jaar gaan 55 rechercheurs uit Nederland naar Sint Maarten om deze 'ondermijnende criminaliteit' te onderzoeken. De Nederlandse politiechef Gerard Bouman zou ter plaatse hebben gezegd dat de autoriteiten en de politie van Sint Maarten te corrupt zijn om mee samen te werken. Minister Ronald Plasterk (Koninkrijksrelaties) heeft vorige week de plooien moeten gladstrijken.

Corallo woont sinds zijn zeventiende op Sint Maarten, 'toen was er nog niets hier'. Hij was nog geen 25 jaar oud toen hij er zijn eerste casino opende. 'Nu heb ik vijfhonderd mensen in dienst.' Alleen al vanwege zijn bijdrage aan de lokale economie vindt hij het onterecht dat hij steeds als voorbeeld wordt aangehaald van alles wat mis is op Sint Maarten.

Voor iemand die nooit interviews geeft, is de getergde casino-ondernemer deze middag behoorlijk spraakzaam. 'Waarom gaat het zo vaak over Corallo?', zegt hij, terwijl hij aan een tafel in zijn casino aan een pijpje lurkt dat hem van het roken moet afhelpen. 'Ik geef geld aan politici, dat doen veel zakenmensen hier.'

Hij bezweert dat hij daarvoor niets terugverwacht van de machthebbers, bijvoorbeeld dat ze hem ongecontroleerd zijn gang laten gaan. 'We houden ons aan de regels. De accountantsorganisatie KPMG controleert ons.'

Rijksministerraad

Het eiland Sint Maarten bestaat uit een Nederlands deel in het zuiden en Frans deel in het noorden (Saint- Martin). Het Nederlandse deel maakte tot 10 oktober 2010 deel uit van de Nederlandse Antillen, met de benedenwindse eilanden Curaçao en Bonaire en de andere bovenwindse eilanden Saba en Sint Eustatius. Aruba had een status aparte.

Sint Maarten is op 10 oktober 2010 een autonoom land geworden binnen het Koninkrijk. Daarom moet het kleine land (oppervlakte 34 vierkante kilometer) een zelfstandig ambtelijk apparaat en eigen instituties opbouwen. Er leven in Nederland grote zorgen over Sint Maarten. Meerdere onderzoeksrapporten constateren dat het land te weinig doet om corruptie te bestrijden. Nederland stuurt komend jaar 55 rechercheurs. Als we nu niet ingrijpen, zal de verwevenheid van onder- en bovenwereld Sint Maarten boven het hoofd groeien, stellen de Nederlandse politie en het ministerie van Justitie. Het bestuur van Sint Maarten bestrijdt dat het land zo corrupt is als Nederland zegt.

Ook financieel moet Sint Maarten nu van Nederland orde op zaken stellen. De Rijksministerraad heeft het land vrijdag hiertoe een 'aanwijzing' gegeven. Dat betekent dat Sint Maarten snel zijn betalingsachterstanden en andere tekorten moet wegwerken, bij elkaar ruim 100 miljoen euro. Volgens de Rijksministerraad heeft Sint Maarten ruim de tijd gekregen om maatregelen te nemen, maar heeft het land dit ondanks toezeggingen nagelaten.

Casino op Sint Maarten

En nu, vindt Corallo, reageert Nederland 'overdreven'. 'Op geruchten kun je geen agenda bouwen. De Nederlanders doen al twintig jaar onderzoek naar mij en ze hebben nog nooit wat gevonden. Ik ben hier geen geld aan het witwassen.'

Hij schampert: 'Laat die nieuwe Nederlandse politiemacht maar komen.'

De geschiedenis van de casino's op Sint Maarten begon in 1975, toen de Siciliaan Don Spadaro naar het toen nog ongerepte eiland kwam, als een van de eerste grote investeerders in een nieuw op te bouwen toeristenindustrie. In de jaren negentig werd Spadaro met de toenmalige politieke leider Claude Wathey veroordeeld in een fraudezaak rond de uitbreiding van de luchthaven. Maar het lukte het Openbaar Ministerie (OM) twintig jaar geleden niet om de verdenkingen van witwassen tegen de zakenman hard te maken.

Spadaro bezit nog steeds een aantal casino's op Sint Maarten, maar hij is inmiddels op leeftijd. De geschiedenis lijkt zich te herhalen, nu weer een man van Siciliaanse afkomst wordt beschouwd als de machtigste casinobaas van het eiland en eveneens wordt beticht van maffiapraktijken.

Corallo zucht, wat theatraal. 'Jullie kijken te veel naar films als The Godfather. Ik heb geen contact met Spadaro. Ik ben Siciliaan, ik heb veel casino's, het merendeel in Italië, en een paar in het Caribisch gebied. Maar ik ben geen maffiabaas. Er is geen geld te verdienen aan de casino's op Sint Maarten.'

De casino-ondernemer, die inmiddels de Nederlandse nationaliteit bezit, heeft inderdaad een blanco strafblad. Op Sint Maarten is nooit een zaak tegen hem geweest. De blogster Roumou wordt wel aangeklaagd. Het OM zegt dat 'meerdere personen' aangifte tegen haar hebben gedaan wegens smaad, laster, belediging, bedreiging, belaging (stalking) en afpersing, 'via social media of in persoon'. De eerste week van juli heeft ze in voorlopige hechtenis doorgebracht.

Deze prioriteitenstelling van het onderbezette justitiële apparaat verbaast de Kamerleden Bosman en Van Raak, die het voor haar opnemen. Bosman twitterde: 'Dus als een rechter opdracht geeft een belangrijke geldschieter, die drie miljoen dollar heeft gedoneerd aan een partij, te onderzoeken in het kader van stemmenkoperij, dan kost dat wat tijd in verband met personeelsgebrek. Maar een kritische blogger die regering en Staten scherp volgt, daar is wel alle tijd en mankracht voor?'

Lokale machthebbers schilderen Roumou af als een vrouw met psychische problemen die spoken ziet. Minister Dennis Richardson (Justitie) vindt dat de twee Kamerleden het niet goed zien. 'Er is nooit bewezen dat Sint Maarten corrupt is tot in de haarvaten', zegt hij. 'Er zijn al sinds 2001 Nederlandse politiemensen van het Recherche Samenwerkingsteam (RST) actief hier. Als Nederland sommige casinobazen als maffiosi ziet, waarom hebben ze hen dan al die jaren laten lopen?'

En tegen Roumou liggen er klachten vanwege laster, vervolgt hij. 'Dan moet het OM ingrijpen. Dat bestaat op Sint Maarten trouwens uit louter Nederlandse officieren van justitie.'

Politiechef Peter De Witte van het Korps Sint Maarten begrijpt evenmin waarom de twee Kamerleden de zaak van Roumou aangrijpen om de rechtshandhaving op Sint Maarten te bekritiseren. 'In Nederland zeggen mensen ook tegen de politie als ze worden aangehouden voor een verkeersovertreding: 'Ga echte boeven vangen.' Politici zouden zich niet met zulke zaken moeten bemoeien.'

Casino op Sint Maarten

De Witte was jarenlang politieman in Rotterdam, tot hij in 2003 naar de eilanden vertrok: eerst naar Curaçao, toen naar Aruba, en sinds vijf jaar leidt hij het korps Sint Maarten, met ruim tweehonderd politiemensen. Volgende maand vertrekt hij. 'Ik ben van de eilanden gaan houden', zegt hij op een terras aan Great Bay, met uitzicht op de enorme cruiseschepen die er dagelijks aanmeren. Hij ergert zich aan de manier waarop in Nederland over Sint Maarten wordt gesproken. 'Iedereen praat elkaar na dat het hier corrupt is.'

Het ontbreekt volgens hem in Nederland aan oog voor de Caribische werkelijkheid op Sint Maarten, dat pas sinds 10 oktober 2010 een autonoom land is binnen het Koninkrijk. 'We begonnen op nul toen, en kijk waar we nu zijn. We hebben meerdere onderzoeken naar corruptie tot een goed einde gebracht.'

De Witte vertelt dat er ook in het korps een aantal keer 'niet-integer gedrag' is geconstateerd. 'Daarop hebben we maatregelen genomen. Het wil niet zeggen dat het korps van Sint Maarten corrupt is.' De politiechef vertelt hoe zwaar beledigd zijn politiemensen waren door het uitgesproken wantrouwen van de Nederlandse politiechef Bouman. 'In de vijf jaar dat ik hier leiding geef, is geen politie-informatie verkeerd terechtgekomen', zegt De Witte. 'We moeten met elkaar samenwerken.'

Kleurige leggings

Duidelijk is dat niet iedereen op het eiland dol is op Judith Roumou. Maar tijdens deze tocht over het heuvelachtige, wat rommelig volgebouwde tropische eiland is ook te zien hoe veel mensen haar steunen. In de lange, centrale winkelstraat Backstreet, waar kleurige leggings worden geshowd op paspoppen met extra ronde billen - het schoonheidsideaal in deze regio - komen voortdurend mensen haar groeten en de hand schudden. 'We lezen je, ga zo door', drukken ze haar op het hart. Een breedgeschouderde politieman zegt tegen haar met een flirterige blik: 'I like your style.'

In Diamonds Casino, hartje Philipsburg, wordt Roumou even later hartelijk begroet door de aanwezige casinocontroleur. 'Judith durft tenminste de waarheid te zeggen', zegt hij. Van mensen zoals hij krijgt Roumou haar informatie, mensen die wel graag hun hart willen luchten over wat zij zien, maar anoniem, om geen paria te worden in de kleine gemeenschap.

De casinocontroleur vertelt dat hij en zijn collega's regelmatig worden betaald door de casinobazen, als die hun casino openen buiten de openingstijden. 'En als ik iets wil rapporteren bij mijn chefs dat me verdacht voorkomt, zeggen die: Ho hee, niet zo streng. Het is hier Nederland niet.'

In wezen doen de controleurs niets, vat hij samen. 'Alleen toekijken naar hoeveel geld iemand als Corallo weggeeft. De casino-ondernemers kopen mensen. En de gewone mensen zijn bang voor de allerrijksten en houden hun mond.' Gevolg is dat veel casino-controleurs zelf aan de gokkasten gaan spelen tijdens hun werk, of zich ziek melden. 'Ik hoop dat Nederland genoeg agenten stuurt om deze toestanden aan te pakken.'

Judith Roumou

Roumou zegt: 'Nou hoor je het ook eens van een ander.' Ze wil weer terug naar huis, naar haar kat en haar kip Ronald-André, genoemd naar haar Nederlandse 'beschermheren'. Tot haar grote verdriet hebben haar hond en een aantal van haar andere katten haar detentieperiode niet overleefd.

Eerst moet de casinotour waardig worden beëindigd: met gokken. In Casino Royale, het oudste casino van het eiland op Maho Bay, waar vliegtuigen spectaculair laag overvliegen net voor hun landing, kunnen nieuwe bezoekers een kennismakingsvoucher krijgen. Het papiertje met een waarde van tien dollar kan vervolgens in een van de vele gokkasten worden gestoken. De klassieke fruitpatronen met felle kleuren hebben aantrekkingskracht. Soms vormen de citroenen of druiven een gewenst rijtje, en schiet de teller een beetje omhoog. Maar veel sneller gaat het bedrag omlaag. Binnen een paar minuten is het geld verdampt.

'Voelde je het enthousiasme toen het bedrag omhoog ging?', vraagt Roumou bij de uitgang. 'Zo verslavend kan gokken dus zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.